Iran chỉ trích NATO, cảnh báo về eo biển Hormuz; Ngoại trưởng Mỹ bảo đảm an ninh, lợi ích các nước vùng Vịnh

Tình hình Trung Đông xuất hiện nhiều diễn biến mới.

Iran ra cảnh báo mới về eo biển Hormuz

Ngày 25-6, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo rằng mọi tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz phải được Tehran cấp phép, cho biết các tàu không tuân thủ “sẽ bị xử lý”, theo hãng thông tấn WANA.

IRGC cũng chỉ trích việc một số bên đã công bố một tuyến hàng hải mới tại eo biển Hormuz mà không thông báo hoặc phối hợp với Iran. Lực lượng này mô tả tuyến đường đó là “không thể chấp nhận được” và “cực kỳ nguy hiểm”.

Tàu của lực lượng Iran tại eo biển Hormuz. Ảnh: WANA

“Con đường duy nhất được phép lưu thông qua eo biển Hormuz là tuyến đường do Cộng hòa Hồi giáo Iran công bố” - theo tuyên bố của IRGC.

Trước đó cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cáo buộc NATO “đồng lõa” trong cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran, sau khi Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đề cập sự hỗ trợ của liên minh dành cho Mỹ trong cuộc xung đột.

“Quốc gia này đến quốc gia khác, đồng minh này đến đồng minh khác, đều đã cho phép sử dụng các căn cứ của họ cho chiến dịch Epic Fury” - ông Rutte nói với đài Fox News sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ trích NATO không hỗ trợ cuộc chiến của Mỹ.

Đáp lại, ông Baqaei cho rằng phát ngôn của ông Rutte là sự thừa nhận việc NATO “tham gia tích cực” vào cuộc chiến.

“Đây là sự thừa nhận rõ ràng và đáng lên án về việc NATO đã tích cực đồng lõa trong một cuộc chiến tranh bất hợp pháp nhằm vào một quốc gia có chủ quyền là thành viên Liên Hợp Quốc” - ông Baqaei viết trên mạng xã hội X.

Người phát ngôn cáo buộc NATO đã “vi phạm trắng trợn các quy phạm bắt buộc của luật pháp quốc tế và những nguyên tắc cốt lõi của Hiến chương Liên Hợp Quốc”.

NATO chưa bình luận về phát ngôn của Iran.

Ngoại trưởng Mỹ kết thúc chuyến thăm vùng Vịnh

Ngày 25-6, trước khi kết thúc chuyến công du Trung Đông, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói với các đồng minh vùng Vịnh rằng mọi thỏa thuận với Iran đều sẽ tính đến lợi ích của các nước này, theo hãng tin Reuters.

Phát biểu tại cuộc họp với ngoại trưởng các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) ở Bahrain, ông Rubio cho biết Washington đang tìm kiếm một nền hòa bình lâu dài với Iran, nhưng sẽ không đánh đổi an ninh của các đồng minh khu vực.

Ông Rubio nói với các phóng viên rằng các đồng minh vùng Vịnh đang có những quan ngại rất nghiêm trọng và mong muốn được cập nhật về từng bước của thỏa thuận hòa bình, trong đó có các điều khoản liên quan eo biển Hormuz.

“Nếu Iran đe dọa hoặc ngăn cản tàu thuyền tại eo biển Hormuz thì chúng ta sẽ gặp vấn đề” - ông Rubio nói. Trước đó, ông đã nhấn mạnh với các ngoại trưởng rằng “không quốc gia nào trên thế giới có quyền thu phí đối với việc sử dụng các tuyến đường thủy quốc tế” và các khoản phí hàng hải sẽ không bao giờ là một phần của bất kỳ thỏa thuận nào.

Ngoại trưởng Mỹ nói thêm rằng ông không thảo luận với các đồng minh về quỹ tái thiết trị giá 300 tỉ USD dành cho Iran, một nội dung nằm trong đề xuất hòa bình.

Ngoại trưởng Bahrain - ông Abdullatif bin Rashid Al Zayani, người chủ trì cuộc họp, hoan nghênh việc Oman công bố hành lang bảo đảm lưu thông an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Oman cũng thông báo tại cuộc họp rằng các cơ chế quản lý eo biển Hormuz trong tương lai sẽ không bao gồm việc thu phí quá cảnh.

Theo Reuters, cả 6 quốc gia thành viên GCC gồm Saudi Arabia, Qatar, Oman, UAE, Bahrain và Kuwait đều là đồng minh chiến lược của Mỹ. Các nước này đã cung cấp những mức độ hỗ trợ hậu cần khác nhau cho Washington trong thời gian chiến tranh và đều hứng chịu các đợt không kích của Iran vì lý do đó.

Tel Aviv và Beirut bác tin Israel rút khỏi miền nam Lebanon

Ngày 25-6, các quan chức cấp cao của Israel và Lebanon đã bác bỏ thông tin rằng Israel đã rút quân khỏi miền nam Lebanon.

Israel và Lebanon đang thảo luận về một đề xuất do Mỹ hậu thuẫn, theo đó lực lượng Israel sẽ bàn giao một phần lãnh thổ mà họ kiểm soát trong cuộc chiến với Hezbollah cho quân đội Lebanon.

Đề xuất về một “khu vực thí điểm” là một phần trong vòng đàm phán mới nhất giữa hai nước, do Mỹ làm trung gian.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Israel đã thực hiện một bước đi cụ thể bằng việc rút khỏi một phần khu vực vùng đệm của mình”.

Các phương tiện quân sự của Israel di chuyển trên một con đường ở miền nam Lebanon vào ngày 22-6. Ảnh: AFP

Đáp lại, một quan chức quốc phòng cấp cao của Israel bác bỏ thông tin cho rằng quân đội nước này đã rút lui hoặc thu hẹp hiện diện dưới bất kỳ hình thức nào, đồng thời khẳng định Israel sẽ không rút khỏi vùng đệm, theo Reuters.

Một quan chức quân sự cấp cao của Lebanon cũng cho biết những diễn biến trên thực địa trong những ngày gần đây “cho thấy điều hoàn toàn ngược lại với việc rút quân”.

Theo quan chức này, Israel đang thực thi vùng đệm một cách nghiêm ngặt đối với bất kỳ lực lượng nào tiếp cận khu vực, bao gồm cả quân đội Lebanon.

Giá dầu giảm về mức trước chiến tranh

Ngày 25-6, giá dầu đã giảm về mức trước chiến tranh sau khi Mỹ cho biết lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz gần như đã trở lại bình thường.

Giá dầu Brent, chuẩn quốc tế, giảm 3,8% xuống còn 73,87 USD/thùng. Trong những ngày gần đây, giá dầu Brent được giao dịch dưới mốc 80 USD/thùng, nhưng vẫn cao hơn mức khoảng 70 USD/thùng ghi nhận vào cuối tháng 2 trước khi chiến tranh bùng nổ.

Giá dầu thô WTI của Mỹ giảm 3,9%, xuống còn 70,34 USD/thùng.