Iran có thật sự sắp bàn giao 'bụi hạt nhân' cho Mỹ?
'Bụi hạt nhân' là cụm từ mà Tổng thống Mỹ Donald Trump dùng để chỉ uranium được làm giàu cao của Iran mà Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tin rằng đang được chôn sâu dưới lòng đất, sau các cuộc tấn công của Mỹ vào ba cơ sở hạt nhân quan trọng của Iran hồi tháng 6/2025.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)
Ngày 16/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến không ít người ngạc nhiên khi tuyên bố Iran đã đồng ý bàn giao uranium làm giàu cho Washington.
Hiện chưa có xác nhận từ phía Iran về việc đồng ý với bất kỳ điều khoản nào như vậy trong các cuộc đàm phán với Mỹ. Nhưng nếu thông tin được xác thực, liệu động thái này có thể được coi là một bước tiến đáng kể trong nỗ lực của Mỹ nhằm giảm khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân của Tehran?
Kho uranium của Iran
Trước khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích vào Iran hồi tháng 6/2025, Iran được cho là có hơn 400 kg uranium được làm giàu cao 60%, và gần 200 kg vật liệu phân hạch 20%, dễ dàng chuyển đổi thành uranium cấp độ vũ khí 90%.
Iran tuyên bố mục tiêu làm giàu uranium của nước này là để sản xuất điện và đảm bảo an ninh năng lượng, không phải để chế tạo vũ khí hạt nhân.
Trước đó, Iran đã lên kế hoạch tăng công suất phát điện hạt nhân lên 20 gigawatt vào năm 2041. Tuy nhiên, nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran, được Nga xây dựng và đưa vào hoạt động thương mại năm 2013, chỉ có công suất 1.000 megawatt điện và vẫn là cơ sở hạt nhân duy nhất đang hoạt động của nước này.
Con số trên chỉ chiếm khoảng 1% tổng sản lượng điện của Iran. Để bù đắp cho sự thiếu hụt 25.000 megawatt, Iran cần xây dựng thêm khoảng 25 nhà máy điện tương tự Bushehr.
Trả lời phỏng vấn tờ DW của Đức, Umud Shokri - chiến lược gia năng lượng và nghiên cứu viên thỉnh giảng cao cấp tại Đại học George Mason (Mỹ) cho biết: "Iran sở hữu trữ lượng khí đốt tự nhiên và dầu mỏ cực lớn, cho phép sản xuất điện với chi phí thấp hơn đáng kể so với điện hạt nhân”.
"Trên thực tế, nguồn cung điện năng của nước này vẫn chủ yếu dựa vào khí đốt tự nhiên, trong khi điện hạt nhân chỉ đóng góp một phần nhỏ từ lò phản ứng Bushehr duy nhất đang hoạt động”.
Nơi cất giữ ‘bụi hạt nhân’
Theo Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi, vật liệu hạt nhân của Iran chủ yếu được cất giữ tại hai trong ba địa điểm mà Mỹ tấn công hồi năm ngoái, là một đường hầm ngầm tại khu phức hợp hạt nhân ở Isfahan và một kho chứa tại Natanz.
Tuy nhiên, các báo cáo cho rằng Iran có máy ly tâm để làm giàu uranium và khả năng thiết lập một địa điểm làm giàu ngầm mới.
Chương trình hạt nhân của Iran là vấn đề căng thẳng then chốt giữa chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tehran. Mỹ coi uranium làm giàu của Iran là mối lo ngại về an ninh, vì vật liệu này có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân.
Vì Iran từ lâu đã tuyên bố không tìm kiếm vũ khí hạt nhân, nên bất kỳ lời hứa nào về việc nước này sẽ không chế tạo vũ khí hạt nhân trong tương lai cũng có thể không phải là một bước đột phá đáng kể. Tuy nhiên, nếu Tehran thực sự đồng ý giao nộp lượng uranium làm giàu hiện có, thì đó sẽ là một sự nhượng bộ lớn hơn nhiều, mặc dù vẫn còn hạn chế nếu Tehran vẫn có khả năng làm giàu thêm.
Các quan chức Mỹ tuyên bố, cuộc không kích của Mỹ và Israel vào các cơ sở hạt nhân của Iran mùa hè năm ngoái đã phá hủy hoặc vô hiệu hóa hoạt động nhiều máy ly tâm mà Iran sử dụng để làm giàu uranium. Nhưng nhiều người tin rằng Iran vẫn còn nhiều máy ly tâm khác.
Tin nóng
Elon Musk đề xuất chính phủ chi trả thu nhập cao cho người dân để ứng phó với thất nghiệp do AI, nhưng ý tưởng này vấp phải nhiều tranh cãi từ giới kinh tế.
Cuộc xung đột tại Trung Đông hiện nay đang phơi bày rạn nứt sâu sắc trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương, khi các đồng minh không còn hành động theo một quỹ đạo chiến lược thống nhất. Trong nhiều thập kỷ, NATO dựa vào sức mạnh quân sự, cam kết an ninh và uy tín răn đe của Mỹ. Khi nền tảng này bị nghi ngờ, tương lai liên minh trở nên bất định.
Ngày 18/4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đăng video cận cảnh quá trình lực lượng Mỹ thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với các tàu tìm cách ra vào cảng của Iran. Đến nay, lực lượng Mỹ đã yêu cầu 21 tàu quay đầu trở lại các cảng của Iran. Các tàu này đều hợp tác theo yêu cầu của lực lượng Mỹ.
Bộ Tài chính Mỹ nới lỏng lệnh trừng phạt cho phép chủ hàng bán, vận chuyển và dỡ các lô dầu Nga đã được chất lên tàu trước ngày 17-4, theo TASS
Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự sự kiện của tổ chức Turning Point USA tại bang Arizona (Mỹ) ngày 17/4. Trong bài phát biểu tại sự kiện, ông Trump đã đề cập tới NATO và nói rằng 'NATO hoàn toàn vô dụng' khi không tham gia chiến dịch phong tỏa tại các cảng Iran.
Mỹ để ngỏ kênh ngoại giao, cân nhắc cử quan chức cấp cao tới Pakistan nối lại đàm phán với Iran.
Tin mới
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 17/4 cho biết sẽ tiếp tục tấn công các tay súng Hezbollah tại miền Nam Lebanon nếu lực lượng này không đầu hàng, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn mới đạt được giữa Israel và Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, ngày 17/4, giới chức bang Benue, miền Trung Nigeria cho biết các tay súng chưa rõ danh tính đã tấn công một xe chở khách, bắt cóc một số sinh viên đang trên đường tham dự kỳ thi đại học.
Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thị trường carbon; Xã Liên Minh: Lan tỏa phong trào đọc sách, xây dựng cộng đồng học tập; Ông Trump phủ nhận thỏa thuận hạt nhân 20 tỷ USD với Iran;... là một số nội dung đáng chú ý trong chương trình hôm nay.
Cuộc bầu cử tại Hungary tháng 4/2026 không chỉ là một sự kiện chính trị mang tính nội bộ, mà còn là phép thử đối với cấu trúc quyền lực và định hướng chiến lược của toàn bộ Liên minh châu Âu (EU).
Iran tuyên bố không chấp nhận đề xuất của Mỹ về việc chuyển uranium đã làm giàu ra nước ngoài, đồng thời chỉ trích Washington 'lúng túng' trong cách xử lý vấn đề eo biển Hormuz giữa bối cảnh đàm phán còn nhiều bất đồng.
Người ngoài biết rất ít về Núi Pickaxe ở Iran, nhưng một số chuyên gia cho rằng đó là nơi cho thấy không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với Reuters, rằng Washington sẽ hợp tác với Iran để thu hồi uranium làm giàu của nước này và đưa trở lại Mỹ. Tuy nhiên, Iran đã phủ nhận việc đồng ý chuyển giao uranium làm giàu cho Washington.
Ngày 17/4, Thủ tướng Anh Keir Starmer chịu thêm áp lực chính trị sau khi thừa nhận không được thông báo về việc nhà ngoại giao có mối quan hệ với Jeffrey Epstein là Peter Mandelson không vượt qua kiểm tra an ninh trước khi được bổ nhiệm làm đại sứ tại Mỹ.