Iran đưa ra đề xuất mới nhằm chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz

Tổng tư lệnh Lực lượng Quốc phòng Pakistan, Thống soái Asim Munir, đã gặp gỡ Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tại Tehran.

Đề xuất mới kêu gọi hoãn các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran sang giai đoạn sau, theo các nguồn tin truyền thông. Kế hoạch này, được chuyển qua trung gian Pakistan tới Washington và được Axios dẫn lại từ các nguồn Mỹ và khu vực, nhằm phá vỡ thế bế tắc trong đàm phán vốn đã làm đình trệ các nỗ lực hòa bình và gây bất ổn cho thị trường năng lượng toàn cầu.

Đây được xem là sự thay đổi trong cách tiếp cận của Tehran khi ưu tiên lệnh ngừng bắn và khôi phục quyền tiếp cận tuyến hàng hải trọng yếu trước, thay vì đặt vấn đề hạt nhân lên hàng đầu như yêu cầu lâu nay của phương Tây.

Yêu cầu của Tehran

Vai trò trung gian của Pakistan: Islamabad đóng vai trò là kênh trung gian chính, chuyển thông điệp giữa Tehran và Washington.

Tập trung hạ nhiệt căng thẳng và mở lại tuyến hàng hải: Đề xuất xoay quanh việc mở lại eo biển Hormuz - hiện bị Iran kiểm soát chặt - và đạt được lệnh ngừng bắn như những bước đi cấp bách đầu tiên.

Hoãn đàm phán hạt nhân: Các cuộc đàm phán hạt nhân sẽ chỉ diễn ra sau khi đạt được thỏa thuận sơ bộ về ngừng bắn và các vấn đề hàng hải - một trình tự có thể làm thay đổi chương trình nghị sự ngoại giao.

Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh áp lực ngoại giao kéo dài, nhiều vòng đàm phán hòa bình tại Islamabad thất bại, và các cảnh báo liên tiếp rằng việc gián đoạn eo biển Hormuz có thể gây hậu quả kinh tế nghiêm trọng.

Tại Washington, Tổng thống Donald Trump cho rằng xung đột giữa Mỹ và Iran có thể đang tiến tới bước ngoặt khi áp lực ngày càng gia tăng.

Kể từ ngày 13/4, Mỹ cũng đã áp đặt phong tỏa hải quân, ngăn tàu thuyền ra vào Iran.

Lập trường của Mỹ

Các quan chức Mỹ, đứng đầu là ông Trump, khẳng định chỉ tham gia đàm phán nếu khuôn khổ thỏa thuận phù hợp với lợi ích an ninh của Mỹ, bao gồm việc ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Hiện chưa rõ Mỹ có chính thức tham gia vào trình tự đàm phán do Iran đề xuất hay không.

Các nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh cho rằng triển vọng đạt được các cuộc đàm phán có ý nghĩa giữa Mỹ và Iran vẫn "thấp", do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chi phối quá trình ra quyết định và phản đối các nhượng bộ.

Họ cũng chỉ ra rằng sẽ có sự phản đối tại Washington, do lập trường lâu nay của Mỹ là vấn đề hạt nhân phải là trung tâm trong bất kỳ thỏa thuận toàn diện nào.

Eo biển Hormuz là một điểm nghẽn năng lượng toàn cầu quan trọng, nơi khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ thế giới đi qua.

Việc đóng cửa eo biển này đã góp phần đẩy giá dầu toàn cầu tăng cao và làm gia tăng áp lực quốc tế nhằm tìm kiếm một giải pháp ngoại giao.