Iran gấp rút thu hồi xác máy bay đặc nhiệm MC-130J của Mỹ tại Esfahan

Đầu tháng 4/2026, chiến sự leo thang đã đẩy khu vực miền trung Iran thành tâm điểm chú ý khi 1 máy bay tiêm kích cường kích 2 chỗ ngồi F-15E Strike Eagle của Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran.

Sau khi 1 thành viên tổ lái được cứu, sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí còn lại phải lẩn trốn trong khu vực núi gần Esfahan trong nhiều giờ trước khi phát tín hiệu định vị.

Ngay sau đó, Mỹ triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn chiến đấu quy mô lớn. Lực lượng đặc nhiệm được đưa vào sâu trong lãnh thổ Iran bằng máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II - biến thể chuyên dụng của dòng vận tải cơ C-130 Hercules dành cho xâm nhập bí mật, đổ bộ lực lượng đặc biệt, tiếp dầu trên không cho trực thăng và thiết lập điểm tiếp nhiên liệu dã chiến.

Mỗi chiếc có giá trị hơn 100 triệu USD, nâng tổng giá trị 2 máy bay bị bỏ lại lên hơn 200 triệu USD.

Hiện trường được xác định nằm gần Mahyar, phía nam Esfahan, nơi Mỹ đã bí mật lập một điểm tập kết và tiếp nhiên liệu tiền phương trên đường băng bỏ hoang.

Sau khi lực lượng mặt đất đưa được quân nhân mắc kẹt tới khu vực này, 2 máy bay MC-130J gặp sự cố kỹ thuật hoặc bị hư hại trong quá trình hoạt động, khiến chúng không thể cất cánh khỏi đường băng đất nện.

Để tránh nguy cơ công nghệ nhạy cảm rơi vào tay Iran, quân đội Mỹ buộc phải tự phá hủy toàn bộ 2 máy bay tại chỗ trước khi rút lực lượng bằng các phương tiện thay thế.

Hình ảnh vệ tinh công bố ngày 15/04/2026 cho thấy phần thân máy bay cháy rụi, cánh gãy rời, cụm động cơ tuốc bin cánh quạt tách khỏi thân và nằm rải rác quanh đường băng.

Về mặt kỹ thuật, MC-130J Commando II là máy bay vận tải đặc nhiệm 4 động cơ tuốc bin cánh quạt, tầm bay hơn 4.000km, có khả năng bay bám địa hình ở độ cao thấp, mang theo cảm biến hồng ngoại, radar địa hình và hệ thống đối phó điện tử tiên tiến.

Dòng máy bay này còn đảm nhiệm vai trò tiếp dầu cho trực thăng đặc nhiệm MH-6 Little Bird và trực thăng vận tải UH-60 Black Hawk trong các chiến dịch xâm nhập sâu. Chính vì vậy, những mảnh vỡ còn sót lại vẫn mang giá trị tình báo rất lớn.

Việc Iran khẩn trương thu hồi xác máy bay tại Esfahan cho thấy Tehran nhiều khả năng muốn tận dụng tối đa cơ hội khai thác các thiết bị điện tử, mô-đun cảnh báo radar, vật liệu hấp thụ tín hiệu và cấu hình tiếp dầu đặc biệt của dòng máy bay này.

Đây là những thành phần có thể giúp Iran hiểu rõ hơn cách Mỹ tổ chức các chiến dịch đặc nhiệm đường không trong môi trường bị phong tỏa phòng không dày đặc.

Ở góc độ chiến lược, dù Mỹ hoàn thành mục tiêu cứu người, việc phải phá hủy 2 máy bay vận tải đặc nhiệm hiện đại ngay trong lãnh thổ Iran vẫn là tổn thất biểu tượng rất lớn.

Với Iran, chiến dịch thu hồi xác máy bay không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn là đòn tuyên truyền cho thấy họ đã buộc lực lượng tác chiến đặc biệt Mỹ phải bỏ lại một trong những khí tài tinh vi nhất.