Iran gửi đề xuất mới cho Mỹ: Mở eo biển, hoãn đàm phán hạt nhân

Tờ Axios dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên và hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết, Iran đã đề xuất một thỏa thuận với Mỹ, trong đó ưu tiên mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt xung đột, đồng thời lùi các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân sang giai đoạn sau.

Đề xuất được chuyển qua các bên trung gian hòa giải như Pakistan, trong bối cảnh những cuộc thương lượng rơi vào bế tắc và nội bộ lãnh đạo Iran chưa đạt đồng thuận về mức độ nhượng bộ hạt nhân có thể chấp nhận.

Theo giới quan sát, bất kỳ thỏa thuận nào về eo biển Hormuz cũng sẽ khiến Mỹ mất đi một phần đòn bẩy quan trọng trong việc gây sức ép để Tehran nhượng bộ.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: TASS

Tờ báo cũng đề cập việc Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp khẩn cấp về Iran với đội ngũ an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại hàng đầu của mình vào thứ Hai (27/4), trong đó ông sẽ xem xét các bước đi tiếp theo. Một nguồn tin cho biết nhóm trợ lý của ông Trump sẽ thảo luận về tình trạng bế tắc trong đàm phán và các phương án xử lý.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm Chủ nhật (26/4), ông Trump ra tín hiệu duy trì phong tỏa hải quân, nhằm siết chặt xuất khẩu dầu của Iran, với kỳ vọng buộc Tehran phải xuống thang trong vài tuần tới. Ông cũng nhấn mạnh áp lực kinh tế đang gia tăng đối với Iran khi khả năng lưu trữ và xuất khẩu dầu bị hạn chế.

Cuộc khủng hoảng trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã leo thang vào cuối tuần sau khi chuyến thăm Pakistan của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi kết thúc mà không đạt được tiến triển nào.

"Tôi thấy không có lý do gì để cử họ đi chuyến bay 18 tiếng trong tình hình hiện tại. Quá lâu. Chúng ta hoàn toàn có thể làm việc đó qua điện thoại. Phía Iran có thể gọi cho chúng ta nếu họ muốn. Chúng ta sẽ không đi du lịch chỉ để ngồi đó", ông Trump nói.

Hôm Chủ nhật (26/4), Ngoại trưởng Araghchi đã có cuộc hội đàm với các quan chức Oman tại Muscat tập trung vào eo biển Hormuz, sau đó quay trở lại Islamabad để tiến hành vòng đàm phán thứ hai. Dự kiến hôm thứ Hai (27/4), Ngoại trưởng Araghchi sẽ đến Moscow để gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Theo hai nguồn thạo tin, Ngoại trưởng Araghchi đã nêu kế hoạch bỏ qua vấn đề hạt nhân trong các cuộc gặp tại Islamabad. Một nguồn tin cho biết ông Araghchi đã nói rõ với các nhà trung gian hòa giải Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar vào cuối tuần qua rằng không có sự đồng thuận nào trong giới lãnh đạo Iran về cách giải quyết các yêu cầu của Mỹ. Mỹ muốn Iran đình chỉ việc làm giàu uranium trong ít nhất một thập kỷ và loại bỏ uranium đã làm giàu ra khỏi nước này.

Đề xuất mới được đưa ra cho Mỹ thông qua các nhà trung gian hòa giải Pakistan, tập trung vào việc giải quyết trước tiên cuộc khủng hoảng eo biển và lệnh phong tỏa của Mỹ. Theo đó, lệnh ngừng bắn sẽ được gia hạn trong thời gian dài hoặc các bên sẽ nhất trí chấm dứt xung đột vĩnh viễn. Tiếp đó, các cuộc đàm phán hạt nhân sẽ chỉ bắt đầu ở giai đoạn sau, sau khi eo biển được mở và lệnh phong tỏa được dỡ bỏ.

Nhà Trắng được cho là đã nhận được đề xuất này, nhưng chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Olivia Wales nói với Axios: "Đây là những cuộc thảo luận ngoại giao nhạy cảm và Mỹ sẽ không đàm phán thông qua báo chí. Như tổng thống đã nói, Mỹ nắm giữ quyền quyết định và sẽ chỉ đạt được thỏa thuận nào đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu, không bao giờ cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân".