Iran nói sẵn sàng tham gia đàm phán thỏa thuận 'công bằng và bình đẳng' với Mỹ
Iran cho biết nước này sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán về một thỏa thuận 'công bằng và bình đẳng' với Mỹ, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước tiếp tục gia tăng.
Ngay cả khi lực lượng Mỹ đang trong tư thế sẵn sàng tấn công Iran, Ngoại trưởng nước này Abbas Araghchi ngày 1/2 nói với CNN rằng ông “tin tưởng chúng tôi có thể đạt được một thỏa thuận” với Mỹ về chương trình hạt nhân của Tehran.
“Đáng tiếc là chúng tôi đã mất niềm tin vào Mỹ với tư cách là một đối tác đàm phán", ông Abbas Araghchi nói, song cho biết việc trao đổi thông điệp thông qua các quốc gia thân thiện trong khu vực đang giúp thúc đẩy các cuộc đàm phán “mang tính xây dựng” với Washington.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: Reuters
Cuối tuần qua, phía Mỹ cũng thể hiện sự lạc quan tương tự. Trên chuyên cơ Không lực Một hôm 31/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên rằng Iran đang “trao đổi với chúng tôi một cách nghiêm túc". Từ chối cam kết rằng Iran sẽ tham gia các cuộc đàm phán trực tiếp với các nhà đàm phán Mỹ, ông Araghchi nhấn mạnh cần tập trung vào “nội dung thực chất của các cuộc đàm phán” thay vì hình thức.
Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Lãnh tụ Tối cao Iran, Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei, thể hiện lập trường cứng rắn, cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ nhằm vào Iran sẽ dẫn tới một cuộc chiến tranh trong phạm vi khu vực. Theo truyền thông nhà nước, phát biểu trước đám đông tại nhà thờ Imam Khomeini ở Tehran hôm 1/2, ông Khamenei khẳng định Iran không “có ý định tấn công bất kỳ quốc gia nào nhưng sẽ giáng một đòn mạnh mẽ vào bất cứ ai tấn công và quấy nhiễu mình".
“Người Mỹ cần biết rằng nếu họ khởi xướng chiến tranh, thì lần này đó sẽ là một cuộc chiến tranh khu vực", ông Khamenei nói, đồng thời đăng tải những phát biểu tương tự trên mạng xã hội X.
Đáp lại những phát biểu này, Tổng thống Trump ngày 1/2 cho biết thế giới sẽ sớm thấy liệu ông Khamenei có đúng khi cảnh báo rằng một cuộc tấn công của Mỹ sẽ châm ngòi cho chiến tranh khu vực hay không.
“Chúng tôi có những con tàu lớn nhất và mạnh nhất thế giới đang ở rất gần đó. Hy vọng chúng tôi sẽ đạt được một thỏa thuận. Nếu không đạt được thỏa thuận, thì chúng ta sẽ biết liệu ông ấy có đúng hay không", ông Trump cho hay.
Tiến trình hướng tới việc nối lại đàm phán dường như đang vấp phải trở ngại từ yêu cầu của Iran rằng các cuộc thương lượng chỉ nên tập trung vào vấn đề hạt nhân, trong khi Mỹ từ chối giảm sự hiện diện quân sự của mình trong khu vực - yếu tố đang phủ bóng lên mọi nỗ lực ngoại giao. Khi được CNN hỏi về kho tên lửa quy mô lớn của Iran, được cho là đã được tái thiết phần lớn sau cuộc chiến với Israel năm 2025, cũng như các lực lượng ủy nhiệm của Tehran trong khu vực, như lực lượng Houthi tại Yemen, ông Araghchi cho rằng điều cần phải tập trung vào là năng lực hạt nhân của Iran.
“Chúng ta đừng nói về những điều không thể và đừng bỏ lỡ cơ hội đạt được một thỏa thuận công bằng và bình đẳng nhằm bảo đảm không có vũ khí hạt nhân. Như tôi đã nói, điều đó hoàn toàn có thể đạt được, thậm chí trong một khoảng thời gian ngắn", ông Araghchi khẳng định.
Đổi lại, ông Araghchi cho biết Tehran kỳ vọng Mỹ sẽ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt, vốn đã đè nặng lên nền kinh tế Iran trong hơn một thập kỷ qua, đồng thời tôn trọng quyền của Iran trong việc tiếp tục làm giàu hạt nhân vì mục đích hòa bình.
Ngoại trưởng Araghchi nhận định, nếu các cuộc đàm phán thất bại, Iran sẵn sàng cho chiến tranh, song ông cũng cảnh báo rằng một cuộc xung đột nhiều khả năng sẽ lan rộng ra ngoài phạm vi Iran. Theo ông Araghchi, chiến tranh “sẽ là một thảm họa đối với tất cả mọi người” và các căn cứ của Mỹ trên khắp khu vực sẽ trở thành mục tiêu của quân đội Iran.
Hàng loạt hoạt động ngoại giao dồn dập của các bên trong khu vực đã diễn ra trong những ngày gần đây nhằm ngăn chặn xung đột, trong đó có chuyến thăm Tehran hôm 31/1 của Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al-Thani. Bộ Ngoại giao Qatar cho biết hai bên đã “xem xét các nỗ lực đang diễn ra nhằm hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực".
Cũng trong ngày 31/1, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El-Sisi. Theo thông cáo của Phủ Tổng thống Ai Cập, ông El-Sisi đã “tái khẳng định những nỗ lực bền bỉ của Ai Cập nhằm đưa Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán". Theo Phủ Tổng thống Iran, ông Pezeshkian nói với Tổng thống Ai Cập rằng: “Cộng hòa Hồi giáo Iran chưa bao giờ tìm kiếm, và bằng mọi cách không tìm kiếm chiến tranh, đồng thời kiên định cho rằng chiến tranh sẽ không phục vụ lợi ích của Iran, của Mỹ, cũng như của toàn khu vực".
