Iran tăng cường năng lực quốc phòng, Nga sẵn sàng hỗ trợ 1 tỷ USD cho Tehran

Nga đã hoàn tất các thủ tục cần thiết, sẵn sàng giải ngân khoản vay 1 tỷ USD cho Iran. Ảnh: Reuters

Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars, quy trình thanh toán khoản vay đã được hoàn tất. Vấn đề còn lại là Iran chưa thống nhất được cách thức phân bổ số tiền này, do đó chưa cung cấp thông tin tài khoản cần thiết cho phía Nga để thực hiện chuyển khoản.

Khoản vay 1 tỷ USD được Fars đề cập lần đầu hồi tháng 6 và được xem là đợt giải ngân đầu tiên trong khoản tín dụng trị giá 20 tỷ USD mà Mátxcơva dự kiến dành cho Tehran.

Theo các nguồn tin được dẫn, Tổ chức Kế hoạch và Ngân sách Iran muốn sử dụng khoản tiền để nhập khẩu phương tiện giao thông, trong khi Bộ Dầu mỏ đề xuất dành vốn mua thiết bị phục vụ ngành công nghiệp dầu khí. Bộ Nông nghiệp Iran lại muốn ưu tiên nguồn tiền cho việc nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu. Đến nay, Chính phủ Iran vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về phương án sử dụng khoản vay. Điều này khiến việc hoàn tất các thủ tục kỹ thuật để Nga chuyển tiền tiếp tục bị đình trệ.

Động thái Mátxcơva thúc đẩy khoản vay cho Tehran diễn ra trong bối cảnh hai nước đang tăng cường quan hệ kinh tế, tài chính và quốc phòng, đồng thời tìm cách giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống tài chính do phương Tây kiểm soát. Iran và Nga đã đẩy mạnh sử dụng đồng tiền quốc gia trong thương mại song phương, trong đó Tehran hồi tháng 6 công bố kế hoạch thành lập một sàn giao dịch đồng rúp nhằm mở rộng hợp tác ngân hàng và tiền tệ với Mátxcơva.

Cũng trong thời điểm đó, một nghị sĩ Iran cho biết Nga dự kiến cung cấp cho Tehran khoản vay 20 tỷ USD bằng đồng rúp, với lãi suất 6%/năm. Nếu được triển khai, nguồn vốn này có thể góp phần hỗ trợ Iran trong việc duy trì hoạt động kinh tế và bảo đảm các nhu cầu nhập khẩu trong bối cảnh nước này tiếp tục chịu sức ép lớn từ các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Washington hiện áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với nhiều lĩnh vực của Iran, trong đó có xuất khẩu dầu mỏ, ngân hàng và khả năng tiếp cận hệ thống tài chính quốc tế. Mỹ cũng gia tăng sử dụng các biện pháp trừng phạt thứ cấp nhằm vào các thực thể nước ngoài bị cáo buộc hỗ trợ Tehran thực hiện giao dịch hoặc né tránh các lệnh trừng phạt.

Trong tháng 9, Bộ Tài chính Mỹ áp đặt trừng phạt đối với Ngân hàng VTB của Nga với cáo buộc ngân hàng này duy trì quan hệ ngân hàng đại lý với các tổ chức tài chính Iran nằm trong diện trừng phạt. Washington đồng thời nhắm tới một số mạng lưới tài chính mà nước này cho rằng đã hỗ trợ Tehran chuyển tiền và né tránh các biện pháp hạn chế tài chính.

Trong khi vấn đề tài chính tiếp tục được thúc đẩy, Iran cũng phát đi những cảnh báo cứng rắn về khả năng xảy ra các cuộc tấn công mới từ Mỹ hoặc Israel. Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran Reza Talaei-Nik ngày 6-10 tuyên bố Tehran đã chuẩn bị các phương án đáp trả và xác định những mục tiêu có thể bị tấn công nếu nước này tiếp tục phải đối mặt với hành động quân sự.

Theo Fars, ông Talaei-Nik cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công mới nào nhằm vào Iran sẽ phải đối mặt với “phản ứng quyết liệt” và có thể khiến các đối thủ của Tehran chịu tổn thất lớn hơn. Khi được hỏi về khả năng xảy ra một cuộc tấn công nhằm vào Kuh-e Kolang (Núi Cuốc), quan chức này cho biết các mục tiêu để lực lượng vũ trang Iran tiến hành đáp trả đã được xác định và chuẩn bị.

Ông Talaei-Nik đồng thời cho biết Iran đã tăng cường đáng kể năng lực quân sự, trong đó có các công nghệ tên lửa và máy bay không người lái tiên tiến, hệ thống phòng không được nâng cấp cùng các năng lực mới trong lĩnh vực hải quân, lục quân và không quân.

Theo người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, năng lực sản xuất vũ khí, thiết bị quốc phòng và đạn dược của nước này hiện cao gấp 2,5 lần so với trước khi xung đột bắt đầu ngày 28-2, trong đó sản lượng một số loại vũ khí đã tăng hơn ba lần. Bộ Quốc phòng Iran cùng mạng lưới các đối tác hiện có khả năng sản xuất hơn 1.000 hệ thống, loại vũ khí, thiết bị và đạn dược khác nhau.

Đáng chú ý, Tehran khẳng định hợp tác quốc phòng với Nga và Trung Quốc vẫn được duy trì bất chấp những diễn biến gần đây. Ông Talaei-Nik cho biết hợp tác chiến lược với Mátxcơva và Bắc Kinh tiếp tục được triển khai theo các thỏa thuận hiện có, với hoạt động trao đổi chính trị và quốc phòng được duy trì. Các cuộc tham vấn và hoạt động ngoại giao quốc phòng với hai nước cũng được tăng cường trong một số lĩnh vực.

Tổng hợp