Iran tiến gần thỏa thuận mua tên lửa chống hạm siêu thanh từ Trung Quốc
Iran được cho là sắp hoàn tất thỏa thuận mua tên lửa chống hạm siêu thanh CM-302 do Trung Quốc sản xuất, trong bối cảnh Mỹ gia tăng hiện diện quân sự quy mô lớn gần vùng Vịnh.
Theo các nguồn thạo tin, thỏa thuận mua các tên lửa hành trình chống hạm CM-302 do Trung Quốc sản xuất của Iran đã bước vào giai đoạn hoàn tất, dù thời điểm bàn giao cụ thể vẫn chưa được xác định. Với tầm bắn khoảng 290 km, khả năng bay thấp và tốc độ siêu thanh, loại vũ khí này được thiết kế để xuyên thủng các hệ thống phòng thủ hải quân hiện đại, qua đó nâng cao đáng kể năng lực tấn công của Iran, đặc biệt đối với các lực lượng hải quân Mỹ trong khu vực.
Tên lửa chống hạm siêu thanh CM-302 của Trung Quốc. Ảnh: X/Defense_Talks
Các cuộc đàm phán giữa Tehran và Bắc Kinh thực tế đã được khởi động từ ít nhất hai năm trước, song tăng tốc mạnh mẽ sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran hồi tháng 6/2025. Khi tiến trình thương lượng bước vào giai đoạn cuối vào mùa hè năm ngoái, nhiều quan chức cấp cao Iran, trong đó có Thứ trưởng Quốc phòng Massoud Oraei, đã tới Trung Quốc để thúc đẩy thỏa thuận.
Giới chuyên gia nhận định, nếu sở hữu năng lực tấn công siêu thanh nhằm vào mục tiêu trên biển, Iran sẽ tạo ra một “bước ngoặt chiến lược” trong khu vực. Những hệ thống này vốn rất khó bị đánh chặn, làm gia tăng đáng kể rủi ro đối với các lực lượng hải quân phương Tây.
Dù vậy, các chi tiết then chốt như số lượng tên lửa, giá trị hợp đồng hay thời điểm bàn giao vẫn chưa được xác định rõ. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết chưa nắm được thông tin về thương vụ, trong khi Bộ Quốc phòng nước này không đưa ra bình luận chính thức.
Phía Mỹ cũng không trực tiếp xác nhận các cuộc đàm phán, song Nhà Trắng nhấn mạnh lập trường cứng rắn của Tổng thống Donald Trump trong vấn đề Iran, bao gồm khả năng áp dụng các biện pháp quân sự nếu đàm phán thất bại.
Nếu được triển khai, đây sẽ là một trong những hệ thống vũ khí hiện đại nhất mà Trung Quốc từng chuyển giao cho Iran, đồng thời thách thức các cơ chế kiểm soát vũ khí quốc tế từng được Liên hợp quốc áp đặt từ năm 2006. Động thái này cũng phản ánh xu hướng gia tăng hợp tác quân sự giữa Trung Quốc và Iran, trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng với Mỹ tại Trung Đông ngày càng gay gắt.
Trong khi đó, Washington đang điều động lực lượng hải quân đáng kể tới khu vực, bao gồm các nhóm tác chiến tàu sân bay như USS Abraham Lincoln và USS Gerald R. Ford, với tổng quân số hơn 5.000 binh sĩ cùng khoảng 150 máy bay.
Giới phân tích cho rằng, sự kết hợp giữa việc Iran tăng cường năng lực tên lửa và Mỹ mở rộng hiện diện quân sự có thể đẩy khu vực vào một vòng xoáy đối đầu mới, nơi các tính toán chiến lược ngày càng trở nên mong manh và khó lường.
Đáng chú ý, thương vụ tiềm năng này diễn ra trong bối cảnh kho vũ khí của Iran bị suy giảm đáng kể sau các cuộc xung đột trước đó. Việc bổ sung các hệ thống tiên tiến như CM-302 không chỉ giúp Tehran khôi phục năng lực răn đe, mà còn mở rộng khả năng tác chiến trên cả biển, trên không và mặt đất.
Song song với đó, Iran được cho là cũng đang đàm phán với Trung Quốc để mua thêm các hệ thống phòng không vác vai, vũ khí chống tên lửa đạn đạo và thậm chí cả công nghệ chống vệ tinh - dấu hiệu cho thấy tham vọng hiện đại hóa quân sự toàn diện của quốc gia này.
