Iran tuyên bố là bên duy nhất kiểm soát eo biển Hormuz trong 30 ngày tới

Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN

Phát biểu tại cuộc họp báo chung hôm 28/6 tại thủ đô Baghdad của Iraq với Ngoại trưởng nước chủ nhà Fuad Hussein, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã kêu gọi thiết lập một khuôn khổ an ninh mới với các quốc gia Vùng Vịnh, sau khi Iran tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ của Mỹ trong khu vực để đáp trả các đòn không kích của Washington.

Ngoại trưởng Iran nói: “Chúng ta cần xây dựng một khuôn khổ mới bao gồm tất cả các quốc gia trong khu vực, đồng thời không có sự hiện diện hay can thiệp của bất kỳ quốc gia nào bên ngoài khu vực”.

Ông Araghchi cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm bỏ qua các tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz đã được Iran và Mỹ thống nhất sẽ “làm gia tăng căng thẳng” tại Trung Đông.

Phát biểu với các phóng viên, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 28/6, người đứng đầu Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh: “Bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp dụng các cơ chế mới hoặc riêng biệt so với cơ chế hiện đang được Cộng hòa Hồi giáo Iran thực hiện sẽ chỉ khiến tình hình trở nên phức tạp hơn, làm chậm quá trình mở cửa trở lại eo biển Hormuz và gia tăng căng thẳng, như những gì chúng ta đã chứng kiến trong hai đêm vừa qua”.

Trong khi đó, theo kênh Al Jazeera ngày 28/6, khi đề cập tới eo biển Hormuz, ông Araghchi tuyên bố: “Eo biển Hormuz sẽ vẫn hoàn toàn nằm dưới sự giám sát và quản lý của Iran trong 30 ngày tới. Sau khi mọi trở ngại được loại bỏ, toàn bộ năng lực khai thác của tuyến đường thủy này sẽ được khôi phục. Đó là mục tiêu mà chúng tôi đang nỗ lực thực hiện”.

Ông Araghchi nhấn mạnh: “Trách nhiệm này thuộc về Cộng hòa Hồi giáo Iran. Không có bất kỳ bên hay quốc gia nào khác có vai trò trong vấn đề này. Điều đó được quy định hoàn toàn rõ ràng trong Bản ghi nhớ. Bất kỳ sự can thiệp hay hành động đơn phương nào cũng sẽ khiến tình hình trở nên căng thẳng hơn và làm chậm quá trình mở cửa trở lại eo biển”.

Theo dữ liệu từ các nền tảng theo dõi hàng hải, các tàu thuyền vẫn tiếp tục sử dụng một tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz không được Iran phê chuẩn trong ngày 26/6.

Cũng trong ngày này, Bộ Ngoại giao Iran đưa ra tuyên bố cho rằng những gián đoạn an ninh tại eo biển Hormuz là hệ quả trực tiếp từ các hành động quân sự gần đây của Mỹ và Israel, đồng thời cáo buộc một số quốc gia trong khu vực đã tiếp tay.

Bộ Ngoại giao Iran tái khẳng định rằng eo biển Hormuz nằm trong vùng lãnh hải của Iran và Oman, đồng thời cho biết việc quản lý hoạt động hàng hải tại đây sẽ được điều chỉnh theo Điều 5 của Bản Ghi nhớ Islamabad cho rằng những gián đoạn an ninh tại tuyến đường thủy này là hệ quả trực tiếp từ các hành động quân sự gần đây của Mỹ và Israel, đồng thời cáo buộc một số quốc gia trong khu vực đã tiếp tay.

Bộ Ngoại giao Iran tái khẳng định rằng eo biển Hormuz nằm trong vùng lãnh hải của Iran và Oman, đồng thời cho biết việc quản lý hoạt động hàng hải tại đây sẽ được điều chỉnh theo Điều 5 của Bản Ghi nhớ Islamabad (được ký kết hôm 17/6 bởi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian).

Iran kêu gọi các quốc gia thành viên GCC xem xét lại cách tiếp cận đối với an ninh khu vực, nhấn mạnh rằng an ninh tập thể chỉ có thể đạt được thông qua sự hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực mà không có sự can thiệp từ các thế lực bên ngoài.

Về phần mình, vào sáng 25/6, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đưa ra tuyên bố cho biết việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz chỉ có thể được bảo đảm thông qua các tuyến hàng hải được Tehran phê chuẩn, đồng thời cảnh báo các tàu không được sử dụng những tuyến đường mới được công bố mà chưa có sự phối hợp với Iran.

Trong một tuyên bố được hãng thông tấn chính thức IRNA đăng tải, IRGC mô tả bất kỳ tuyến đường mới nào qua eo biển Hormuz được thiết lập mà không có sự biết trước hoặc phối hợp với Iran là “không thể chấp nhận được” và “hoàn toàn nguy hiểm”.

Theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ, trong tuyên bố, IRGC còn nhấn mạnh: “Con đường duy nhất được phép lưu thông qua eo biển Hormuz là tuyến đường do Cộng hòa Hồi giáo Iran công bố”.

IRGC cũng cho biết mọi tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz phải phối hợp với lực lượng hải quân của họ thông qua kênh liên lạc hàng hải quốc tế Channel 16, đồng thời cảnh báo rằng những trường hợp vi phạm sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử lý.