Israel nâng cấp hàng rào biên giới Gaza bằng công nghệ và hạ tầng mới

Hàng rào an ninh biên giới Dải Gaza. Ảnh: Bộ Quốc phòng Israel

Động thái này được thực hiện trên cơ sở những bài học rút ra từ cuộc tấn công ngày 7/10/2023 và cuộc chiến với lực lượng Hezbollah.

Theo Jerusalem Post, Cục Biên giới và Khu vực tiếp giáp thuộc Bộ Quốc phòng Israel, dưới sự chỉ huy của Thiếu tướng Eran Ofir, đã bắt đầu công tác nâng cấp hàng rào “Đồng hồ cát” trong tháng này.

Nội dung đầu tiên là gia cố các cổng dọc đường biên giới quốc tế phân chia lãnh thổ Israel và Palestine, khiến các vị trí này khó bị phá vỡ hơn, đồng thời vẫn bảo đảm lực lượng quân sự có thể di chuyển qua lại tại các khu vực do lữ đoàn phía Nam và phía Bắc thuộc Sư đoàn Gaza phụ trách.

Nội dung thứ hai tập trung đánh giá địa hình và điều kiện địa lý dọc biên giới, từ đó triển khai các công trình kỹ thuật phù hợp trước khi mùa Đông bắt đầu. Khu vực này thường xuyên xảy ra xói mòn đất và ngập lụt do nước từ các dòng suối theo mùa, có nguy cơ gây hư hại hàng rào và các công trình bảo vệ.

Thứ ba, Israel sẽ lắp đặt các lối mở được bảo vệ nhằm giúp lực lượng quân sự nhanh chóng di chuyển từ phía bên này sang phía bên kia hàng rào. Hạng mục này được kỳ vọng cải thiện khả năng cơ động và phản ứng của quân đội khi xảy ra tình huống khẩn cấp tại khu vực biên giới.

Thứ tư, kế hoạch nâng cấp bao gồm tích hợp các công nghệ và phương thức tác chiến nhằm đối phó với những mối đe dọa hoạt động ở độ cao rất thấp, đặc biệt là thiết bị bay không người lái (UAV) điều khiển bằng cáp quang.

Hezbollah từng sử dụng loại UAV này để tấn công binh sĩ Israel tại miền Nam Liban. Trong giai đoạn cao điểm của cuộc chiến, những thiết bị bay như vậy đã trở thành thách thức đáng kể đối với hệ thống phòng thủ của IDF. Israel dự kiến triển khai các công nghệ và biện pháp tác chiến tương tự dọc những tuyến biên giới khác, đặc biệt là biên giới với Liban.

Hạng mục thứ năm là chuẩn bị tích hợp các hệ thống thu thập thông tin tình báo tiên tiến, nhằm nâng cao năng lực cảnh báo sớm trước nhiều loại mối đe dọa và tăng cường an ninh tại khu vực biên giới.

Hàng rào “Đồng hồ cát” từng hứng chịu nhiều chỉ trích sau cuộc tấn công ngày 7/10/2023, khi lực lượng Hamas phá vỡ hệ thống phòng thủ tại hàng chục vị trí dọc tuyến biên giới Gaza dài 64 km, tạo điều kiện cho hàng nghìn tay súng xâm nhập lãnh thổ Israel.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hệ thống hàng rào này, được xây dựng dựa trên mô hình hàng rào dọc biên giới Israel-Ai Cập, chủ yếu có chức năng xác định đường biên giới, làm chậm các nỗ lực xâm nhập và phát cảnh báo thông qua các hệ thống công nghệ khi xảy ra hành vi vượt biên trái phép.

Vấn đề nằm ở chỗ IDF đã hình thành quan điểm cho rằng hàng rào gần như không thể bị vượt qua, hoặc quân đội Israel có thể nhanh chóng tiêu diệt bất kỳ nhóm tay súng nào tiếp cận biên giới và tìm cách phá vỡ hệ thống phòng thủ.

Trên thực tế, trong cuộc tấn công ngày 7/10/2023, một lực lượng nhỏ binh sĩ Israel đã phải đối mặt với hàng nghìn tay súng trong tình trạng thiếu vũ khí, không được hỗ trợ đầy đủ về pháo và không quân. Theo kết quả điều tra của Bộ Tổng tham mưu IDF, hàng rào đã thực hiện đúng chức năng được thiết kế. Tuy nhiên, trước những thay đổi về tình hình an ninh dọc các tuyến biên giới, giới chức Israel vẫn quyết định tiến hành nâng cấp toàn diện hệ thống này.

Các cuộc điều tra sau ngày 7/10/2023 cũng phát hiện Hamas từng tiến hành nhiều cuộc thử nghiệm bằng các loại thiết bị nổ khác nhau dọc hàng rào “Đồng hồ cát” trước cuộc tấn công, nhằm xác định phương thức phá vỡ hệ thống phòng thủ.

Đáng chú ý, Bộ Chỉ huy miền Nam của Israel không chỉ không nhận diện được những hoạt động này là công tác chuẩn bị cho một cuộc tấn công quy mô lớn trong tương lai, mà còn không thông báo các thông tin liên quan cho Cục Biên giới và Khu vực tiếp giáp thuộc Bộ Quốc phòng.

Việc nâng cấp hàng rào Gaza vì vậy không chỉ nhằm bổ sung công nghệ và cải thiện cơ sở hạ tầng, mà còn phản ánh nỗ lực của Israel trong việc điều chỉnh tư duy phòng thủ biên giới, khắc phục những hạn chế từng bộc lộ nghiêm trọng trong cuộc tấn công ngày 7/10/2023.