Israel sau bầu cử: Chìa khóa thành lập chính phủ nằm trong tay ai?

Cử tri bỏ phiếu tại một điểm bầu cử Quốc hội ở Umm al-Fahm, miền Bắc Israel ngày 27/10/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo số liệu của Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel, tỷ lệ cử tri tham gia cuộc bầu cử quốc hội khóa 26 đạt 77,7% tính đến thời điểm đóng cửa các điểm bỏ phiếu lúc 22h ngày 27/10 (3h ngày 28/10 theo giờ Hà Nội), với 5.695.682 người đã thực hiện quyền bầu cử. Đây là mức cao nhất tại thời điểm kết thúc bỏ phiếu trong khoảng 25 năm qua.

Theo truyền thông Mỹ ngày 28/10, làn sóng cử tri đi bỏ phiếu gia tăng xuất phát từ mong muốn cấp thiết nhằm giải thể liên minh cánh hữu của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, trong đó có các bộ trưởng theo đường lối cứng rắn như Itamar Ben-Gvir và Bezalel Smotrich.

Các đảng Arab có thể đóng vai trò then chốt trong xây dựng liên minh thành lập chính phủ mới. Tuy nhiên, hình thức hợp tác cụ thể vẫn chưa rõ ràng.

Dự báo khối của Thủ tướng Benjamin Netanyahu giành được 50 ghế. Ông đã tuyên bố rõ ràng rằng sẽ không thành lập chính phủ cùng các đảng Arab. Để giành đa số tại quốc hội Israel, ông cần ít nhất 61 ghế.

Trong khi đó, dự báo khối đối lập của ông Gadi Eisenkot giành 52 ghế. Ông cũng cho biết các đảng Arab không đáp ứng những điều kiện ông đặt ra để thành lập chính phủ. Những điều kiện đó bao gồm công nhận Israel là nhà nước Do Thái và công nhận Hamas là tổ chức khủng bố cần phải bị giải thể.

Dù vậy, một cuộc khảo sát do Trung tâm aChord thuộc Đại học Hebrew thực hiện cho thấy, đa số cử tri thuộc khối đối lập mong muốn hai bên hợp tác với nhau để thành lập chính phủ.

Theo khảo sát, hơn 61% cử tri thuộc khối đối lập muốn ông Eisenkot thành lập chính phủ cùng đảng Raam. Chỉ 20% số cử tri này muốn tổ chức bầu cử mới, trong khi 12% ủng hộ thành lập chính phủ luân phiên với ông Netanyahu và 7% muốn một chính phủ có sự tham gia của các đảng Do Thái giáo Chính thống cực đoan.

Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh Israel trải qua nhiều năm xung đột và bất ổn, tranh luận sâu sắc về an ninh quốc gia, trách nhiệm của chính phủ đối với thất bại an ninh khi Hamas tấn công ngày 7/10/2023, nghĩa vụ quân sự của cộng đồng Do Thái chính thống và định hướng điều hành đất nước trong thời gian tới.

Theo quy trình chính trị của Israel, sau khi kết quả chính thức được xác nhận, Tổng thống Isaac Herzog sẽ tham vấn đại diện các đảng và giao nhiệm vụ thành lập chính phủ cho ứng cử viên mà ông đánh giá có khả năng tập hợp được sự ủng hộ cần thiết. Người được giao nhiệm vụ không nhất thiết phải là lãnh đạo đảng giành nhiều ghế nhất.