Israel trao trả Hy Lạp 22 cổ vật

Các cổ vật được phát hiện trong các kho hàng tại khu vực đô thị Tel Aviv. Ảnh: Cơ quan Cổ vật Israel

Đây là lần đầu tiên Israel trao trả cổ vật cho Hy Lạp, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác giữa hai nước nhằm bảo vệ di sản văn hóa.

Lễ bàn giao được tổ chức tại Bảo tàng Khảo cổ học Quốc gia ở thủ đô Athens sau khi các thủ tục pháp lý tại Israel hoàn tất và số cổ vật bị tịch thu. Tham dự buổi lễ có Bộ trưởng Văn hóa Hy Lạp Lina Mendoni, Đại sứ Israel tại Hy Lạp Pninat Yanay và Tiến sĩ Amir Ganor, Giám đốc Đơn vị Phòng chống Trộm cắp Cổ vật thuộc Cơ quan Cổ vật Israel, cùng các quan chức hai nước.

Các cổ vật được thu giữ năm 2020 trong chiến dịch phối hợp giữa Cơ quan Cổ vật Israel, Cảnh sát Israel và Cơ quan Thuế Israel. Trong quá trình điều tra, lực lượng chức năng khám xét một phòng trưng bày, nhiều kho hàng và căn hộ tại khu vực đô thị Tel Aviv, phát hiện hàng nghìn hiện vật khảo cổ có nguồn gốc từ Israel và nhiều quốc gia khác.

Cuộc điều tra tập trung vào nghi vấn buôn bán cổ vật trái phép và tàng trữ những hiện vật bị cho là khai quật trái phép từ các địa điểm khảo cổ và khu mộ cổ tại khu vực Địa Trung Hải cũng như những nơi khác.

Trong số 22 cổ vật được trao trả có các bình gốm cổ, một số có niên đại từ thế kỷ VII trước Công nguyên và mang họa tiết chịu ảnh hưởng của nghệ thuật Cận Đông cổ đại. Nhiều hiện vật được trang trí theo phong cách vẽ hình đen và hình đỏ đặc trưng của đồ gốm Hy Lạp cổ đại, mô tả các nhân vật và câu chuyện trong thần thoại Hy Lạp.

Những chiếc bình này từng được sử dụng trong sinh hoạt thường ngày, nghi lễ tôn giáo và mai táng; một số được đặt trong mộ như đồ tùy táng dành cho người đã khuất. Bộ trưởng Văn hóa Hy Lạp Lina Mendoni nhấn mạnh việc hồi hương các cổ vật mang ý nghĩa đạo đức và biểu tượng sâu sắc, đồng thời tạo nền tảng để hai nước tăng cường hợp tác bảo vệ di sản.

Bà cho rằng đấu tranh hiệu quả với hoạt động buôn bán cổ vật trái phép đòi hỏi sự phối hợp quốc tế, lòng tin lẫn nhau và cam kết tuân thủ pháp luật. Đại sứ Israel tại Hy Lạp Pninat Yanay nhận định việc đưa một cổ vật ra khỏi bối cảnh lịch sử ban đầu làm gián đoạn câu chuyện mà hiện vật lưu giữ.

Theo bà, việc trao trả không chỉ khôi phục mối liên hệ giữa cổ vật với quốc gia xuất xứ, mà còn thể hiện sự tôn trọng lịch sử và tình hữu nghị giữa hai nước có nền văn minh lâu đời.

Trong khi đó, Tiến sĩ Amir Ganor cảnh báo hoạt động buôn lậu cổ vật xuyên biên giới có thể liên quan đến tài trợ khủng bố, tội phạm có tổ chức và rửa tiền, đồng thời gây tổn thất không thể khắc phục đối với di sản của các quốc gia. Ông cho biết hợp tác chuyên môn giữa cơ quan chức năng Israel và Hy Lạp đang được tăng cường, trong đó có chia sẻ thông tin tình báo và truy tìm các tuyến buôn lậu.