Kể chuyện Bắc Ninh xưa và nay qua những khuôn hình

1 giờ trướcGốc

Triển lãm ảnh “Bắc Ninh xưa và nay” là hoạt động thiết thực góp phần tuyên truyền, quảng bá đến cán bộ, Nhân dân, du khách trong, ngoài nước những hình ảnh tư liệu có giá trị về vùng đất, con người Bắc Ninh qua các thời kỳ; phản ánh sinh động quá trình hình thành, phát triển của vùng đất Bắc Ninh - Kinh Bắc, thành tựu nổi bật trên các lĩnh vực của tỉnh. Qua triển lãm góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, niềm tự hào quê hương, nâng cao nhận thức về bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa tới các tầng lớp Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Thành viên Ban Tổ chức, Tổ giúp việc chọn ảnh trưng bày tại triển lãm.

Với mục đích, ý nghĩa đó, công tác chuẩn bị, nhất là chọn tư liệu, hình ảnh, xác minh, hiệu đính nội dung đòi hỏi công phu, cẩn trọng, chính xác. Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, khi nhiều người nghỉ ngơi, đi tham quan, du lịch thì lãnh đạo Hội Nhà báo tỉnh, thành viên Ban Tổ chức, Tổ giúp việc vẫn tập trung cho công việc. Ban Tổ chức cử thành viên khai thác ảnh tư liệu từ các cuốn sách, ảnh về lịch sử, văn hóa, vùng đất, con người Bắc Ninh; sưu tập tư liệu lưu trữ tại Bảo tàng tỉnh, Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh, Hội Nhà báo tỉnh… Nhiều nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh ở trong và ngoài tỉnh như: Nguyễn Thế Dũng, Đoàn Việt Hưng, Vĩnh Hưng, Lê Xuân Kham, Nguyễn Thị Hảo, Trần Ngọc Sơn… tích cực chọn, gửi ảnh, chụp mới nhiều hình ảnh để làm sáng rõ từng chuyên đề của triển lãm. Nhiều hội viên Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Thời sự - Nghệ thuật tích cực tuyển chọn, gửi ảnh. Mỗi người một phần việc nhưng cùng hướng tới yêu cầu chung là lựa chọn những hình ảnh tiêu biểu nhất, có giá trị tư liệu và nghệ thuật, kể câu chuyện về Bắc Ninh xưa và nay một cách chân thực, sinh động.

Thực tế, một bức ảnh có thể ưng ý về mặt nghệ thuật nhưng chưa hẳn phù hợp mạch nội dung, chủ đề triển lãm; một tư liệu quý nếu thông tin không chính xác sẽ phản tác dụng. Bởi vậy, quá trình tuyển chọn không chỉ là “chọn ảnh đẹp”, mà là chọn những khuôn hình chuẩn xác, đại diện cho một giai đoạn, sự kiện, vùng đất hoặc một giá trị về mặt lịch sử, văn hóa. Nhà báo Trịnh Văn Ánh, Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Triển lãm nhìn nhận:

Có thể thấy, mỗi bức ảnh được lựa chọn trưng bày là lao động của cả tập thể. Có những hình ảnh nhuốm màu thời gian, có tư liệu phải tìm kiếm từ nhiều nguồn, đối chiếu thông tin, xác định địa điểm, thời gian. Tinh thần làm việc trách nhiệm của các thành viên Ban Tổ chức, nhiều nhà báo, nghệ sĩ đã giúp các mảnh ghép tư liệu dần được kết nối thành một chỉnh thể có hệ thống. Được biết, sau triển lãm, Hội Nhà báo tỉnh có kế hoạch tuyên truyền, quảng bá những hình ảnh, tư liệu được trưng bày; xuất bản cuốn sách ảnh về Bắc Ninh xưa và nay.

Triển lãm ảnh “Bắc Ninh xưa và nay” gồm 4 chuyên đề với hơn 250 bức ảnh được in, phóng chất lượng cao, trình bày khoa học, trong đó chuyên đề đầu tiên giới thiệu hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước với tỉnh Bắc Ninh qua các thời kỳ; các kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh; những sự kiện nổi bật. Đó là những tư liệu có giá trị đặc biệt bởi qua từng khuôn hình, người xem có dịp nhận diện nhân vật, sự kiện diễn ra trong từng thời kỳ. Những cuộc gặp gỡ, chuyến thăm, những kỳ đại hội, thời điểm chia tách, sáp nhập tỉnh hay các sự kiện quan trọng diễn ra trên địa bàn tỉnh.

Nếu chuyên đề thứ nhất là những dấu mốc lịch sử thì chuyên đề thứ hai mở ra không gian văn hóa, cội nguồn của vùng đất Bắc Ninh - Kinh Bắc. Với những dấu tích từ trong nguồn cội cho thấy con người đã định cư rất sớm trên vùng đất này, triển lãm dẫn người xem qua hệ thống di tích, di sản văn hóa, lễ hội, làng nghề, truyền thống hiếu học, khoa bảng. Hình ảnh chùa Bút Tháp, chùa Dâu, chùa Vĩnh Nghiêm, Bổ Đà, khu lăng mộ Kinh Dương Vương… góp phần khắc họa chiều sâu lịch sử, văn hóa của vùng đất. Rồi hình ảnh các di sản được UNESCO vinh danh như dân ca quan họ, ca trù, thực hành tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nghi lễ và trò chơi kéo co, Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm, Nghề làm tranh Đông Hồ… tạo nên một diện mạo Kinh Bắc vừa cổ kính, vừa giàu sức sống.

Nhưng Bắc Ninh không chỉ có quá khứ. Chuyên đề thứ ba trưng bày hình ảnh những năm tháng quân và dân Bắc Ninh trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những hình ảnh làng quê, khu phố dưới ách đô hộ của thực dân Pháp; cuộc khởi nghĩa Yên Thế; hình ảnh các vị lãnh đạo tiền bối của Đảng như Ngô Gia Tự, Nguyễn Văn Cừ; các di tích lịch sử cách mạng… tái hiện một vùng đất giàu truyền thống yêu nước. Tiếp đó là hình ảnh quân và dân Bắc Ninh chiến đấu, phục vụ chiến đấu, lao động sản xuất trên công trường, nhà máy, đồng ruộng… trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ. Qua mỗi khuôn hình, truyền thống đoàn kết, kiên cường, tinh thần lao động cần cù của người dân Bắc Ninh được khắc họa rõ nét.

Từ truyền thống đó, chuyên đề thứ tư trưng bày hình ảnh Bắc Ninh hôm nay - hội nhập và phát triển. Đó là hình ảnh những khu, cụm công nghiệp, dây chuyền sản xuất hiện đại; sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông thôn mới; hình ảnh về đổi mới sáng tạo, cải cách hành chính, chuyển đổi số; đô thị, hạ tầng… tạo nên diện mạo một Bắc Ninh năng động, hiện đại. Bên cạnh phát triển kinh tế là hình ảnh về giáo dục, y tế, văn hóa, an sinh xã hội, chăm lo đời sống Nhân dân; bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Bức tranh Bắc Ninh hôm nay vì thế không chỉ được đo bằng những công trình, nhà máy hay tuyến đường mới mở mà còn là chất lượng cuộc sống, sự phát triển bền vững, lấy người dân làm trung tâm.

Đặc biệt, tại khu vực trung tâm của không gian triển lãm, Ban Tổ chức trưng bày những hình ảnh đối xứng về giao thông, đô thị, truyền thống hiếu học… hôm nay và hơn một thế kỷ trước, mang đến cho người xem sự so sánh, nhìn nhận về sự phát triển của tỉnh Bắc Ninh, nhất là trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Đặt những hình ảnh hôm nay bên cạnh hình ảnh của ngày hôm qua, triển lãm tạo nên một sự đối thoại thú vị giữa quá khứ và hiện tại. Những con đường, làng quê, công trình, nhà máy có thể đã đổi khác nhưng sau sự đổi khác ấy, truyền thống văn hiến, yêu nước, sự năng động và nghĩa tình luôn hiện hữu. Đó là một Bắc Ninh giàu bản sắc nhưng không khép mình trong quá khứ; trân trọng di sản nhưng luôn hướng tới tương lai; năng động trong phát triển kinh tế nhưng không quên giữ gìn những giá trị văn hóa đã trở thành căn cốt; hiện đại, hội nhập nhưng mến khách, trọng nghĩa tình. Biết rằng, trong khuôn khổ của một triển lãm không thể kể tường tận câu chuyện về một vùng đất, nhưng là dịp để người dân, du khách nhận diện những gì tiêu biểu, nổi bật nhất về vùng đất, con người Bắc Ninh xưa và nay.