Kế hoạch kiểm toán năm 2027: Dự kiến kiểm toán nhiều dự án trọng điểm về đường bộ cao tốc, đường sắt đô thị, sân bay, cảng biển

 Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành nội dung Phiên họp. Ảnh: VPQH

Tăng cường kiểm toán các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ vi phạm

Chiều 21/9, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Báo cáo công tác năm 2026 và dự kiến Kế hoạch kiểm toán năm 2027 của KTNN.

Tại Phiên họp, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa đã trình bày tóm tắt kết quả công tác năm 2026 của KTNN và dự kiến KHKT năm 2027 của Ngành.

Tổng Kiểm toán nhà nước cho biết, năm 2026, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đảng ủy, lãnh đạo KTNN, toàn ngành KTNN đã nỗ lực, phấn đấu hoàn thành toàn diện các kế hoạch, nhiệm vụ trong kế hoạch công tác năm 2026; tạo ra một số mặt đột phá, chuyển biến tích cực.

Trên cơ sở đó, năm 2027, KTNN tiếp tục đổi mới và phát triển toàn diện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của KTNN theo mục tiêu Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030; quán triệt phương châm “Độc lập, khách quan, thủ pháp, liêm chính, trách nhiệm, an toàn và uy tin” nhằm nâng cao hơn nữa kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ, phát huy vai trò, vị thế và uy tín của KTNN trong kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đóng góp tích cực vào việc huy động và sử dụng có hiệu quả nguồn lực công, củng cố nền tài chính quốc gia an toàn, hiệu quả, bền vững, thúc đẩy tăng trưởng “2 con số” và phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Với định hướng đó, Tổng Kiểm toán nhà nước nêu rõ, KTNN xác định KHKT năm 2027 cần tập trung kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách đối với 100% các Bộ, các cơ quan ngang Bộ, các cơ quan Trung ương, địa phương; tăng cường kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, kiểm toán môi trường, kiểm toán công nghệ thông tin theo đúng lộ trình Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030; tăng cường kiểm toán các nội dung mà dư luận xã hội quan tâm, các đại biểu Quốc hội đã nêu ý kiến qua các kỳ họp.

Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa trình bày báo cáo tại Phiên họp. Ảnh: VPQH

Đồng thời, KTNN tập trung kiểm toán các chương trình, chính sách lớn của Đảng, nhất là một số nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và các nội dung kiểm toán được luật định, Trung ương, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và lãnh đạo Đảng, Nhà nước giao cho KTNN.

Dự kiến năm 2027, KTNN sẽ thực hiện 139 nhiệm vụ kiểm toán. Trong đó đảm bảo kiểm toán 100% các cơ quan bộ, cơ quan Trung ương, địa phương; và kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, môi trường, công nghệ thông tin đạt tỷ lệ 39%. Theo Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030, tỷ lệ này phấn đấu đạt từ 35% đến 40% đến năm 2030, tuy nhiên chúng tôi sẽ phấn đấu sớm đạt được mục tiêu này trước thời hạn -Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.

Dự kiến kiểm toán 24 chuyên đề, 31 dự án đầu tư trọng điểm

Theo Báo cáo của KTNN, trên cơ sở định hướng và các nguyên tắc xây dựng kế hoạch kiểm toán, KTNN đề xuất 6 lĩnh vực tập trung kiểm toán.

Trong đó, KTNN dự kiến kiểm toán quản lý, sử dụng tài sản, tài chính công và ngân sách nhà nước đối với 9 Bộ, cơ quan trung ương, đơn vị; kiểm toán quyết toán đối với 34/34 cơ quan Trung ương; kiểm toán báo cáo quyết toán đối với 34 địa phương, trong đó kiểm toán đồng thời ngân sách địa phương với quyết toán ngân sách địa phương năm 2026 ở 26 địa phương.

KTNN cũng sẽ thực hiện kiểm toán 24 chuyên đề, trong đó có một số chuyên đề có quy mô lớn, phạm vi rộng và được dư luận xã hội quan tâm.

Trong đó có các chuyên đề như: Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là cơ sở nhà, đất, trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính tại các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương;

Việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2025-2026 đối với các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương.

Công tác quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước, thực hiện nghĩa vụ NSNN và hoạt động năm 2026 của các doanh nghiệp nhà nước do các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương làm đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước...

Ngoài các chuyên đề kiểm toán trên, KTNN dự kiến lựa chọn các chủ đề kiểm toán gắn với chức năng quản lý nhà nước, lĩnh vực chuyên ngành của các Bộ, cơ quan trung ương, các chương trình, đề án phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, những vấn đề được quan tâm tại địa phương, phục vụ HĐND giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương.

Về lĩnh vực hoạt động, kiểm toán hoạt động môi trường và công nghệ thông tin, dự kiến KTNN sẽ kiểm toán đối với 7 chủ đề, trong đó tập trung kiểm toán các chủ đề có liên quan đến bảo vệ môi trường, công nghệ thông tin và biến đổi khí hậu.

Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: VPQH

Đối với nhóm lĩnh vực đầu tư xây dựng và các chương trình, dự án, dự kiến, KTNN sẽ triển khai 31 cuộc kiểm toán, tập trung vào các dự án nhóm A, dự án quan trọng quốc gia, các dự án trọng điểm về đường bộ cao tốc, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao, sân bay, cảng biển, hạ tầng giáo dục, y tế, xã hội; các dự án hạ tầng giao thông kết nối các vùng, cảng biển, cửa khẩu, khu và cụm công nghiệp; các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị, các khu kinh tế ven biển, hạ tầng nông nghiệp, nông thôn; dự án bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; các công trình thủy lợi...

Cùng với đó là các dự án đầu tư phát triển có sử dụng nguồn NSNN, nguồn vốn ODA (vốn vay và vốn viện trợ), nguồn vốn từ nguồn thu hợp pháp của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành để đầu tư ngoài cân đối NSNN...

Ngoài ra, KTNN dự kiến thực hiện kiểm toán Ngân hàng Nhà nước, 9 tập đoàn, tổng công ty và 5 tổ chức tài chính, ngân hàng; dự kiến triển khai 14 cuộc; lĩnh vực quốc phòng, an ninh, các cơ quan Đảng Trung ương dự kiến thực hiện 14 cuộc.

Chú trọng kiểm toán chất lượng phân bổ, hiệu quả sử dụng nguồn lực, kết quả đầu ra

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với dự kiến KHKT năm 2027.

Cơ quan thẩm tra đề nghị KTNN cần bám sát KHKT trung hạn; bảo đảm tính kế thừa, ổn định; cụ thể hóa nguyên tắc “6 rõ” trong từng nhiệm vụ (gồm rõ mục tiêu, đối tượng, phạm vi, trọng tâm, trách nhiệm, tiến độ và sản phẩm đầu ra); lựa chọn nhiệm vụ trên cơ sở đánh giá rủi ro, xác định trọng yếu.

Với quy mô 139 nhiệm vụ kiểm toán, trong đó nhiều chuyên đề có phạm vi rộng, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị KTNN tiếp tục rà soát theo hướng giảm đầu mối, tăng chiều sâu và tính liên thông; không tổ chức nhiều đoàn kiểm toán tại một địa phương trong cùng một thời điểm; ưu tiên bố trí nguồn lực thực hiện kiểm toán quyết toán NSNN năm 2026 và các chuyên đề kiểm toán lớn, lĩnh vực rủi ro cao và các nhiệm vụ trực tiếp phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; chủ động bố trí nguồn lực dự phòng cho nhiệm vụ phát sinh.

Đối với kiểm toán ngân sách, Ủy ban đề nghị tập trung đánh giá việc thực hiện Luật NSNN năm 2025, nhất là phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi; lập, phân bổ, chấp hành, quyết toán; chuyển nguồn, kết dư, dự phòng ngân sách; quản lý tài sản, dự án, công nợ; chú trọng kiểm toán chất lượng phân bổ, hiệu quả sử dụng nguồn lực, kết quả đầu ra và tác động đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, Cơ quan thẩm tra đề nghị xác định rõ tiêu chí về tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả và kết quả đầu ra; tăng cường đánh giá hiệu quả đầu tư công nghệ, mức độ kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu và hiệu quả sử dụng nguồn lực trong  lĩnh vực tài nguyên, môi trường, biến đổi khí hậu.

Về kiểm toán đầu tư xây dựng, chương trình, dự án, KTNN cần chú trọng kiểm toán huy động nguồn lực, khả năng hấp thụ vốn, tiến độ, kết quả đầu ra; kiểm toán hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội đối với các dự án đã có đủ thời gian và dữ liệu. Đối với doanh nghiệp và tổ chức tài chính - ngân hàng, cần tập trung kiểm toán hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản, hiệu suất sử dụng tài sản, hiệu quả đầu tư và các khoản chi có nguy cơ thất thoát, lãng phí.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị đẩy mạnh kiểm toán dựa trên dữ liệu và kiểm toán từ xa; hạn chế yêu cầu cơ quan, đơn vị cung cấp lại thông tin, dữ liệu mà cơ quan nhà nước đã có, qua đó nâng cao hiệu quả kiểm toán và giảm chi phí tuân thủ.