'Kẻ thù nổi tiếng nhất' của Lý Tiểu Long

Nhắc đến Lý Tiểu Long, người ta nhớ ngay đến tốc độ, sức mạnh và những màn giao đấu đã thay đổi diện mạo phim võ thuật thế giới. Trong số rất nhiều đối thủ từng xuất hiện bên cạnh huyền thoại họ Lý, Chuck Norris vẫn là cái tên đặc biệt nhất. Trên màn ảnh, họ là hai kẻ đối đầu sống còn. Ngoài đời, câu chuyện giữa hai võ sĩ lại gắn với sự giao lưu võ thuật và niềm tôn trọng dành cho nhau.

Cuộc đối đầu đưa Chuck Norris trở thành "kẻ thù nổi tiếng nhất" của Lý Tiểu Long xuất hiện trong Mãnh long quá giang năm 1972. Lý Tiểu Long đảm nhận Đường Long, còn Chuck Norris hóa thân thành Colt, cao thủ được đưa tới để tiêu diệt nhân vật chính. Cao trào của bộ phim là trận quyết đấu trong đấu trường Colosseum tại Rome, một trường đoạn đến nay vẫn thường được nhắc đến khi nói về lịch sử điện ảnh võ thuật.

Chuck Norris trở thành một trong những đối thủ nổi tiếng nhất của Lý Tiểu Long nhờ màn quyết đấu kinh điển trong Mãnh long quá giang.

Điều làm trận đấu ấy đặc biệt không chỉ là những cú đá đẹp mắt. Lý Tiểu Long xây dựng cuộc chiến như một câu chuyện thu nhỏ về sự thích nghi. Ban đầu Đường Long gặp khó trước sức mạnh và cách đánh của Colt. Sau đó nhân vật thay đổi nhịp di chuyển, trở nên linh hoạt hơn và dần chiếm ưu thế. Khi Colt thất bại, Đường Long vẫn thể hiện sự tôn trọng đối thủ. Chính chi tiết ấy khiến trận chiến vượt khỏi khuôn mẫu người tốt đánh kẻ xấu thông thường.

Chuck Norris cũng không phải một diễn viên được chọn chỉ để tạo hình đối thủ đáng gờm. Trước khi nổi tiếng ở Hollywood, ông đã có nền tảng võ thuật và thành tích thi đấu karate. Sự hiện diện của một võ sĩ thực thụ giúp trận chiến trong Mãnh long quá giang có sức nặng khác biệt, đồng thời tạo cho Lý Tiểu Long một đối trọng đủ thuyết phục về thể chất lẫn phong thái.

Trước khi nổi tiếng tại Hollywood, Chuck Norris đã sở hữu nền tảng võ thuật và kinh nghiệm thi đấu, giúp màn đối đầu với Lý Tiểu Long thêm thuyết phục.

Điều thú vị là mối quan hệ ngoài màn ảnh không giống câu chuyện trong phim. Các tài liệu về Lý Tiểu Long cho thấy ông thường xuyên giao lưu với những võ sĩ đến từ nhiều hệ phái khác nhau và chủ động tìm hiểu những phương pháp chiến đấu bên ngoài võ thuật truyền thống. Vì vậy, việc hợp tác với những võ sĩ như Chuck Norris cũng phù hợp với tư duy cởi mở mà Lý Tiểu Long theo đuổi trong quá trình phát triển võ học của mình.

Cũng cần phân biệt trận đấu điện ảnh với những cuộc giao đấu thật trong đời Lý Tiểu Long. Không có cơ sở đáng tin cậy để khẳng định Lý Tiểu Long và Chuck Norris từng thực hiện một trận đấu chính thức nhằm xác định ai mạnh hơn. Nhiều câu chuyện trên mạng kể rằng hai người từng quyết đấu trước khi quay phim, nhưng những chi tiết kiểu này thường dựa trên giai thoại hơn là hồ sơ thi đấu có thể kiểm chứng.

Trái với sự đối đầu sống còn trên màn ảnh, mối liên hệ giữa Lý Tiểu Long và Chuck Norris ngoài đời gắn nhiều hơn với sự giao lưu và học hỏi võ thuật.

Nếu Chuck Norris là đối thủ mang tính biểu tượng lớn nhất trên phim thì Wong Jack Man, thường được gọi là Hoàng Trạch Dân trong một số tài liệu tiếng Việt, lại gắn với một trong những cuộc giao đấu được nhắc tới nhiều nhất trong đời thực của Lý Tiểu Long. Năm 1964, hai người có một trận đấu kín tại Oakland. Các phiên bản kể lại khác nhau về diễn biến và nguyên nhân, vì vậy không nên coi những mô tả chi tiết trên mạng là sự thật tuyệt đối.

Theo tư liệu từ Bruce Lee Family Company, Lý Tiểu Long giành phần thắng nhưng không hài lòng vì trận đấu kéo dài hơn ông mong muốn. Trải nghiệm ấy trở thành một trong những chất xúc tác khiến ông xem xét lại cách tập luyện và tư duy chiến đấu. Vài năm sau, năm 1967, ông đặt tên Jeet Kune Do cho hệ thống tư tưởng võ thuật nhấn mạnh sự đơn giản, trực tiếp và tự do khỏi khuôn mẫu cố định.

Cuộc đấu năm 1964 thường được nhắc đến như một trải nghiệm góp phần khiến Lý Tiểu Long nhìn lại phương pháp tập luyện và phát triển tư duy võ thuật của mình.

Bởi vậy, việc gọi Wong Jack Man là người "đánh bại" hay "suýt đánh bại" Lý Tiểu Long đều cần thận trọng. Ngay cả những nguồn nghiên cứu về cuộc đấu cũng thừa nhận câu chuyện tồn tại nhiều phiên bản. Điều có ý nghĩa hơn là cuộc đối đầu đã góp phần thúc đẩy Lý Tiểu Long nhìn lại giới hạn của những gì mình đang thực hành.

Sự nghiệp điện ảnh của Lý Tiểu Long sau đó liên tục biến triết lý ấy thành ngôn ngữ hình ảnh. Từ Đường Sơn đại huynh, Tinh võ môn, Mãnh long quá giang đến Long tranh hổ đấu, những trận chiến của ông không chỉ nhằm khoe kỹ thuật. Chúng thường được thiết kế để làm nổi bật tốc độ, khả năng thích nghi và tinh thần không bị ràng buộc vào một hệ phái duya nhất.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, hình ảnh Lý Tiểu Long và Chuck Norris đối diện nhau giữa Colosseum vẫn là một biểu tượng khó quên của phim võ thuật.

Trong tất cả những cuộc đối đầu ấy, Colt của Chuck Norris vẫn có vị trí đặc biệt. Nhân vật đủ mạnh để khiến Đường Long phải thay đổi, đủ đáng kính để cái chết của ông không bị biến thành một chiến thắng hả hê. Chính vì vậy, hơn nửa thế kỷ sau, hình ảnh Lý Tiểu Long và Chuck Norris đứng đối diện nhau giữa Colosseum vẫn là một trong những biểu tượng khó thay thế của phim võ thuật.