Kể truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh bằng ngôn ngữ xiếc hiện đại
Vở diễn “Sơn Thần - Thủy Quái” mang đến một cách kể mới cho truyền thuyết quen thuộc bằng ngôn ngữ của xiếc, công nghệ và sân khấu đương đại, đồng thời khẳng định những giá trị về lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kết và ý chí của con người trước thiên nhiên.
Ngày 25/9, tại Rạp Xiếc Trung ương, Liên đoàn Xiếc Việt Nam tổ chức tổng duyệt vở diễn “Sơn Thần - Thủy Quái”, tác phẩm lần đầu kết hợp nghệ thuật xiếc với công nghệ 3D mapping, sân khấu nước, ánh sáng và các hiệu ứng hiện đại, mang đến cách tiếp cận mới với truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh.
Lấy cảm hứng từ câu chuyện quen thuộc về cuộc thi tài kén rể của Vua Hùng với các nhân vật Sơn Tinh, Thủy Tinh và Mỵ Nương, vở diễn được xây dựng thành một chương trình xiếc sân khấu quy mô lớn.

Công nghệ 3D mapping panorama 360° tạo cảm giác hình ảnh không chỉ nằm phía sau sân khấu mà mở rộng ra xung quanh không gian trình diễn. Ảnh: Liên đoàn Xiếc Việt Nam
Theo đạo diễn chương trình - NSND Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, việc đổi tên từ “Sơn Tinh - Thủy Tinh” thành “Sơn Thần - Thủy Quái” nhằm tạo sự hấp dẫn, khơi gợi tò mò, đồng thời góp phần đưa những câu chuyện lịch sử, văn hóa Việt Nam đến gần hơn với khán giả trẻ.
Điểm đáng chú ý của vở diễn là các tiết mục xiếc không được xây dựng như những màn biểu diễn độc lập mà được kết nối thành một mạch kịch xuyên suốt. Từ không gian thanh bình thời các Vua Hùng, cuộc gặp gỡ và tranh tài giữa Sơn Tinh - Thủy Tinh, câu chuyện mở ra hai thế giới đối lập của núi rừng và đại dương, rồi được đẩy lên cao trào bằng cuộc đại chiến giữa Đất và Nước trước khi khép lại bằng thông điệp về tình yêu, sự đoàn kết và sức mạnh của con người.
Trong cách kể mới này, công nghệ được đưa vào như một bộ phận của ngôn ngữ sân khấu, thay vì chỉ đóng vai trò tạo hiệu ứng. Liên đoàn Xiếc Việt Nam phối hợp với VietArt, đơn vị sản xuất hình ảnh đồ họa và thực thi không gian nghệ thuật số, xây dựng hệ thống hình ảnh xuyên suốt chương trình.
Với công nghệ 3D mapping, sân khấu liên tục biến đổi theo diễn biến câu chuyện, từ bầu trời, núi rừng, cây cối, muông thú trong thế giới của Sơn Tinh đến không gian đại dương huyền ảo của Thủy Tinh. Sự chuyển đổi về không gian, ánh sáng và hình ảnh góp phần đưa khán giả vào thế giới của các nhân vật, đồng thời mở rộng khả năng biểu đạt của sân khấu xiếc.
Tuy nhiên, dù được đầu tư về công nghệ, nghệ thuật xiếc và người nghệ sĩ vẫn là trung tâm của vở diễn. Các kỹ thuật đu dây, nhào lộn, thăng bằng, xiếc thú, ảo thuật và biểu diễn trên không được lựa chọn, sắp xếp để phục vụ diễn biến câu chuyện. Hình tượng Sơn Tinh và Thủy Tinh vì thế không chỉ được thể hiện qua nhân vật và hình ảnh sân khấu mà còn được khắc họa bằng ngôn ngữ hình thể, sức mạnh và kỹ thuật biểu diễn của các nghệ sĩ, đại diện cho hai thế giới núi rừng và đại dương.

Dù được đầu tư mạnh về công nghệ, “Sơn Thần - Thủy Quái” vẫn lấy nghệ thuật xiếc và người nghệ sĩ làm trung tâm. Ảnh: Liên đoàn Xiếc Việt Nam
Âm nhạc cũng được xây dựng như một dòng chảy xuyên suốt, kết nối các không gian và diễn biến của tác phẩm. Các chất liệu Symphonic Pop, World music, EDM Cinematic được kết hợp với âm hưởng của nhạc cụ dân tộc Việt Nam, tạo màu sắc riêng cho từng nhân vật và không gian sân khấu. Ở những phân đoạn cao trào, đặc biệt là cuộc đại chiến giữa Đất và Nước, âm nhạc được đẩy lên mạnh mẽ cùng tiếng sấm, mưa bão, gió và hiệu ứng sân khấu nước.
Vở diễn “Sơn Thần - Thủy Quái” có thời lượng khoảng 75 phút, hướng tới khán giả gia đình và thiếu nhi nhưng vẫn được xây dựng với quy mô của một chương trình xiếc sân khấu lớn. Ê-kíp thực hiện không chỉ đặt mục tiêu đưa một truyền thuyết quen thuộc lên sân khấu mà còn tìm kiếm một phương thức kể mới, trực quan và giàu trải nghiệm hơn đối với khán giả hôm nay.
