Kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân u não di căn bằng thiết bị bức xạ trực tiếp
U não là một trong những biến chứng nghiêm trọng và nguy hiểm nhất của ung thư di căn, với khả năng điều trị hạn chế và tỷ lệ tử vong cao. Giới khoa học đã ghi nhận bước tiến mới khi sử dụng thiết bị bức xạ đặt trực tiếp vào vị trí khối u đã được phẫu thuật loại bỏ trong não.

Ảnh minh họa
Tại Mỹ, mỗi năm có khoảng 100.000 đến 200.000 người được chẩn đoán ung thư giai đoạn cuối với di căn lên não. Phương pháp điều trị phổ biến hiện nay vẫn là phẫu thuật loại bỏ khối u, sau đó kết hợp xạ trị từ bên ngoài cơ thể.
Nghiên cứu mới này vừa được trình bày tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ cuối tháng Năm vừa qua cho thấy GammaTile - miếng đệm chứa các hạt phóng xạ - mang lại kết quả điều trị đầy triển vọng cho u não.
Thiết bị này giúp gần như loại bỏ nguy cơ tái phát khối u tại vị trí phẫu thuật, đồng thời làm tăng gần gấp đôi tỷ lệ sống sót ở những bệnh nhân được cấy ghép.
Trong nghiên cứu mới với 230 người tham gia, gần hai phần ba bệnh nhân được cấy GammaTile vẫn còn sống sau hai năm, trong khi tỷ lệ này ở nhóm điều trị xạ trị thông thường sau phẫu thuật chỉ vào khoảng một phần ba. Đáng chú ý, tỷ lệ tái phát khối u tại vị trí phẫu thuật chỉ là 1% ở nhóm cấy ghép, so với 12% ở nhóm điều trị tiêu chuẩn.
"Sự khác biệt về tỷ lệ sống sót thực sự đáng kinh ngạc", Tiến sĩ Molly Blau, chuyên gia xạ trị tại Trung tâm Ung thư Fred Hutch (Seattle), người không tham gia nghiên cứu, nhận định. Bà cho rằng những kết quả này có thể thúc đẩy các cuộc thảo luận chuyên môn về việc ứng dụng rộng rãi GammaTile trong điều trị tại các cơ sở y tế.

GammaTile, miếng đệm chứa các hạt phóng xạ.
Sau khi khối u não được loại bỏ, bác sĩ phẫu thuật tiến hành đặt các tấm ghép vào thành của khoang trống vừa hình thành. Những tấm ghép này có thể được cắt chỉnh linh hoạt để phù hợp với hình dạng cụ thể của vị trí phẫu thuật. Chúng phát ra liều bức xạ tập trung trực tiếp vào khu vực có nguy cơ còn sót lại tế bào ung thư.
Các tấm ghép được làm từ collagen, sau khi cấy vào cơ thể sẽ trở nên trơ trong vài tuần và được hấp thụ tự nhiên. Toàn bộ quy trình này chỉ kéo dài thêm khoảng hai đến ba phút so với ca phẫu thuật thông thường.
Trong khi đó, với phương pháp điều trị truyền thống, bệnh nhân thường phải chờ khoảng hai tháng sau phẫu thuật để hồi phục trước khi bắt đầu xạ trị. Trong giai đoạn chờ đợi này, họ thường phải tạm ngừng hóa trị, khiến các ổ ung thư ở những vị trí khác trong cơ thể có nguy cơ không được kiểm soát. "Khoảng thời gian điều trị đó gây rất nhiều lo lắng cho bệnh nhân và gia đình", Tiến sĩ Michael Garcia, giám đốc y khoa của GT Medical Technologies, công ty tại Arizona phát triển các tấm ghép này, cho biết.
Stacy Dixon đã có thể tránh được giai đoạn chờ đợi kéo dài sau phẫu thuật. Chỉ vài tuần sau khi được chẩn đoán ung thư hắc tố giai đoạn 4 đã di căn lên não và phổi, cô rời nhà ở Tulsa, bang Oklahoma để đến Houston, trở thành một trong những bệnh nhân đầu tiên tham gia thử nghiệm lâm sàng GammaTile.
Tại đây, một bác sĩ phẫu thuật thuộc Trung tâm Ung thư MD Anderson, Đại học Texas, đã tiến hành loại bỏ khối u não của cô và đồng thời đặt các mảnh cấy ghép vào khoang phẫu thuật vào cuối tháng 11/2022. Cô Dixon, 47 tuổi, cho biết ca phẫu thuật não và quá trình hồi phục diễn ra tương đối nhẹ nhàng. Chỉ sau hai đêm nằm viện, cô đã có thể trở về nhà kịp đón Lễ Tạ ơn.

Dixon, 47 tuổi, một trong những bệnh nhân đầu tiên tham gia thử nghiệm lâm sàng GammaTile.
Theo các nhà nghiên cứu, mức độ an toàn của phương pháp GammaTile được đánh giá tương đương với xạ trị tiêu chuẩn. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy tình trạng ung thư di căn đến lớp màng chứa dịch não và tủy sống xảy ra ở 9,7% bệnh nhân được cấy ghép, so với 3% ở nhóm điều trị còn lại.
Dù vậy, mức chênh lệch này không có ý nghĩa thống kê và điều đó không nhất thiết ảnh hưởng đến quyết định áp dụng phương pháp trong thực hành lâm sàng.
Việc triển khai GammaTile trên thực tế cũng gặp nhiều thách thức. Phương pháp này đòi hỏi phải được cấp chứng nhận bởi cơ quan y tế cấp bang, đồng thời cần đào tạo chuyên sâu cho bác sĩ phẫu thuật thần kinh và các chuyên gia vật lý bức xạ.
Bên cạnh đó, sự phối hợp đồng bộ giữa các khoa ung bướu, chẩn đoán hình ảnh và phẫu thuật cũng là điều bắt buộc. Riêng quy trình cấp chứng chỉ có thể kéo dài đến sáu tháng, theo ông Blau.
Hiện nay, các nhà nghiên cứu cũng đang tiếp tục đánh giá hiệu quả của GammaTile đối với bệnh nhân mới được chẩn đoán u nguyên bào thần kinh đệm - một dạng ung thư não ác tính không phải do di căn từ cơ quan khác - trong một nghiên cứu đang được triển khai.
Nguồn: Wall Street Journal










