Kết luận điều tra đường dây 12 Công ty, 2 nhà máy sản xuất thực phẩm chức năng giả: Đối tượng chủ mưu thu lợi bất chính 264 tỷ đồng

Cùng vụ án, Đỗ Mạnh Hoàng (GĐ Cty MediPhar), Khúc Minh Vũ (GĐ Cty Việt Đức) bị đề nghị truy tố 2 tội Sản xuất, buôn bán hàng giả và Vi phạm quy định về kế toán. Một số đối tượng khác bị đề nghị truy tố tội Nhận hối lộ; hoặc Cố ý làm lộ bí mật công tác.

Theo KLĐT, Nguyễn Năng Mạnh ngoài là Chủ tịch HĐQT Cty MediUSA còn là GĐ Cty MegaPharco, Phó GĐ sở hữu 70% cổ phần Cty MediPhar, cổ đông sáng lập Cty Hùng Phương.

Từ 2016, các bị can Mạnh, Hoàng, Vũ đã tổ chức, điều hành 12 Cty, 2 nhà máy MediPhar và MediUSA để sản xuất, tiêu thụ thực phẩm chức năng (TPCN) giả với số lượng đặc biệt lớn, chủng loại đa dạng. Các đối tượng dùng thủ đoạn in trên bao bì, nhãn mác sản phẩm thể hiện “nhập khẩu từ Mỹ, châu Âu”, song thực tế chủ yếu nhập từ Trung Quốc và mua trôi nổi trên thị trường.

Về chỉ tiêu chất lượng, nhiều thành phần không đạt so với công bố. Người tiêu dùng mà nhóm này nhắm tới bán sản phẩm chủ yếu tập trung vào người già, trẻ em. Tổng số 88 sản phẩm TPCN trị giá hơn 539 tỷ đồng bị xác định là giả; qua đó bị can Mạnh thu lợi bất chính 264 tỷ đồng. Bị can Mạnh còn bỏ ngoài sổ sách kế toán, gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 143 tỷ đồng.

Để sản xuất và tiêu thụ TPCN giả, nhóm đối tượng thống nhất chi hơn 3,4 tỷ đồng để "lobby" cho một số lãnh đạo, nhân viên Cục An toàn thực phẩm (ATTP, Bộ Y tế) trong việc thẩm định, hậu kiểm và cấp phép công bố sản phẩm.

Từ 2020 - 2024, bị can Mạnh và Hoàng đã chi hơn 1 tỷ đồng trong việc thẩm định, hậu kiểm, cấp 4 giấy chứng nhận (GCN) GMP cho Nhà máy MediPhar và MediUSA để đoàn thẩm định do Cục ATTP chủ trì ghi giảm số lỗi, hướng dẫn cách khắc phục.

Để sớm được thẩm định, cấp GCN GMP, bị can Mạnh tìm gặp Cao Văn Trung (Phó phòng Giám sát ngộ độc, Cục ATTP kiêm Trưởng đoàn thẩm định), đưa 30 triệu đồng; để “tạo điều kiện xếp lịch thẩm định nhà máy”. Trước khi Cục ATTP có các quyết định thành lập đoàn kiểm tra nhà máy, bị can Mạnh tiếp tục đưa Cao Văn Trung 120 triệu đồng.

Tháng 6/2020, Đoàn kiểm tra thẩm định tại Nhà máy MediUSA, lập biên bản thể hiện “còn một số tồn tại cần khắc phục”. Bị can Mạnh và Hoàng tiếp tục đưa Cao Văn Trung 165 triệu đồng.

Tại Nhà máy MediPhar, Đoàn kiểm tra tiến hành thẩm định vào ngày 22/10/2020, lập biên bản kết luận “Cty còn một số tồn tại, yêu cầu khắc phục và báo cáo kết quả trong vòng 90 ngày”. Theo yêu cầu của Cao Văn Trung, cuối giờ chiều cùng ngày, bị can Mạnh và Hoàng đưa 165 triệu đồng.

Ngày 23/11/2023, Đoàn kiểm tra thẩm định lại Nhà máy MediUSA, Nguyễn Năng Mạnh lại chi 190 triệu đồng để trong các phong bì. Quá trình thẩm định lại Nhà máy MediPhar vào ngày 4/1/2024, hai bị can tiếp tục đưa hối lộ 110 triệu đồng.

Sau nhiều lần nhận tiền hối lộ, Cao Văn Trung chỉ đánh giá báo cáo khắc phục tồn tại của hai nhà máy trên hồ sơ, ảnh chụp không đối chiếu rồi đề xuất Cục phó Nguyễn Hùng Long cấp 4 GCN GMP cho MediUSA và MediPhar.

Trong việc hậu kiểm Nhà máy MediPhar vào 2022, Đoàn kiểm tra phát hiện lỗi “không lấy mẫu do không có sản phẩm trong kho”. Nguyễn Năng Mạnh đề nghị Cao Văn Trung bỏ qua lỗi, sẽ chi 200 triệu đồng. Số tiền này lại được chia cho lãnh đạo Cục và các thành viên.

Hành vi đưa hối lộ tiếp theo xảy ra trong việc cấp GCN công bố sản phẩm (CBSP). Theo đó, từ 2018 - 2025, Nguyễn Năng Mạnh và Đỗ Mạnh Hoàng giao cấp dưới là Hoàng Thị Hương làm “đầu mối quan hệ, chi tiền trong việc xin cấp phép CBSP”.

Để có đủ thủ tục xin cấp phép CBSP, Hoàng Thị Hương liên hệ Cty TSL, Viện Kiểm nghiệm ATTP quốc gia và Cty Avatek cấp Phiếu kết quả kiểm nghiệm ATTP (hành vi này đã bị xét xử trong một vụ án khác tại TAND TP HCM mới đây).

Để hồ sơ xin cấp phép CBSP không bị trả đi trả lại nhiều lần, kéo dài thời gian xin phép, ảnh hưởng hoạt động sản xuất, đối tượng Hương gặp gỡ, trao đổi và thống nhất với cán bộ Cục ATTP về việc chi cho đơn vị này từ 9 - 12 triệu đồng/1 bộ hồ sơ. Đối tượng đã đưa hối lộ 2,36 tỷ đồng cho việc xin cấp phép công bố 236/289 sản phẩm của 9/10 Cty.

Trước đó, trong vụ án xảy ra tại Cục ATTP, 34 lãnh đạo, cán bộ nhận tiền đã bị tòa sơ thẩm tuyên án về tội Nhận hối lộ. Trong đó, cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong bị tuyên 20 năm tù vì nhận 44 tỷ đồng, cựu Cục trưởng Trần Thị Việt Nga 15 năm tù vì nhận 8 tỷ đồng.

HĐXX nhận định, giai đoạn 2018 - 2025, một số lãnh đạo và chuyên viên của Cục ATTP đã lợi dụng các quy định pháp luật còn chung chung để "hình thành cơ chế xin - cho, nhận hối lộ có hệ thống" trong nhiều khâu quản lý; đưa ra chủ trương nhận tiền ngoài lệ phí, quy định phân chia tiền hối lộ và chỉ đạo cấp dưới thống nhất chủ trương nhận tiền.

Hồng Mây