Kết nối dữ liệu, giảm giấy tờ cho người dân

Trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nơi bố trí điểm hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại khu dân cư.

Người dân tìm hiểu dịch vụ Quầy hỗ trợ đăng ký khai sinh tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. (Ảnh: THU THỦY)

Người dân tìm hiểu dịch vụ Quầy hỗ trợ đăng ký khai sinh tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. (Ảnh: THU THỦY)

Trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nơi bố trí điểm hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại khu dân cư. Tuy nhiên, một số hệ thống chưa liên thông khiến cán bộ vẫn phải nhập lại thông tin và người dân có thể phải nộp lại giấy tờ. Rà soát thủ tục, thống nhất biểu mẫu và dùng lại dữ liệu đã có sẽ giúp giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết.

Đưa dịch vụ công đến gần người dân

Ở phường Nếnh (thành phố Bắc Ninh), người dân có thể đến nhà văn hóa tổ dân phố để được hướng dẫn đăng ký tạm trú, khai sinh hoặc nộp hồ sơ hưởng trợ cấp xã hội. Là địa bàn có nhiều khu, cụm công nghiệp với hơn 200 nghìn người sinh sống và làm việc, trong đó gần 150 nghìn người tạm trú, cho nên sau sắp xếp, một số khu dân cư ở xa điểm phục vụ hành chính công. Công nhân làm theo ca khó thu xếp đến trong giờ hành chính, còn người cao tuổi gặp trở ngại khi đi xa hoặc tự làm thủ tục trên điện thoại…

Từ thực tế đó, phường thí điểm mô hình “Tổ dân phố số”. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hoàng Văn Tùng cho biết, mỗi điểm đặt tại nhà văn hóa, có máy tính, máy in và đường truyền internet. Thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng trực theo lịch, hướng dẫn người dân đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử, kê khai, nộp hồ sơ và làm quen với thanh toán trực tuyến.

Phường chọn các thủ tục thường gặp để triển khai, từ đăng ký cư trú, khai sinh, cấp bản sao trích lục hộ tịch đến đăng ký kinh doanh, hưởng trợ cấp xã hội. Hồ sơ có mã để người dân theo dõi, còn những vướng mắc được ghi lại để chuyển đến cán bộ chuyên môn.

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Nếnh Ngô Duy Dũng, Trung tâm đã tập huấn nghiệp vụ, thống nhất biểu mẫu và hướng dẫn các tổ khi gặp hồ sơ vướng. Trường hợp phải xác minh thông tin cư trú, tổ phối hợp Công an phường.

Bên cạnh các điểm trực, từ tháng 5, phường triển khai mô hình “Dân vận khéo”, chủ động đến tận nhà hỗ trợ người dân làm thủ tục. Lực lượng còn mỏng so với địa bàn đông dân, nhưng việc hướng dẫn ngay tại khu dân cư giúp giảm áp lực cho Trung tâm và Công an phường.

Từ 5 điểm thí điểm, đến tháng 10, phường Nếnh đã mở rộng mô hình “Tổ dân phố số” đến cả 18 tổ dân phố. Thành viên các tổ mới được tập huấn sử dụng Cổng Dịch vụ công quốc gia để hướng dẫn người dân kê khai và nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại khu dân cư.

Cùng ở thành phố Bắc Ninh, phường Bắc Giang tìm cách rút ngắn khâu kê khai ngay tại quầy tiếp nhận. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, số thủ tục thuộc thẩm quyền của phường tăng. Phường thí điểm ứng dụng “Trợ lý Nhân dân” để đọc thông tin trên giấy tờ và hỗ trợ điền biểu mẫu cho những thủ tục thường gặp như cấp bản sao trích lục hộ tịch, chứng thực bản sao và đăng ký lại khai sinh. Ở khâu có ứng dụng hỗ trợ, thời gian hoàn thiện một hồ sơ giảm từ 8-10 phút xuống còn 2-3 phút.

Qua thí điểm, một số xã, phường phản ánh ứng dụng có lúc đọc giấy tờ chậm hoặc điền sai thông tin. Chữ trên màn hình còn nhỏ, khiến người cao tuổi khó thao tác. Thành phố Bắc Ninh yêu cầu khắc phục các lỗi này, kiểm tra điều kiện an toàn thông tin và theo dõi xem người dân có thể tự thực hiện đến bước nào.

Sau khi hồ sơ được nộp, cán bộ có thể giảm thêm thao tác nhập liệu nếu tra cứu và dùng lại được thông tin đã có. Theo báo cáo 9 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo thành phố Bắc Ninh, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của thành phố đã kết nối với 6 hệ thống, cơ sở dữ liệu chuyên ngành của các bộ, ngành, cho phép khai thác thông tin phục vụ 216 thủ tục. Thành phố đã tích hợp 13 loại giấy tờ trên VNeID để phục vụ giải quyết hồ sơ.

Cách tổ chức tiếp nhận cũng quyết định người dân phải đi lại bao nhiêu lần để nộp hồ sơ. Ở Hà Nội, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố phối hợp Bệnh viện Phụ sản Hà Nội bố trí quầy hỗ trợ đăng ký khai sinh gần khu vực cấp giấy chứng sinh. Các gia đình thuộc phạm vi thí điểm có thể đến quầy để được hướng dẫn kê khai và nộp hồ sơ trực tuyến. Cán bộ kiểm tra thông tin rồi chuyển hồ sơ đến Ủy ban nhân dân xã, phường có thẩm quyền. Nếu thông tin chưa thống nhất, cán bộ phối hợp bệnh viện và cơ quan liên quan để đối chiếu.

Dùng lại dữ liệu, bớt khâu kê khai

Khi hồ sơ được tiếp nhận, việc tra cứu thông tin sẵn có giúp cán bộ giảm thao tác nhập liệu và người dân bớt phải kê khai. Hà Nội đã cấu hình 115 thủ tục đủ điều kiện để tự động điền, xác thực và dùng lại dữ liệu. Trung tâm Phục vụ hành chính công phối hợp các sở, ngành và Ủy ban nhân dân xã, phường rà soát những mục dễ bị yêu cầu khai trùng, như số điện thoại hoặc ngày cấp căn cước. Trung tâm cũng được giao phối hợp các bộ, ngành cập nhật kết quả giải quyết vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành để dùng cho lần sau. Với thông tin, giấy tờ đã được chia sẻ, có thể khai thác hợp pháp và còn giá trị sử dụng, cơ quan tiếp nhận không yêu cầu người dân và tổ chức cung cấp lại.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đã tăng từ 21,85% lên 60,16% vào tháng 9 năm nay. Qua khảo sát tại một số đơn vị, Đoàn giám sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội ghi nhận công chức cấp xã, phường phải sử dụng 30-36 phần mềm chuyên ngành, mất khoảng 5 giờ mỗi ngày để nhập liệu. Số liệu giữa các hệ thống còn chênh lệch.

Việc dữ liệu chưa được chia sẻ giữa các hệ thống cũng có thể khiến người dân phải cung cấp lại thông tin đã nộp. Theo Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, ở một số nơi, hệ thống chưa kết nối đồng bộ, dữ liệu còn thiếu, quy trình và biểu mẫu chưa thống nhất. Thiết bị, đường truyền và kỹ năng số ở cơ sở cũng ảnh hưởng đến việc xử lý hồ sơ.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và khảo sát công việc hằng ngày tại một số xã để xác định những khâu cán bộ thường gặp vướng mắc. Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, từ kết quả khảo sát, Bộ đang xây dựng cách xử lý cho từng vướng mắc, hướng dẫn trực tiếp cán bộ ở từng địa bàn, sau đó tổng hợp những cách làm có thể áp dụng rộng hơn.

Theo Bộ Công an, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối với 17 bộ, ngành và 34 địa phương, phục vụ 2,77 tỷ lượt tra cứu, xác thực thông tin. Để cán bộ cấp xã có thể dùng dữ liệu khi xử lý hồ sơ, Bộ Khoa học và Công nghệ đang xác định những việc nền tảng dùng chung của Trung ương có thể đáp ứng và những việc thuộc trách nhiệm của tỉnh, thành phố. Nếu người dân vẫn phải khai lại thông tin đã có, cơ quan phụ trách sẽ phải kiểm tra xem biểu mẫu chưa được cập nhật hay hệ thống tiếp nhận chưa lấy được dữ liệu.

Để thông tin đã có được dùng ngay trong quá trình giải quyết hồ sơ, Bộ Khoa học và Công nghệ yêu cầu ưu tiên rà soát những thủ tục phát sinh nhiều hồ sơ, bỏ các mục phải khai lại. Thông tư số 60/2026/ TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, quy định yêu cầu kỹ thuật và hướng dẫn đánh giá chất lượng hệ thống giải quyết thủ tục hành chính. Thông tin điền sẵn trên biểu mẫu giúp người dân bớt kê khai, còn giấy tờ cán bộ tra cứu được trên hệ thống có thể giúp họ bớt một lượt đi lại để bổ sung hồ sơ.

TRÀ MY - ĐỨC GIANG

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/ket-noi-du-lieu-giam-giay-to-cho-nguoi-dan-post1002944.html