Kết nối trí thức, doanh nhân kiều bào để thu hút nguồn lực chất lượng cao, đóng góp cho đất nước

Gặp mặt các nhà khoa học, doanh nhân kiều bào ở nước ngoài tại Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh: DUY THÀNH)

Chiều 6/2, các nhà khoa học, doanh nhân Việt kiều có buổi thăm và làm việc tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Buổi gặp mặt là dịp để nhà trường tăng cường kết nối cộng đồng trí thức kiều bào, cùng trao đổi về định hướng hợp tác, thu hút nguồn lực chất lượng cao, đóng góp cho sự phát triển đất nước.

Giáo sư Vũ Văn Yêm, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội trong phát biểu chào mừng đã trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, doanh nhân Việt kiều đã tới thăm và làm việc với Nhà trường, đặc biệt trong năm kỷ niệm 70 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội.

Giáo sư Vũ Văn Yêm cho biết, trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều chính sách đột phá, Đại học Bách khoa Hà Nội xác định nhiệm vụ trọng điểm là tạo đột phá trong phát triển khoa học-công nghệ theo tinh thần Nghị quyết 57, mục tiêu đến năm 2035 thuộc nhóm 100-150 đại học hàng đầu châu Á.

Giáo sư Vũ Văn Yêm, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội.

“Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ không chạy theo hình thức mà hướng tới sự thay đổi thực chất, lấy đào tạo và nghiên cứu làm trụ cột”, Giáo sư Vũ Văn Yêm nhấn mạnh và bày tỏ mong muốn thời gian tới, các doanh nhân, nhà khoa học, trí thức Việt kiều sẽ tăng cường hợp tác, cộng tác và đầu tư với Nhà trường, đặc biệt trong các hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc hợp tác có thể theo cơ chế ngắn hạn, dài hạn, cơ chế mở,... theo tinh thần đôi bên cùng có lợi.

Đại học Bách khoa Hà Nội giới thiệu với các nhà khoa học, doanh nhân Việt kiều Đề án HUST-Talent, triển khai từ tháng 11/2025. Đề án hướng tới 3 nhóm đối tượng chính: Tiến sĩ trẻ tài năng tốt nghiệp từ các cơ sở giáo dục hàng đầu thế giới; Giáo sư, Phó Giáo sư, chuyên gia công nghệ từ doanh nghiệp, viện nghiên cứu; Các nhà khoa học, nhà quản lý uy tín trong nước và quốc tế.

Cùng với Đề án này, Đại học Bách khoa Hà Nội mong muốn thu hút nhân tài trong và ngoài nước đến làm việc, hợp tác lâu dài, cùng đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao Nguyễn Trung Kiên cho rằng cuộc gặp gỡ rất có ý nghĩa trong bối cảnh đất nước đang có nhu cầu lớn về nguồn lực khoa học-công nghệ.

"Đất nước đang cần, kiều bào thì rất sẵn sàng. Có thể nói tiềm năng và nhiệt huyết của kiều bào ở nước ngoài rất lớn. Tuy nhiên, chúng ta phải làm sao khắc phục được những khó khăn để đóng góp hiệu quả, tích cực cho quê hương, đất nước", ông nhấn mạnh.

Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao Nguyễn Trung Kiên.

Ông Nguyễn Trung Kiên đánh giá cao chính sách ưu đãi của Đề án HUST-Talent của Đại học Bách khoa Hà Nội. Theo ông, Đại học Bách khoa Hà Nội đã đưa ra được mức ưu đãi lớn đối với các nhà khoa học nói chung, là cuộc "cách mạng" so với hệ thống lương của cán bộ, công chức Việt Nam, mặc dù so sánh với các quốc gia châu Âu, Mỹ thì có thể chưa tương xứng. Ông mong muốn một sự "dấn thân" của các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài về đóng góp cho đất nước; đồng thời cũng mong muốn các cơ quan trong nước có sự "dấn thân" để mở những rào cản còn tồn tại.

Ông đồng thời khẳng định Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài luôn đồng hành cùng các cơ quan trong nước và cộng đồng kiều bào ở nước ngoài.

Giáo sư Nguyễn Thành Vinh, Đại học New South Wales, Australia cho rằng, chương trình HUST Talent của Đại học Bách khoa Hà Nội đã “đánh trúng” những điểm cần quan tâm trong việc thu hút nhân tài.

Theo ông, người Việt Nam ở nước ngoài không hề thua kém bất kỳ dân tộc nào về năng lực, khả năng làm việc, sự bền bỉ và tinh thần vượt khó. Giáo sư Nguyễn Thành Vinh bày tỏ sự vui mừng khi được nghe về những cơ chế để có thể mời mọi người về làm việc, hợp tác, đầu tư.

Giáo sư Nguyễn Thành Vinh, Đại học New South Wales, Australia.

“Cơ chế đã mở, chính sách đã có, nếu như còn rào cản nào thì có lẽ nên có sự mạnh dạn trao đổi rõ ràng để các bên thực sự hiểu nhau hơn và hợp tác hiệu quả”, Giáo sư Nguyễn Thành Vinh nói.

Giáo sư Nguyễn Thành Vinh là Á quân chương trình Đường lên đỉnh Olympia năm 2000. Năm 2025, Giáo sư Nguyễn Thành Vinh được nhật báo The Australian vinh danh là nhà nghiên cứu có tầm ảnh hưởng nhất Australia trong lĩnh vực Hóa hữu cơ. Ông cũng tham gia tích cực trong Hội Trí thức và chuyên gia Việt Nam tại Australia (VASEA), có nhiều hoạt động hướng về đất nước.

Tại buổi gặp mặt tại Đại học Bách khoa Hà Nội, các nhà khoa học, doanh nhân Việt kiều đã chia sẻ nhiều ý kiến tâm huyết về thu hút nhân tài.

Từ trái sang phải ảnh: Tiến sĩ Hoàng Xuân Bình; Tiến sĩ Hà Sơn Tùng; bà Ngô Thị Bích Ngọc.

Theo Tiến sĩ Hoàng Xuân Bình, Trưởng ban Tư vấn Liên hiệp các Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại châu Âu, nguồn lực trí thức kiều bào luôn có tiềm năng lớn. Trong kỷ nguyên mới để huy động nguồn chất xám thì công cụ thay đổi không thể không nhắc tới là mô hình đào tạo từ xa cùng công nghệ sẽ tận dụng chất xám toàn cầu và các chương trình tiên tiến quốc tế sẽ tạo nên sự đột phá.

Ông đề xuất nhiều hình thức tham gia đóng góp đa dạng của trí thức kiều bào như: Góp ý cho các chương trình đào tạo của các nhà trường để cập nhật kiến thức từ các nước; đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh; phản biện đề tài từ xa; tham gia giao lưu với sinh viên; kết nối các chương trình nghiên cứu;...

Chia sẻ kinh nghiệm qua 20 năm sinh sống và làm việc tại nước ngoài, Tiến sĩ Hà Sơn Tùng, Phó Trưởng khoa Công nghệ quang học tiên tiến, Viện Hàn lâm khoa học công nghệ Singapore (A*STAR), kiêm Trưởng nhóm dự án tại Trung tâm chuyển giao công nghệ bán dẫn quốc gia Singapore, cho rằng Việt Nam có thể học hỏi mô hình của Hàn Quốc và Singapore trong việc đưa nhà khoa học ra nước tiên tiến đào tạo rồi quay trở lại cống hiến.

Theo Tiến sĩ Hà Sơn Tùng, đào tạo nguồn các nhà khoa học chất lượng cao cũng được Việt Nam quan tâm, dành sự đầu tư lớn, tuy nhiên vẫn chưa nâng tầm được nền khoa học công nghệ, chưa có được trung tâm khoa học lớn trong khu vực.

Ông cho rằng nguyên nhân nằm ở sự đầu tư dàn trải nên Việt Nam chưa có được trung tâm khoa học đầu ngành. Tuy nhiên, Tiến sĩ Hà Sơn Tùng nhận xét rằng hiện nay ông nhận thấy đang có sự thay đổi tích cực từ những chuyển biến trong cơ chế.

Bà Ngô Thị Bích Ngọc, Giám đốc Hợp tác chiến lược Đại học Saxion, Chủ tịch Hội người Việt tại Hà Lan đưa ra lưu ý rằng đằng sau mỗi nhà khoa học là cả hệ sinh thái có thể là doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu. Do đó, bài toán quan trọng là làm sao kết nối được không chỉ cá nhân mà cả đội ngũ này một cách bền vững...

THANH XUÂN