Kết quả giải thưởng Dế mèn 2026

Các đại biểu tham dự buổi lễ. Ảnh: Hoàng Hiếu - TTXVN

Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn do báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) sáng lập và tổ chức thường niên từ năm 2020 nhằm trao cho các sáng tác, trình diễn nghệ thuật xuất sắc “của thiếu nhi” (thiếu nhi là chủ thể sáng tạo) hoặc “vì thiếu nhi” (thiếu nhi là đối tượng phục vụ), bao gồm Giải thưởng Lớn mang tên Hiệp sĩ Dế Mèn (Cricket Knight) và một số giải đồng hạng mang tên Khát vọng Dế Mèn (Cricket Desire), cùng một số Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo.

Trải qua 6 mùa giải đã có 4 giải Hiệp sĩ Dế Mèn lần lượt được trao cho nhà văn Nguyễn Nhật Ánh (2020), Trần Đức Tiến (2023), Lý Lan (2024) và nhạc sĩ Phạm Tuyên (2025) cùng 27 giải Khát vọng Dế Mèn, 4 Tặng thưởng được trao cho các văn nghệ sĩ trong và ngoài nước, trong đó có 8 tác giả là thiếu nhi.

Các tác giả đạt giải tham dự buổi lễ. Ảnh: Hoàng Hiếu -TTXVN

Ngay từ khi ra đời, Giải thưởng đã đặt mục tiêu bao quát rộng rãi các lĩnh vực sáng tạo, từ văn học, nghệ thuật đến giải trí; từ các hình thức xuất bản truyền thống đến những nền tảng số đương đại. Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chỉ thị 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới, bước vào mùa giải thứ 7 (năm 2026), Ban Tổ chức quyết định nâng tầm Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn với nhiều đổi mới quan trọng.

Không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và tôn vinh các sáng tạo “của thiếu nhi” và “vì thiếu nhi”, Giải thưởng hướng tới mục tiêu dài hạn: Góp phần kiến tạo một hệ sinh thái văn hóa - nghệ thuật dành cho thiếu nhi Việt Nam trong kỷ nguyên số; triển khai các giải pháp thúc đẩy mạnh mẽ việc chuyển hóa những tác phẩm đoạt giải giàu tiềm năng thành các sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa rộng rãi, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam. Đồng thời Giải thưởng tiếp tục thúc đẩy văn hóa đọc, xây dựng văn hóa đọc từ gốc trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thiếu nhi, thế hệ tương lai của đất nước.

Cập nhật điểm mới ở Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn

Tương ứng với mục tiêu mới, Ban Tổ chức Quyết định đổi mới Quy chế Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn như sau:

Giải "Hiệp sĩ Dế Mèn" tiếp tục được xét trao theo tiêu chí hiện hành: Có nhiều cống hiến cho thiếu nhi, đồng thời có tác phẩm xuất sắc, lọt vào chung khảo trong năm trao giải.

Hạng mục này xét chọn các tác giả đang ở độ sung sức về nghề nghiệp và sáng tạo, có khả năng tiếp tục dẫn dắt đời sống nghệ thuật thiếu nhi bằng những tác phẩm giàu giá trị chân – thiện – mỹ; đồng thời truyền cảm hứng, cổ vũ và nâng đỡ các thế hệ sáng tác trẻ.

Danh hiệu "Hiệp sĩ Dế Mèn" không chỉ là sự ghi nhận thành tựu, mà còn là biểu tượng của trách nhiệm sáng tạo và tinh thần dấn thân lâu dài vì thiếu nhi.

Giải thưởng Lớn "Thành tựu trọn đời – Hiệp sĩ Dế Mèn" được trao cho tác giả đáp ứng các tiêu chí:

• Có nhiều cống hiến nổi bật và bền bỉ cho thiếu nhi;

• Có những tác phẩm mang giá trị lâu dài, có sức sống vượt thời gian;

• Các tác phẩm tiếp tục được xuất bản, tái bản, giảng dạy, truyền dạy hoặc có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống tinh thần của thiếu nhi và xã hội;

• Trở thành hình mẫu đẹp về nhân cách, sáng tạo và trách nhiệm xã hội đối với thế hệ trẻ.

Bên cạnh đó, các tác giả đã từng nhận Giải "Khát vọng Dế Mèn" hoặc Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo tiếp tục được tham dự các mùa giải tiếp theo và không hạn chế số lần nhận giải. Trường hợp tác giả đoạt Giải "Khát vọng Dế Mèn" từ 3 lần trở lên sẽ được Hội đồng giám khảo xem xét đặc cách trao tặng danh hiệu "Hiệp sĩ Dế Mèn". Quy định này nhằm khuyến khích hành trình sáng tạo bền bỉ, liên tục đổi mới và cống hiến lâu dài cho thiếu nhi.

Các tác giả đã được trao danh hiệu "Hiệp sĩ Dế Mèn", nếu tiếp tục có tác phẩm mới đoạt Giải "Khát vọng Dế Mèn", sẽ được Hội đồng giám khảo xem xét trao tặng danh hiệu ghi nhận đặc biệt: "Hiệp sĩ của các Hiệp sĩ Dế Mèn". Danh hiệu này nhằm tôn vinh những tác giả không ngừng sáng tạo, tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt và lan tỏa các giá trị nhân văn, nghệ thuật cao đẹp trong đời sống thiếu nhi đương đại.

Hội đồng giám khảo do nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, làm Chủ tịch Hội đồng, cùng các thành viên và bộ phận thường trực.

Kết quả Giải thưởng và 3 điểm nhấn

Trải qua 2 vòng chấm của bộ phận thường trực, tại cuộc họp chung khảo diễn ra vào ngày 14/5/2026, Hội đồng giám khảo do nhà thơ Trần Đăng Khoa làm Chủ tịch, đã bình xét và chấm điểm để đưa ra kết quả của mùa giải năm nay như sau:

KẾT QUẢ GIẢI THƯỞNG THIẾU NHI DẾ MÈN LẦN 7 - 2026

Cố Phó Giáo sư, Tiến sĩ, họa sĩ, đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Ngô Mạnh Lân

I. Giải thưởng Lớn “Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn” vinh danh cố PGS.TS, họa sĩ, đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân, vì những cống hiến trọn đời cho nghệ thuật thiếu nhi với những tác phẩm kinh điển, “sống mãi với thời gian” như Chuyện Ông Gióng, Mèo con, Trê Cóc... và đặc biệt là những bức tranh minh họa để đời truyện Dế Mèn phiêu lưu ký.

II. Giải Khát vọng Dế Mèn (6 giải, xếp theo thứ tự a, b, c tên tác phẩm)

1. 100 cái chân (truyện của Nguyễn Ngọc Thuần, NXB Trẻ)

2. Bà nội kỳ lạ nhứt thế gian (bản thảo truyện dài của Nguyễn Thị Như Hiền)

3. Bộ tranh Việt Nam qua nét vẽ của Hải Nam của họa sĩ Nguyễn Đăng Hải Nam (16 tuổi)

4. Chú robot tưởng mình là người (truyện của Lê Anh Vinh, NXB Kim Đồng)

5. Series hoạt hình Wolfoo và hệ sinh thái sáng tạo từ phim (do Sconnect Việt Nam sản xuất và phát triển)

6. Yersin - Khúc hát Cá Ông (truyện tranh của Tạ Huy Long, NXB Kim Đồng)

III. Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo (4 tặng thưởng, xếp theo thứ tự a, b, c tên tác phẩm)

1. Bác sách bụng to (bản thảo tập thơ của Vũ Ngọc Diệp, 11 tuổi)

2. Bộ tranh Tiếng nói đại dương của họa sĩ nhí Nguyễn Minh Quân (11 tuổi)

3. Những câu chuyện về công tử mơ mộng cùng chùm tác phẩm về chú mèo (bản thảo tranh truyện của Lê Nhã Uyên, 10 tuổi)

4. Phép màu của Kurt (nhạc kịch do Học viện nghệ thuật STARLAB sản xuất).

Kết quả mùa giải năm nay đã cho thấy biên độ sáng tạo ngày càng được mở rộng ở cả khía cạnh tác giả lẫn tác phẩm. Điều này cho thấy khá rõ định hướng “nâng tầm” của Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 80-NQ/TW và Chỉ thị 04-CT/TW, nhấn mạnh yêu cầu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, xây dựng hệ sinh thái sáng tạo và hình thành những sản phẩm văn hóa có khả năng lan tỏa rộng trong đời sống đương đại, đồng thời thúc đẩy văn hóa đọc.

Có 3 điểm nổi bật của mùa giải năm nay:

Thứ nhất, dựa trên các tiêu chí được xây dựng, cùng quá trình xem xét kỹ lưỡng hồ sơ đề cử, Hội đồng giám khảo Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần 7 - 2026 quyết định trao Giải thưởng Lớn “Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn” để vinh danh cố PGS.TS, họa sĩ, đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân, vì những cống hiến trọn đời cho nghệ thuật thiếu nhi với những tác phẩm kinh điển, “sống mãi với thời gian” như Chuyện ông Gióng, Mèo con, Trê Cóc... và đặc biệt là những bức tranh minh họa để đời truyện Dế Mèn phiêu lưu ký.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh và Tổng biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh trao Giải thưởng Lớn - “Thành tựu trọn đời – Hiệp sĩ Dế Mèn” vinh danh cố PGS.TS - Họa sĩ - đạo diễn - NSND Ngô Mạnh Lân cho đại diện gia đình. Ảnh: Hoàng Hiếu - TTXVN

Những cống hiến trọn đời cho nghệ thuật thiếu nhi của NSND Ngô Mạnh Lân trước hết nằm ở mảng phim hoạt hình. Ông sở hữu gia tài 22 bộ phim (đạo diễn 17 bộ, họa sĩ 5 bộ). Trong đó, những bộ phim như Mèo con, Chuyện Ông Gióng, Trê Cóc, Con sáo biết nói, Những chiếc áo ấm, Thạch Sanh, Rừng hoa, Bước ngoặt, Phép lạ hồi sinh... đã trở thành những tác phẩm hoạt hình kinh điển của Việt Nam. Chính ông cũng là người đề xuất khái niệm khoa học “phim hoạt hình” đúng với đặc trưng, tính chất thể loại.

Đối với nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam, đặc biệt là thế hệ sinh vào những năm 60 của thế kỷ XX đều mê mải xem, đến quên ăn, quên ngủ các phim hoạt hình như có sức “thôi miên” trẻ em của NSND Ngô Mạnh Lân. Đó là Chuyện Ông Gióng, Trê Cóc, Con sáo biết nói, Những chiếc áo ấm, Thạch Sanh, Phép lạ hồi sinh... Không chỉ mang tính giáo dục cao, các bộ phim còn hấp dẫn vừa ở tính nghệ thuật vừa chú ý đến tâm lý đối tượng tiếp nhận. Đó là những giấc mơ trẻ thơ. Đó cũng là món ăn tinh thần, là khí thở để trẻ em thời ấy say mê, hướng về lý tưởng, về cái đẹp, cái nhân văn, vươn lên khỏi cuộc sống nghèo về vật chất để sống thương yêu, vị tha...

Năm 1962, sau khi tốt nghiệp trường Đại học Điện ảnh Quốc gia Liên bang Xô Viết - VGIK với tấm bằng đỏ xuất sắc, NSND Ngô Mạnh Lân trở về nước và được phân công về Xưởng phim Hoạt họa và búp bê Việt Nam (nay là Hãng phim Hoạt hình Việt Nam). Thời điểm này, phim hoạt hình Việt Nam mới ở tuổi lên 2. Sau bộ phim hoạt hình đầu tiên của điện ảnh Việt Nam Đáng đời thằng Cáo (1960), rồi bộ phim cắt giấy Con một nhà (1961 - đạo diễn Trương Qua) và phim búp bê Chú Thỏ đi học (1962 - đạo diễn Nguyễn Tích), NSND Ngô Mạnh Lân bắt đầu sự nghiệp làm phim hoạt hình của riêng mình bằng bộ phim Một ước mơ (1963). Kể từ đây, ông trở thành cánh chim đầu đàn của Hãng phim Hoạt hình Việt Nam, góp phần đưa Hãng phim và tầm vóc phim hoạt hình Việt Nam lên tầm cao mới lúc bấy giờ.

Bên cạnh phim hoạt hình, NSND Ngô Mạnh Lân còn có những đóng góp đặc biệt quan trọng ở lĩnh vực minh họa sách báo thiếu nhi. Trong ký ức của nhiều thế hệ bạn đọc, những tranh minh họa tươi vui, hóm hỉnh của ông trên báo Thiếu niên Tiền phong, Nhi đồng hay trong các tác phẩm của các nhà văn Tô Hoài, Nguyễn Đình Thi, Võ Quảng, Phạm Hổ… đã trở thành một phần không thể thiếu của tuổi thơ.

Đặc biệt, NSND Ngô Mạnh Lân có tới 3 lần vẽ Dế Mèn, lần đầu tiên vào năm 1959 khi bản dịch tiếng Nga tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài được xuất bản tại Liên Xô. Sau đó, Dế Mèn phiên bản 1972 đã được tác giả chỉnh sửa chân thực hơn, có thể coi là một trong những hình ảnh Dế Mèn quen thuộc nhất với nhiều thế hệ trẻ em Việt Nam. Năm 1989, một lần nữa, NSND Ngô Mạnh Lân vẽ bìa và minh họa Dế Mèn phiêu lưu ký. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, nếu như nhà văn Tô Hoài, là “cha đẻ” của nhân vật Dế Mèn bằng ngôn ngữ, thì NSND Ngô Mạnh Lân một lần nữa “sinh ra” nhân vật này bằng hình ảnh.

Cùng với Dế Mèn phiêu lưu ký, nhờ khả năng cảm thụ văn học nhạy bén, họa sĩ Ngô Mạnh Lân đã thấy được hồn cốt của các tác phẩm văn học thiếu nhi xuất sắc như Cái Tết của Mèo con của nhà văn Nguyễn Đình Thi, Những chiếc áo ấm của nhà văn Võ Quảng cùng nhiều tác phẩm nổi bật khác. Dưới nét vẽ của nghệ sĩ Ngô Mạnh Lân, thế giới loài vật hiện lên hết sức sinh động. Nhà văn Võ Quảng nhận xét: “Nét chủ yếu của Ngô Mạnh Lân là sự hài hòa mực thước, nhiều chi tiết thú vị, loáng thoáng những nét reo vui”. Còn nhà văn Tô Hoài nhận xét về minh họa Dế Mèn: “... Tranh Ngô Mạnh Lân vẽ rất sống động và thật...”. Họa sĩ Ngô Mạnh Lân đã vẽ tranh minh họa sách cho trẻ em bằng cả tâm hồn văn học của mình.

Không dừng lại ở phim hoạt hình hay minh họa sách, NSND Ngô Mạnh Lân còn là một trong những người góp phần định hình phong cách truyện tranh Việt Nam hiện đại. Những tác phẩm truyện tranh của ông trở thành những tác phẩm đắt khách được tái bản nhiều lần. Có thể kể đến Trê Cóc, Đồng tiền Vạn Lịch, Mụ Lường, Sự tích núi Ngũ Hành, Đám cưới chuột... Truyện tranh của ông mang phong cách riêng, ngoài sự chân thành, trong sáng, còn đầy chất hóm hỉnh, ngôn ngữ tạo hình đậm chất dân gian Việt Nam.

Những đóng góp của NSND Ngô Mạnh Lân cho nghệ thuật đã được công nhận bằng nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế. Tiêu biểu ông giành 3 giải Bông Sen Vàng, 4 giải Bông Sen Bạc, nhiều Bằng khen của Ban giám khảo tại các kỳ Liên hoan phim Việt Nam, cùng các giải quốc tế như: giải Bồ nông Bạc tại Liên hoan phim Hoạt hình quốc tế ở Mamaia (Romania) năm 1966 cho phim Mèo con; giải Bồ câu Vàng tại Liên hoan phim quốc tế Leipzig, Cộng hòa Dân chủ Đức (1971) cho phim Chuyện Ông Gióng.

Ông được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất năm 1998. Năm 2007, ông nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật cho các tác phẩm: Mèo con, Chuyện Ông Gióng, Con sáo biết nói, Những chiếc áo ấm, Trê Cóc. Ông là một trong các nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam có mặt trong “Bách khoa toàn thư Điện ảnh Liên Xô”.

Không chỉ để lại dấu ấn sâu đậm các lĩnh vực sáng tạo cho thiếu nhi, NSND Ngô Mạnh Lân còn được đồng nghiệp, giới chuyên môn và nhiều thế hệ nghệ sĩ nhìn nhận như một hình mẫu đẹp về nhân cách, lao động nghệ thuật nghiêm cẩn, tinh thần sáng tạo không ngừng nghỉ và trách nhiệm bền bỉ với thế hệ trẻ.

Ở ông là sự thống nhất giữa tài năng nghệ thuật, chiều sâu văn hóa và thái độ sống mực thước của một trí thức nghệ sĩ trưởng thành từ kháng chiến, dành trọn đời mình cho thiếu nhi và cho nghệ thuật nước nhà. Không chỉ thành công với những tác phẩm đã trở thành “kinh điển” của hoạt hình Việt Nam, ông còn để lại ảnh hưởng sâu rộng bằng tư cách của một người thầy, một nhà nghiên cứu, một nghệ sĩ luôn lao động tận tụy, nghiêm túc và giàu lòng nhân ái.

NSND Ngô Mạnh Lân sinh năm 1934 tại Tả Thanh Oai, Thanh Trì, Hà Nội. Ông mất ngày 15/9/2021. Ông tham gia khóa học đầu tiên của Trường Mỹ thuật Việt Nam ở chiến khu Việt Bắc do họa sĩ Tô Ngọc Vân phụ trách. Ông từng phục vụ trong quân đội, tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ và có hơn 100 bức ký họa kháng chiến mang phong cách riêng, được ví như một bảo tàng lịch sử và nghệ thuật về Điện Biên Phủ.

Với những cống hiến nổi bật, bền bỉ và có sức lan tỏa sâu rộng đối với nghệ thuật thiếu nhi Việt Nam, NSND Ngô Mạnh Lân hoàn toàn xứng đáng được tôn vinh Giải thưởng Lớn “Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn”, như một sự ghi nhận dành cho người nghệ sĩ đã dành cả cuộc đời sáng tạo vì tuổi thơ Việt Nam.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa (Chủ tịch Hội đồng giám khảo) chia sẻ: “Giải thưởng Lớn “Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn” được dành để vinh danh những tác giả đã cống hiến trọn đời cho thiếu nhi. Tôi cho đây là một sáng kiến rất hay của báo Thể thao và Văn hóa. Có những tác giả gần như dành cả đời cho thiếu nhi và điều đó cần được vinh danh xứng đáng.

Vinh danh NSND Ngô Mạnh Lân là một lựa chọn hợp lý đối với Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn. Ông là người vẽ minh họa cho Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài từ năm 1959. Những tranh minh họa ấy được in rất đẹp và đã trở thành một phần ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ bạn đọc. Không chỉ vậy, ông còn có những đóng góp rất lớn cho phim hoạt hình và minh họa sách thiếu nhi”.

Họa sĩ Thành Chương (Thành viên Hội đồng giám khảo) cho biết: “Việc có một giải thưởng thành tựu dành cho những người có đóng góp cả đời cho thiếu nhi là điều rất cần thiết. Thực ra, chúng ta nên nghĩ đến điều này từ lâu rồi. Và năm nay, khi Giải thưởng Lớn “Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn” được trao cho NSND Ngô Mạnh Lân, tôi cho rằng đó là sự ghi nhận hoàn toàn xứng đáng.

Tôi đã có nhiều năm làm việc cùng ông trong Hội đồng Nghệ thuật của Hội Mỹ thuật Việt Nam. Sống và làm việc với ông, tôi thấy đó là một con người cực kỳ tử tế, tốt bụng, hiền lành, chân tình và thật sự là con người tài năng. Vì thế, giải thưởng thành tựu trọn đời dành cho nghệ thuật thiếu nhi vinh danh họa sĩ Ngô Mạnh Lân là hoàn toàn xứng đáng”.

Nói về những đóng góp nghệ thuật của NSND Ngô Mạnh Lân về hình tượng Dế Mèn, họa sĩ Thành Chương nhấn mạnh: “Thực sự rất ấn tượng. Ông không chỉ vẽ đẹp, vẽ hay mà còn tạo ra được phong cách riêng, ảnh hưởng rất nhiều đến các họa sĩ sau này”.

Theo họa sĩ Thành Chương, giá trị lớn trong sáng tác của NSND Ngô Mạnh Lân không chỉ nằm ở phong cách tạo hình độc đáo mà còn ở chiều sâu tư liệu và sức sống lâu dài của tác phẩm: “Bây giờ, rất nhiều họa sĩ khi vẽ về giai đoạn đó đều lấy tranh của NSND Ngô Mạnh Lân ra để học tập, nghiên cứu, lấy tư liệu cho sáng tác của mình. Và đó là giá trị ngày càng bền vững theo thời gian”.

Thứ hai, tiếp nối truyền thống của Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn là mùa giải nào cũng có được những gương mặt thiếu nhi thực sự xuất sắc để vinh danh. Năm nay, giải thưởng có tới 4 thiếu nhi lọt vào vòng chung khảo và tất cả đều được ghi nhận với 1 Giải Khát vọng Dế Mèn và 3 Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo.

Trước hết, họa sĩ Nguyễn Đăng Hải Nam (16 tuổi) được trao Giải Khát vọng Dế Mèn với bộ tranh Việt Nam qua nét vẽ của Hải Nam. Bộ tranh này cho thấy một góc nhìn giàu cảm xúc về văn hóa và đời sống Việt Nam qua đôi mắt của một họa sĩ tuổi thiếu niên. Từ làng nghề Sơn Đồng, phố cổ Hà Nội, chợ nổi miền Tây đến những khoảng lặng của biển hay không gian thiền viện, mỗi tác phẩm đều mang dáng dấp của những lát cắt ký ức và trải nghiệm được chắt lọc bằng hội họa.

Nhiều tác phẩm cho thấy sự quan tâm của tác giả trẻ với giá trị truyền thống và di sản dân tộc. Làng nghề quê tôi và sự tiếp nối, Sơn Đồng - di sản qua từng nét chạm hay Nơi di sản được đánh thức đều mang tinh thần gìn giữ ký ức văn hóa trong nhịp sống hiện đại. Trong khi đó, các tác phẩm như Bình minh phố cổ, Hồn quê hay Khoảng lặng của biển lại thiên về cảm xúc, cho thấy khả năng quan sát tinh tế và sự nhạy cảm với ánh sáng, không gian của họa sĩ này.

Các tác giả nhí khác được trao Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo gồm: họa sĩ nhí Nguyễn Minh Quân (11 tuổi) với bộ tranh Tiếng nói đại dương; tác giả nhí Vũ Ngọc Diệp (11 tuổi) với bản thảo tập thơ Bác sách bụng to; tác giả nhí Lê Nhã Uyên (10 tuổi) với bản thảo tranh truyện Những câu chuyện về công tử mơ mộng cùng chùm tác phẩm về chú mèo.

Các tác giả nhỏ tuổi này tuy khác nhau về loại hình sáng tạo nhưng đều cho thấy khả năng biểu đạt nghệ thuật tự nhiên, giàu trí tưởng tượng và đặc biệt là một thế giới nội tâm trong trẻo, giàu cảm xúc. Nếu bộ tranh Tiếng nói đại dương gây chú ý bằng góc nhìn giàu chiều sâu trước thiên nhiên, môi trường và thế giới sinh vật biển, thì Bác sách bụng to lại cho thấy khả năng quan sát đời sống bằng chất thơ dí dỏm, hóm hỉnh và giàu nhạc tính của một cây bút nhỏ tuổi. Trong khi đó, tranh truyện Những câu chuyện về công tử mơ mộng cùng chùm tác phẩm về chú mèo lại mở ra một thế giới tưởng tượng mềm mại, ngộ nghĩnh, mang tinh thần tự do và đầy chất trẻ thơ.

Điều đáng chú ý, các tác phẩm của những tác giả nhí năm nay không chỉ dừng lại ở sự hồn nhiên của lứa tuổi, mà đã bước đầu cho thấy tư duy sáng tạo, khả năng xây dựng thế giới nghệ thuật và ý thức thể hiện tiếng nói cá nhân.

Thứ ba, Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn năm nay tiếp tục mở rộng việc ghi nhận các giá trị sáng tạo đa dạng trong đời sống nghệ thuật thiếu nhi với 6 Giải Khát vọng Dế Mèn và 4 Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo. Điều này cho thấy mặt bằng sáng tạo năm nay có chất lượng đồng đều, giàu tìm tòi, đồng thời phản ánh rõ xu hướng mở rộng biên độ của nghệ thuật thiếu nhi Việt Nam, từ văn học, hội họa, truyện tranh đến nhạc kịch, hoạt hình và các mô hình sáng tạo đa nền tảng.

Các tác phẩm được ghi nhận năm nay không chỉ có chất lượng nghệ thuật nổi bật mà còn cho thấy nhiều cách tiếp cận mới mẻ với đời sống đương đại, khả năng kết nối với công nghệ, điện ảnh, nền tảng số cũng như tiềm năng phát triển thành những sản phẩm thuộc hệ sinh thái công nghiệp văn hóa dành cho thiếu nhi.

Đơn cử, các Giải Khát vọng Dế Mèn lần lượt được trao cho 100 cái chân của Nguyễn Ngọc Thuần, Bà nội kỳ lạ nhứt thế gian của Nguyễn Thị Như Hiền, bộ tranh Việt Nam qua nét vẽ của Hải Nam của Nguyễn Đăng Hải Nam, Chú robot tưởng mình là người của Lê Anh Vinh, Series hoạt hình Wolfoo và hệ sinh thái sáng tạo từ phim của Sconnect Việt Nam và truyện tranh Yersin - Khúc hát Cá Ông của Tạ Huy Long.

Trong đó, những tác giả đã thành danh như Nguyễn Ngọc Thuần hay Tạ Huy Long tiếp tục cho thấy khả năng làm mới ngôn ngữ nghệ thuật dành cho thiếu nhi bằng chiều sâu tư tưởng và hình thức thể hiện giàu sáng tạo. Còn những tác giả còn khá mới mẻ như Lê Anh Vinh hay Nguyễn Thị Như Hiền lại mang tới những khám phá mới giàu tính thời đại và chiều sâu cảm xúc. Đặc biệt, việc trao Giải Khát vọng Dế Mèn cho Series hoạt hình Wolfoo và hệ sinh thái sáng tạo từ phim của Sconnect Việt Nam cho thấy định hướng mở rộng của Giải thưởng đối với các mô hình sáng tạo thiếu nhi trong thời đại số.

Bên cạnh đó, các Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo dành cho Bác sách bụng to, Tiếng nói đại dương, Những câu chuyện về công tử mơ mộng cùng chùm tác phẩm về chú mèo và Phép màu của Kurt cũng phản ánh sự đa dạng đáng chú ý của đời sống sáng tạo thiếu nhi hiện nay. Từ thơ, hội họa, tranh truyện đến nhạc kịch, các tác phẩm đều cho thấy sự đầu tư nghiêm túc, tinh thần khám phá nghệ thuật cùng khả năng chạm tới thế giới trẻ thơ bằng những ngôn ngữ biểu đạt khác nhau.

Có thể nói, mùa giải thứ 7 của Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn tiếp tục cho thấy sự vận động tích cực của nghệ thuật thiếu nhi Việt Nam trong bối cảnh mới. Đó là: Vừa gìn giữ chiều sâu nhân văn và văn hóa truyền thống, vừa mạnh dạn mở rộng biên độ sáng tạo, tiếp cận công nghệ, nền tảng số và tư duy phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa dành cho thiếu nhi.