Khả năng 'bẻ khóa' hệ thống điều khiển tiêm kích F-35 tương tự iPhone

Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan, ông Gijs Tuinman, vừa đưa ra nhận định gây chú ý về khả năng can thiệp vào hệ thống phần mềm của tiêm kích tàng hình F-35. Theo đó, "bộ não" điện tử của dòng máy bay chiến đấu tối tân này có thể bị "bẻ khóa" (jailbreak) tương tự như cách người dùng thực hiện trên điện thoại iPhone để cài đặt các ứng dụng hoặc cập nhật không chính thức.

Khả năng can thiệp phần mềm trên F-35

Phát biểu vào ngày 15/2, Bộ trưởng Gijs Tuinman cho biết các thành phần dựa trên nền tảng điện toán đám mây của F-35 có thể bị tác động để chấp nhận bản cập nhật phần mềm từ bên thứ ba. Tuy nhiên, ông không đi sâu vào chi tiết kỹ thuật của quy trình này. Tuyên bố trên dấy lên nhiều nghi vấn về việc liệu đây là một lỗ hổng an ninh hệ thống hay là một giải pháp dự phòng cho các quốc gia vận hành khi đối mặt với các hạn chế về bản quyền phần mềm từ Mỹ.

Tiêm kích tàng hình F-35.

Hiện nay, nhà sản xuất Lockheed Martin áp đặt nhiều giới hạn nghiêm ngặt đối với các quốc gia vận hành F-35, đặc biệt là quyền tự chỉnh sửa phần mềm và các hệ thống mặt đất liên quan. Hầu hết các máy bay F-35 hiện nay đều nhận cập nhật thông qua mạng lưới điện toán đám mây, vốn đang được chuyển đổi từ Hệ thống thông tin hậu cần tự động (ALIS) sang Mạng lưới tích hợp dữ liệu vận hành (ODIN).

Vai trò xung yếu của mạng lưới ALIS và ODIN

Hệ thống ALIS/ODIN không đơn thuần là công cụ quản lý hậu cần mà còn đóng vai trò quyết định trong tác chiến. Mạng lưới này chia sẻ dữ liệu tình báo về phòng không đối phương, tầm hoạt động của cảm biến, thông số vũ khí và chiến thuật hiệp đồng tác chiến. Theo chuyên gia Tyler Rogoway từ War Zone, nếu không có sự hỗ trợ từ ALIS/ODIN, phi công F-35 sẽ gặp khó khăn lớn trong việc tối ưu hóa năng lực máy bay, dẫn đến nguy cơ bị đánh chặn cao hơn trong các nhiệm vụ phức tạp.

Rào cản về hệ sinh thái tác chiến

Bên cạnh vấn đề kỹ thuật, các chuyên gia quân sự cũng thảo luận về khả năng Mỹ có thể vô hiệu hóa phi đội F-35 ở nước ngoài từ xa. Dù Lockheed Martin khẳng định các nghi vấn về "công tắc ẩn" (kill switch) chỉ là tin đồn, giới quan sát cho rằng Mỹ vẫn có thể khiến các máy bay này ngừng hoạt động bằng cách đình chỉ hỗ trợ hậu cần, cắt quyền truy cập vào mạng lưới liên lạc không gian và dữ liệu đám mây.

Học giả Joseph Trevithick khẳng định rằng việc "bẻ khóa" phần mềm F-35 là khả thi về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, thách thức thực sự không nằm ở việc can thiệp vào mã nguồn mà là khả năng tự xây dựng lại toàn bộ hệ sinh thái hỗ trợ tác chiến khổng lồ đi kèm với chiếc tiêm kích. Nếu không có hệ sinh thái dữ liệu này, việc sở hữu một chiếc máy bay đã được "bẻ khóa" cũng không mang lại lợi thế chiến thuật thực tế trên chiến trường.

Tuệ Nhân