Khả năng xuất hiện bão mạnh trong mùa mưa bão năm nay thế nào?

Đề phòng nguy cơ xuất hiện bão rất mạnh, tăng cấp nhanh

Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết,các cập nhật dự báo mới nhất cho thấy xác suất xảy ra El Nino đang có xu hướng gia tăng rõ rệt, với khả năng xuất hiện trong giai đoạn cuối năm 2026 khoảng 70-80% và có thể kéo dài sang năm 2027.

Hiện nay phần lớn các mô hình dự báo đang nghiêng về kịch bản El Nino đạt cường độ mạnh, tương tự như các năm 1982-1983, 1997-1998 và 2015-2016. Những năm xảy ra El Nino rất mạnh có thể gây ra nhiều biến động khí hậu, thời tiết trên phạm vi toàn cầu.

Dự báo số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu thế xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm. Theo số liệu trung bình nhiều năm có khoảng 12,7 cơn trên biển Đông, trong đó có 5,1 cơn đổ bộ vào đất liền. "Tuy nhiên năm nay cần đặc biệt lưu ý nguy cơ xuất hiện bão mạnh, thậm chí rất mạnh, tăng cấp nhanh (tiềm ẩn nguy cơ siêu bão), quỹ đạo và thời điểm hoạt động phức tạp, khó dự báo" - ông Khiêm cảnh báo.

Đề phòng những cơn bão mạnh bất thường vào các chu kỳ El Nino.

ENSO là một trong những căn cứ quan trọng trong dự báo xu thế khí hậu, đặc biệt là mùa bão, mưa lũ trên toàn cầu và tại Việt Nam.

Theo bản tin xu thế khí hậu hạn mùa từ cơ quan khí tượng, dự báo từ tháng 4 đến tháng 6, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất từ 80 - 90%, trong khi trạng thái La Nina giảm xuống dưới 10%.

Thời kỳ tháng 7 đến tháng 9 năm 2026, ENSO lại có xu hướng chuyển sang trạng thái pha El Nino với xác suất khoảng 60 - 70%, trong khi trạng thái trung tính giảm với xác suất khoảng 20 - 30%, trạng thái pha La Nina được dự báo ở mức rất thấp.

"Với tính chất chuyển pha liên tục của hiện tượng ENSO quy mô lớn như vậy, điều kiện khí quyển - đại dương sẽ ở trạng thái bất ổn định. Đây có thể là nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng thời tiết, khí hậu cực đoan trong năm 2026" - ông Khiêm nhận định.

Về xu thế thiên tai, theo đại diện cơ quan khí tượng, những tác động và hệ quả của biến đổi khí hậu khiến thời tiết và khí hậu ngày càng cực đoan, bất ổn định và bất thường hơn.

"Chúng ta không thể chắc chắn khi nào thiên tai cực đoan sẽ xảy ra, nhưng điều gần như có thể khẳng định là tần suất, cường độ và mức độ cực đoan của các hiện tượng thời tiết xấu sẽ tiếp tục gia tăng trong tương lai, không chỉ riêng trong năm 2026. Vì vậy, việc theo dõi sát diễn biến thời tiết và cập nhật thường xuyên các bản tin dự báo, đặc biệt là dự báo ngắn hạn, là hết sức cần thiết để chủ động ứng phó" - ông Khiêm cảnh báo.

Trước đó, thiên tai năm 2025 diễn ra dồn dập, khốc liệt, trên phạm vi rộng, mang nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử. Về bão đã có 21 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông (15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới), vượt kỷ lục năm 2017 là 20 cơn (16 cơn bão, 4 áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông). Trong đó có các cơn bão di chuyển rất nhanh, cường độ rất mạnh và trái quy luật. Về mưa lũ, ngập lụt, mưa lớn cực đoan, lũ vượt lịch sử trên 21 tuyến sông khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ.

Bão Silaku gần Biển Đông có khả năng thành siêu bão

Theo cơ quan khí tượng, ngày 11/4, áp thấp nhiệt đới gần Biển Đông đã mạnh lên thành bão Sinlaku. Bão được dự báo có thể mạnh lên thành siêu bão đầu tiên của năm 2026, theo thông tin từ Cơ quan Khí tượng Trung Quốc (CMA).

Hệ thống này dự kiến di chuyển chậm trong giai đoạn đầu nhưng sẽ tăng cường độ dần. Các mô hình dự báo bão cho thấy Sinlaku có thể đạt cấp bão rất mạnh, thậm chí đạt ngưỡng siêu bão với cường độ gió vượt cấp 17 theo thang Beaufort khi đạt đỉnh. Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) dự báo Sinlaku mạnh lên cấp siêu bão trong ngày 12/4.

Theo Cục Quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (Pagasa), đến sáng 11.4, bão Sinlaku vẫn nằm ngoài khu vực trách nhiệm của Philippines (PAR). Bão có sức gió duy trì tối đa 130km/h, giật lên tới 160km/h. Bão đang di chuyển theo hướng đông bắc với tốc độ khoảng 10km/h.

Dự báo đường đi cho thấy bão sẽ tiếp tục mạnh lên trên đại dương trong những ngày tới. Dù có khả năng đi vào khu vực PAR vào cuối tuần sau, chuyển động chậm có thể khiến bão đổi hướng và không ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Philippines. Khả năng đổ bộ hiện vẫn được đánh giá là thấp, dù bão có thể đi dọc rìa phía đông của PAR. Ngay cả khi không đổ bộ, hoàn lưu bão vẫn có thể gây gió mạnh và biển động trên một số khu vực ven biển phía đông Philippines khi tiến gần vùng biển này.

Các chuyên gia khí tượng quốc tế cũng cảnh báo bão Sinlaku có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với đảo Guam của Philippines.

Mùa bão tại Guam thường kéo dài từ tháng 6 đến tháng 11. Tuy nhiên, hòn đảo này vẫn có thể chịu ảnh hưởng của các hệ thống bão nhiệt đới vào bất kỳ thời điểm nào trong năm. Trước đó, bão Andy năm 1989 là một siêu bão hiếm hoi đạt cường độ tương đương cấp 3 trở lên (theo thang đo bão Saffir-Simpson) tiến đến gần đảo Guam trong tháng 4.

Theo nhận định, bão có thể gây ra gió giật mạnh, mưa lớn và nguy cơ ngập lụt, kéo theo khả năng mất điện và thiệt hại công trình tại khu vực chịu ảnh hưởng.

Trong bối cảnh bão Sinlaku có xu hướng mạnh lên và diễn biến thời tiết còn tiềm ẩn rủi ro, du khách có kế hoạch đến các điểm đến như Guam, Philippines hoặc khu vực Tây Thái Bình Dương cần theo dõi sát các bản tin dự báo bão và dự báo thời tiết từ cơ quan khí tượng chính thống.