Khắc phục hạn chế về đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp

Đổi mới sáng tạo - một trong những yếu tố có tác động lớn năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp (Ảnh minh họa).

Nhận diện những mặt hạn chế

Qua phân tích Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI) năm 2025 của tỉnh vừa được công bố cho thấy chiều cạnh “Phát triển khu vực tư nhân” khá tốt, nhưng chiều cạnh “Đổi mới sáng tạo” ở mức thấp nhất. Theo nhận định từ Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và các chuyên gia, kết quả này ghi nhận chính quyền được đánh giá điều hành tốt, song về đổi mới sáng tạo trong hệ thống doanh nghiệp tư nhân chưa tốt.

Những mặt hạn chế về đổi mới sáng tạo thể hiện qua mức đầu tư tài chính cho công nghệ của doanh nghiệp còn rất thấp và chậm đổi mới mô hình, phương thức vận hành. Còn về mức độ sử dụng giải pháp số bình quân thì doanh nghiệp chủ yếu mới dừng ở mức sử dụng website hoặc thương mại điện tử cơ bản, thiếu ứng dụng công nghệ sâu… Nguyên nhân chủ yếu là do phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh có quy mô nhỏ, năng lực tài chính hạn chế, khả năng đầu tư cho nghiên cứu, phát triển công nghệ và chuyển đổi số còn thấp.

Trao đổi vấn đề này, ông Phạm Hoàng Khánh Vũ - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh cho biết, lực lượng doanh nhân trẻ hiện đối mặt với nhiều thách thức. Ngoài khó khăn về tiếp cận nguồn lực, vốn phát triển cũng như hạn chế về năng lực quản trị thì còn đối diện thách thức từ chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo… Do vậy, kiến nghị địa phương nghiên cứu cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh các chương trình chuyển đổi số, phổ cập ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho cộng đồng doanh nghiệp của tỉnh.

Doanh nghiệp địa phương cần hỗ trợ đổi mới công nghệ để đem lại hiệu quả trong sản xuất - kinh doanh

Tập trung hỗ trợ doanh nghiệp

Hiện nay, đổi mới sáng tạo được xem là một trong những yếu tố có tác động rất lớn đến tăng năng suất lao động cũng như năng lực cạnh tranh của hầu hết doanh nghiệp. Điển hình như các dự án Nhà máy sản xuất alumin (Nhân Cơ và Tân Rai) do một tập đoàn lớn tại Việt Nam đầu tư đã tiên phong trong việc tiếp cận, vận hành và làm chủ công nghệ, kỹ thuật. Mặt khác, còn tối ưu hóa hệ thống thiết bị dây chuyền, nên đến nay, công suất đạt bình quân 1.500.000 tấn alumin/năm, cao hơn công suất thiết kế là 1.300.000 tấn alumin/năm. Với Công ty Hải Sản Đầm Sen (phường Phan Thiết) - đơn vị từng thụ hưởng chính sách khuyến công theo đề án Hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến trong chế biến thực phẩm khẳng định, máy móc hiện đại sẽ tạo ra một quy trình sản xuất đạt năng suất và hiệu quả cao hơn… Còn trong chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, ông Phạm Hoàng Khánh Vũ cho rằng: “Một doanh nghiệp nhỏ biết ứng dụng công nghệ có thể tạo ra năng suất vượt trội. Ngược lại, nếu không kịp thích nghi, khoảng cách cạnh tranh sẽ ngày càng lớn”.

Để khắc phục hạn chế đã nhận diện, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch đề nghị UBND tỉnh xem xét chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó có hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng chuyển đổi số, thành lập bộ phận nghiên cứu và phát triển, đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất - kinh doanh. Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chính sách của Trung ương về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, nền tảng số, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong khu vực kinh tế tư nhân… Thông qua đó, phấn đấu năm 2026 và những năm tiếp theo đưa Chỉ số BPI của tỉnh nằm trong “Top khá” của cả nước.

Thực hiện kế hoạch, Sở Khoa học và Công nghệ cũng xúc tiến khảo sát, đánh giá hiện trạng công nghệ, năng lực đổi mới sáng tạo và nhu cầu hỗ trợ của doanh nghiệp thuộc các ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh. Từ đó xác định nhu cầu đổi mới công nghệ, chuyển giao công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ của doanh nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh. Tiến tới hỗ trợ doanh nghiệp địa phương tiếp cận các chính sách của Nhà nước về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo...