Khắc phục sạt lở bờ biển: Cần những giải pháp bền vững, lâu dài

Bờ biển bị xâm thực, ảnh hưởng đến dân sinh và hạ tầng ven biển

Với đường bờ biển dài hơn 191km, tỉnh Quảng Trị liên tục chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các đợt thiên tai, bão lũ, đặc biệt trong hai năm 2025 và 2026. Tình hình sạt lở bờ biển trên địa bàn tỉnh diễn biến ngày càng phức tạp với tổng chiều dài các đoạn bị sạt lở lên tới hơn 16km. Trong đó, khoảng 12km bờ biển bị ảnh hưởng trực tiếp sau các đợt mưa bão và có tới 10km cần xử lý khẩn cấp nhằm bảo vệ khu dân cư, tài sản cùng hệ thống hạ tầng.

Kè bê tông bờ biển Nhật Lệ bị sóng lớn đánh gãy sập - Ảnh: P.K

Tình trạng xâm thực bờ biển đang diễn biến nguy hiểm khi nhiều vị trí xung yếu bị biển lấn sâu từ 100-150m, đe dọa trực tiếp khu dân cư. Trong đó, phường Bắc Gianh chịu sạt lở khoảng 2,5km bờ biển với mức độ xâm thực 10-18m, làm suy giảm diện tích rừng phòng hộ; còn tại xã Cam Hồng, khu vực Ngư Thủy Bắc có đoạn sạt lở kéo dài tới 4km.

Thiên tai gần đây tiếp tục gây ra nhiều thiệt hại nặng nề khi đợt áp thấp nhiệt đới kết hợp triều cường đầu tháng 9/2026 đã làm sạt lở khoảng 500m bờ biển xã Mỹ Thủy. Đáng chú ý, đoạn sạt lở khoảng 700m tại xã Nam Cửa Việt và 200m tại thôn Thanh Xuân, xã Bắc Trạch trực tiếp ảnh hưởng đến đất sản xuất, hạ tầng kỹ thuật và các công trình di tích tâm linh của người dân.

Tình trạng sạt lở bờ biển tại tỉnh Quảng Trị đang diễn ra nghiêm trọng, xâm thực sâu vào đất liền, đe dọa trực tiếp tính mạng, tài sản của Nhân dân, hạ tầng dân sinh. - Ảnh: P.K

Cùng với các khu dân cư, hệ thống hạ tầng du lịch và giao thông cũng chịu thiệt hại nghiêm trọng do sóng biển. Trên tuyến đường dài gần 2km từ chân cầu Cửa Tùng đến bãi tắm cộng đồng Trung Giang (xã Bến Hải), tình trạng sạt lở kè biển và đường du lịch đã kéo dài gần 300m, với mức độ xâm thực sâu từ 3-4m.

Đáng chú ý, công trình bãi tắm cộng đồng Trung Giang được đầu tư hơn 100 tỉ đồng và đưa vào vận hành từ đầu năm 2024 hiện đã bị sóng đánh gãy, sập nhiều cấu trúc bê tông kè. Sự cố này trực tiếp làm hư hỏng cảnh quan du lịch và tác động tiêu cực đến hoạt động kinh doanh của các quầy hàng tại đây. Nhằm kịp thời xử lý sự cố này, tỉnh đã chủ động bố trí 20 tỉ đồng để khắc phục, sửa chữa đoạn kè bị hư hỏng.

Ông Nguyễn Thiên Thọ, Trưởng thôn Cát Sơn, xã Bến Hải chia sẻ: “Tình trạng sạt lở khiến du khách e ngại khi đến tắm biển. Việc tỉnh bố trí vốn để khắc phục sự cố là vô cùng kịp thời. Thời tiết hiện đã chuyển sang mùa mưa bão, sóng lớn có thể làm hư hỏng thêm công trình. Vì vậy, bà con rất mong nguồn vốn này sẽ sớm được triển khai thi công, đẩy nhanh tiến độ để trả lại cảnh quan cho bãi tắm, bảo đảm an toàn cho du khách, giúp người dân yên tâm kinh doanh”.

Cần triển khai các biện pháp ứng phó cấp bách và lâu dài

Trước thực trạng sạt lở, xâm thực bờ biển, chính quyền địa phương và các sở, ngành chức năng đã triển khai các biện pháp ứng phó. Tại xã Mỹ Thủy, công tác giải phóng mặt bằng đang được gấp rút hoàn thiện để phục vụ xây dựng đê chắn sóng phía Tây thuộc dự án Cảng quốc tế Mỹ Thủy.

Sạt lở bờ biển cuốn trôi nhiều gốc cây tại xã Mỹ Thủy - Ảnh: P.K

Ông Lê Đắc Triều, Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Thủy cho biết: “Địa phương đang tập trung phối hợp thực hiện đẩy nhanh giải phóng mặt bằng để chủ đầu tư sớm xây dựng đê chắn sóng, đồng thời chỉ đạo đơn vị thi công san gạt mặt bằng, bố trí khu vực neo đậu an toàn cho tàu thuyền của ngư dân trong mùa bão lũ”.

Để kịp thời ứng phó, tỉnh Quảng Trị đã bố trí hơn 147 tỉ đồng xử lý khẩn cấp. Ngoài ra, từ nguồn kinh phí khắc phục hậu quả thiên tai, tỉnh đã cấp 95 tỉ đồng cho khu vực thôn Thanh Xuân (xã Bắc Trạch), 20 tỉ đồng cho bãi tắm Trung Giang (xã Bến Hải) và 30 tỉ đồng cho xã Nam Cửa Việt để triển khai khắc phục.

Trước đó, với sự hỗ trợ của Trung ương và các nguồn lực huy động, tỉnh đã đầu tư xử lý 12 bờ biển bị sạt lở với tổng kinh phí gần 900 tỉ đồng thông qua các công trình kè gia cố, rọ đá và trồng cây chắn sóng.

Tuy nhiên, trước nhu cầu kinh phí khắc phục lên tới hơn 1.000 tỉ đồng, tỉnh Quảng Trị đang chủ động rà soát, phân loại từng hạng mục theo thứ tự ưu tiên. Song song với đó, địa phương tiếp tục đề xuất Trung ương hỗ trợ nguồn lực theo lộ trình phù hợp nhằm sớm giải quyết triệt để tình trạng này.

Ông Lê Chí Công, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và phòng, chống thiên tai tỉnh cho biết: “Về lâu dài, ngành chức năng sẽ rà soát tổng thể các diễn biến sạt lở, tìm ra quy luật, nguyên nhân và đặc điểm địa chất từng khu vực để đưa ra giải pháp đồng bộ, hiệu quả nhất”.

Sự chủ động của địa phương kết hợp hài hòa giữa giải pháp công trình và phi công trình, cùng sự đồng hành kịp thời từ các bộ, ngành Trung ương là yếu tố quyết định nhằm ổn định đường bờ biển, bảo vệ hạ tầng và bảo đảm sinh kế bền vững cho nhân dân.