Khách VIP, cổ đông lớn, lãnh đạo ngân hàng được đưa vào dữ liệu giám sát chống rửa tiền

Dự thảo tập trung quy định nguyên tắc, trình tự giám sát; tiếp nhận, thu thập, xử lý thông tin, dữ liệu; giám sát tuân thủ, giám sát trên cơ sở rủi ro; các biện pháp tăng cường, giảm nhẹ và xử lý theo mức độ tuân thủ, rủi ro.

Theo dự thảo, đối tượng giám sát phải cung cấp thông tin về cơ cấu tổ chức, mô hình quản trị, điều hành, kiểm soát; danh sách HĐQT/HĐTV, danh sách Ban Giám đốc (từ Giám đốc khối đến Tổng Giám đốc), danh sách Ban kiểm soát. Các thông tin này bao gồm tên, quốc tịch, tỷ lệ sở hữu/vốn điều lệ.

Thông tin về cổ đông: tổng số cổ đông, tổng số cổ đông là cá nhân nước ngoài (tên, quốc tịch, tỷ lệ sở hữu 10 cổ đông cá nhân lớn nhất), tổng số cổ đông là tổ chức nước ngoài (tên quốc gia đăng ký trụ sở chính và tỷ lệ sở hữu 10 cổ đông tổ chức lớn nhất).

Thông tin về mạng lưới hoạt động trong nước và nước ngoài.

Thông tin về quy mô/tổng tài sản.

Thông tin về số lượng, lĩnh vực hoạt động của công ty mẹ, công ty con, đối tác liên kết nước ngoài (nếu có).

Thông tin về tổng số nhân viên hiện đang làm việc tại đối tượng giám sát.

Thông tin về phân công, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền và số lượng nhân sự bộ phận phòng, chống rửa tiền.

Về khách hàng, dự thảo yêu cầu báo cáo tổng số khách hàng đang duy trì quan hệ/hoạt động với đối tượng báo cáo, trong đó phân loại theo mức độ rủi ro thấp, trung bình, cao; khách hàng cư trú, không cư trú; người có ảnh hưởng chính trị (PEP), khách hàng VIP, khách hàng ưu tiên và khách hàng tổ chức.

Đáng chú ý, đối tượng báo cáo phải thống kê riêng số lượng khách hàng tổ chức hoạt động trong các lĩnh vực như chuyển tiền; kinh doanh ngoại tệ; sòng bạc và trò chơi có thưởng, ngân hàng đại lý; tổ chức phi lợi nhuận; công ty kinh doanh bất động sản (bao gồm cả đại lý); kinh doanh kim loại quý, đá quý và trang sức; dịch vụ pháp lý, kế toán, quỹ tín thác, cung cấp dịch vụ công ty và dịch vụ tài sản mã hóa.

Theo NHNN, thời gian qua, công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra về phòng, chống rửa tiền chủ yếu dựa trên phương pháp giám sát tuân thủ, tập trung kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật và quy định nội bộ. Phương pháp này chưa phản ánh đầy đủ mức độ rủi ro của từng đối tượng, đồng thời hạn chế khả năng phân bổ nguồn lực và phát hiện sớm rủi ro.

Việc bước đầu áp dụng phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro từ năm 2025 được NHNN đánh giá đã góp phần nhận diện tốt hơn các đối tượng, lĩnh vực có mức độ rủi ro cao để ưu tiên nguồn lực thanh tra, kiểm tra.

Tuy nhiên, NHNN cho rằng việc giám sát trên cơ sở rủi ro vẫn ở giai đoạn đầu, chưa được áp dụng đồng bộ và còn thiếu khuôn khổ pháp lý để nhận diện sớm, khắc phục, xử lý và giảm thiểu rủi ro.