Khai mạc Hội nghị quốc tế về chống lừa đảo trực tuyến tại Campuchia

Toàn cảnh hội nghị. (Ảnh: HUY VŨ)

Diễn ra trong hai ngày 23 và 24/9, ICCOS-2026 có chủ đề “Cùng nhau hành động để phá vỡ chuỗi và xóa bỏ nạn lừa đảo trực tuyến”. Sự kiện thu hút sự tham dự của khoảng 500 đại biểu đến từ 27 quốc gia, gồm đại diện lãnh đạo các nước trong khu vực, châu Phi, châu Âu, Trung Quốc và Mỹ; bên cạnh đó là đại diện của các tổ chức quốc tế như: Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol), Văn phòng khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương của Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC-ROSEAP) và Trung tâm Hợp tác an ninh và Thực thi pháp luật Lan Thương-Mekong (LMLECC).

Phát biểu khai mạc sự kiện, Bộ trưởng cấp cao phụ trách Nhiệm vụ đặc biệt kiêm Trưởng Ban Thư ký Ủy ban Phòng, chống lừa đảo trực tuyến Campuchia (CCOS) Chhay Sinarith nhận định, lừa đảo trực tuyến đang trở thành mối đe dọa an ninh phi truyền thống ngày càng phức tạp, có tính chất xuyên quốc gia và phát triển nhanh chóng. Các mạng lưới tội phạm sử dụng lãnh thổ của một số quốc gia để thực hiện hành vi lừa đảo nhằm vào nạn nhân ở nhiều nước khác nhau.

Bộ trưởng cấp cao Chhay Sinarith, Chủ tịch Ban Thư ký Ủy ban Phòng, chống lừa đảo trực tuyến Campuchia. (Ảnh: ĐINH TRƯỜNG)

Theo ông Chhay Sinarith, Campuchia không phải nguồn gốc của hoạt động lừa đảo trực tuyến, nhưng đã bị các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia lợi dụng làm địa bàn hoạt động, trong đó có các nạn nhân là công dân Campuchia. Hoạt động này gây tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội, du lịch, đầu tư, nền kinh tế cũng như hình ảnh và uy tín của đất nước Chùa Tháp trên trường quốc tế.

Ông Chhay Sinarith cũng nhấn mạnh lừa đảo trực tuyến ngày càng gắn với các loại hình tội phạm xuyên quốc gia khác như mua bán người, lao động cưỡng bức và rửa tiền, vượt quá khả năng xử lý hiệu quả của bất kỳ quốc gia nào nếu hành động đơn lẻ. Chính phủ Hoàng gia Campuchia đã chủ động tổ chức hội nghị nhằm thể hiện cam kết và quyết tâm chính trị trong cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến theo chính sách không khoan nhượng, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế.

Với vai trò nước chủ nhà, Campuchia kỳ vọng hội nghị thông qua Tuyên bố chung, tạo khuôn khổ thúc đẩy hợp tác quốc tế trong chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực, phòng ngừa, thực thi pháp luật, bảo vệ nạn nhân và phối hợp ứng phó với tội phạm lừa đảo trực tuyến. Ông Chhay Sinarith khẳng định, Campuchia sẵn sàng thực hiện trách nhiệm và hợp tác toàn diện với các quốc gia, tổ chức, trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng chủ quyền và tuân thủ pháp luật quốc gia.

Thủ tướng Campuchia Hun Manet. (Ảnh: HUY VŨ)

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Thủ tướng Campuchia Hun Manet khẳng định, Campuchia sẽ không trở thành nơi trú ẩn an toàn cho hoạt động lừa đảo trực tuyến, đồng thời cho rằng loại tội phạm xuyên quốc gia này xuất hiện và phát triển mạnh sau đại dịch Covid-19, không bắt nguồn từ văn hóa, các giá trị hay bản sắc của Campuchia; nhấn mạnh hoạt động lừa đảo trực tuyến không bắt nguồn từ Campuchia và cũng không chỉ giới hạn ở quốc gia này.

Theo Thủ tướng Hun Manet, các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia đã lợi dụng bất động sản thương mại, những khoảng trống pháp lý và hệ thống viễn thông xuyên biên giới để hình thành các mạng lưới lừa đảo. Chính phủ Campuchia đã nâng cơ chế chỉ đạo lên cấp quốc gia với việc thành lập Ủy ban Phòng, chống lừa đảo trực tuyến (CCOS) vào tháng 2/2025 và ban hành Luật Phòng, chống lừa đảo trực tuyến vào tháng 4/2026.

Trên cơ sở đó, Campuchia triển khai chiến dịch toàn diện theo chính sách “không khoan nhượng, không ngoại lệ và không lùi bước”. Thủ tướng Hun Manet tuyên bố hiện không còn các khu tổ hợp lừa đảo trên lãnh thổ Campuchia, đồng thời cho biết các cơ quan thực thi pháp luật tiếp tục cảnh giác trước khả năng các mạng lưới tội phạm phân tán thành những nhóm nhỏ và chuyển địa bàn hoạt động. Campuchia cũng đang thúc đẩy xây dựng Luật An ninh mạng, Luật Tội phạm mạng và các quy định về tài sản ảo.

Thủ tướng Hun Manet nhấn mạnh, cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến đòi hỏi hợp tác quốc tế chặt chẽ, bởi các mạng lưới tội phạm hoạt động như những hệ sinh thái xuyên biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết vấn đề này. Người đứng đầu Chính phủ Campuchia kêu gọi các nước thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong quản lý lãnh thổ, truy tố các mạng lưới tội phạm và những đối tượng tiếp tay, đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân nhận diện các thủ đoạn tuyển dụng việc làm giả và lừa đảo tài chính.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Hun Manet nhấn mạnh trách nhiệm của hệ thống tài chính và công nghệ toàn cầu trong việc ngăn chặn các mạng lưới tội phạm lợi dụng ngân hàng, nền tảng công nghệ, mạng liên lạc mã hóa và các nền tảng tiền điện tử để che giấu, rửa tiền bất hợp pháp.

Các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh: ĐINH TRƯỜNG)

Thủ tướng Hun Manet đề xuất 5 lĩnh vực nhằm tăng cường hợp tác quốc tế, gồm: Chia sẻ thông tin tình báo theo thời gian thực; Điều tra tài chính nâng cao; Tăng khả năng tương thích giữa các khuôn khổ pháp lý và hoạt động; Thúc đẩy quan hệ hợp tác công-tư; và Bảo vệ nạn nhân.

Thủ tướng Hun Manet đồng thời kêu gọi tránh việc quy chụp, chính trị hóa vấn đề và các biện pháp đơn phương, cho rằng những cách tiếp cận này có thể làm suy yếu chủ quyền và sự đoàn kết giữa các quốc gia trong việc phá vỡ các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia.

Trong các phát biểu của đại diện các tổ chức và đối tác quốc tế, các diễn giả nhận định lừa đảo trực tuyến đang trở thành mối đe dọa tội phạm nghiêm trọng, có tính xuyên quốc gia, ngày càng tinh vi và gắn với nhiều loại tội phạm khác như mua bán người, cưỡng bức lao động, rửa tiền và tội phạm công nghệ cao.

Các diễn giả ghi nhận những nỗ lực của Campuchia và các nước trong khu vực, đồng thời nhấn mạnh không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết vấn đề này, mà cần tăng cường hơn nữa sự đoàn kết và hợp tác quốc tế. Các ý kiến cũng đề cao việc tôn trọng chủ quyền, pháp luật quốc tế, tránh chính trị hóa và kỳ thị, qua đó chuyển các cam kết chung thành hành động cụ thể nhằm ngăn chặn, phá vỡ và từng bước xóa bỏ các mạng lưới lừa đảo trực tuyến.

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Công an khẳng định, lừa đảo trực tuyến là vấn nạn toàn cầu, gắn với nhiều loại tội phạm đa dạng, do đó đấu tranh với loại tội phạm này là trách nhiệm của mọi quốc gia nhằm bảo vệ người dân và nền tảng phát triển.

Thứ trưởng Công an Việt Nam Nguyễn Văn Long (ngồi giữa hàng đầu) dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam tham dự hội nghị. (Ảnh: ĐINH TRƯỜNG)

Chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam, Thứ trưởng cho biết, việc triển khai đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện thể chế, phòng ngừa xã hội, trấn áp tội phạm và hợp tác quốc tế đã góp phần giảm khoảng 30% số vụ lừa đảo trên không gian mạng trong năm 2026 so với năm 2025.

Việt Nam đề xuất các nước tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và phát huy trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ, viễn thông, tài chính trong phòng ngừa; hoàn thiện pháp luật, củng cố an ninh mạng và thúc đẩy phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội); đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp nhanh để chia sẻ thông tin, truy vết, phong tỏa và thu hồi tài sản phạm tội, bảo vệ và hồi hương an toàn nạn nhân. Đặc biệt, Việt Nam đề xuất mỗi quốc gia thành lập một nhóm công tác phối hợp xác minh, điều tra và xử lý các đường dây, vụ án lừa đảo xuyên quốc gia phức tạp.

Xuyên suốt hai ngày làm việc, Ban tổ chức ICCOS-2026 kỳ vọng sự kiện sẽ trở thành diễn đàn hữu ích và thiết thực để các quan chức chính phủ, cơ quan thực thi pháp luật, tổ chức quốc tế, tổ chức tài chính, công ty công nghệ và các bên liên quan khác trao đổi kinh nghiệm cũng như tăng cường hành động chung chống lại vấn nạn lừa đảo trực tuyến.

Giới báo chí, truyền thông địa phương và quốc tế phỏng vấn đại diện chính quyền sở tại về chiến dịch chống tội phạm lừa đảo trực tuyến. (Ảnh: ĐINH TRƯỜNG)

Trước đó, trong hai ngày 21 và 22/9, cơ quan chức năng Campuchia đã tổ chức chuyến thị sát cho hơn 70 nhà báo đến từ khoảng 40 cơ quan truyền thông trong và ngoài nước đến các cơ sở lừa đảo bị triệt phá tại các tỉnh Prey Veng, Svay Rieng và Kandal.