Khai mạc Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026

Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế, tiếp nối thành công của các kỳ Olympic Toán học quốc tế năm 2007, Olympic Vật lý quốc tế năm 2008 và Olympic Hóa học quốc tế năm 2014.

Kỳ thi mang ý nghĩa vượt ra ngoài một cuộc tranh tài

Với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, Kỳ khi năm nay diễn ra từ ngày 25/9 - 5/10 tại Đại học Phenikaa với 320 thí sinh đến từ 64 quốc gia và vùng lãnh thổ. Bên cạnh các phần thi, thí sinh sẽ tham gia một số hoạt động giao lưu văn hóa và tham quan các địa điểm tại Hà Nội.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, việc đăng cai IOAA 2026 có ý nghĩa thiết thực đối với Hà Nội. Một kỳ thi khoa học quốc tế có sự tham gia của những học sinh tài năng, các nhà khoa học và nhà giáo từ nhiều quốc gia là cơ hội để Thủ đô tiếp cận những ý tưởng mới, thúc đẩy giao lưu học thuật và khơi dậy mạnh mẽ hơn niềm say mê khoa học trong thế hệ trẻ.

Với trách nhiệm của thành phố chủ nhà, ông Vũ Đại Thắng cho hay, cùng với công tác chuẩn bị chu đáo, trong suốt thời gian diễn ra IOAA 2026, Thành phố sẽ tiếp tục phối hợp và tạo điều kiện thuận lợi để các hoạt động của Kỳ thi được tổ chức an toàn, nghiêm túc, công bằng, chuyên nghiệp và đúng quy chế.

Chủ tịch Uỷ ban Olympic thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế Aniket Sule chia sẻ tại Lễ Khai mạc.

Đánh giá cao công tác chuẩn bị cho IOAA 2026, Chủ tịch Uỷ ban Olympic thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế Aniket Sule, đại diện Ban Tổ chức bày tỏ lòng biết ơn tới sự chỉ đạo sát sao của UBND TP Hà Nội, sự đồng hành của Sở GD-ĐT Hà Nội và sự phối hợp của Đại học Phenikaa.

Theo Ban Tổ chức, trong quá trình chuẩn bị kỳ thi, sự phối hợp giữa các sở, bộ, ngành của Việt Nam đã hỗ trợ hiệu quả các đoàn quốc tế, từ giải quyết những vướng mắc về cấp thị thực cho thành viên các đoàn đến bảo đảm an ninh và tổ chức các hoạt động tham quan trong chương trình.

“Những vất vả ấy có thể không dễ dàng được nhìn thấy, nhưng chúng tôi luôn ghi nhận và trân trọng tất cả những công việc thầm lặng được thực hiện phía sau sự kiện này”, đại diện Ban Tổ chức chia sẻ.

Đặc biệt, đại diện Ban Tổ chức nhấn mạnh vai trò của Đại học Phenikaa - nơi tổ chức các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi. Một năm trước, khi quyết định lựa chọn Đại học Phenikaa đăng cai IOAA 2026 được đưa ra, cung thiên văn tại trung tâm khuôn viên trường vẫn chưa được khởi công. Tuy nhiên, đến tháng 6/2026, cung thiên văn đã chính thức đi vào hoạt động. Không chỉ hoàn thành công trình trong thời gian ngắn, Tiểu ban Học thuật còn hoàn thành các mã lệnh để xây dựng các bài thi IOAA diễn ra tại cung thiên văn.

Từ câu chuyện tổ chức kỳ thi, đại diện Ban Tổ chức cũng nhấn mạnh giá trị lâu dài mà IOAA có thể mang lại cho các thí sinh. Tại kỳ thi, các em có cơ hội gặp gỡ những người trẻ cùng thế hệ đến từ nhiều châu lục, cùng chia sẻ niềm đam mê thiên văn học, trao đổi ý tưởng và tìm hiểu những nền văn hóa khác nhau.

“Hai mươi năm nữa, có lẽ các em học sinh sẽ không còn nhớ cụ thể những đề thi mình đã giải tại IOAA. Nhưng chắc chắn, các em sẽ trân trọng những tình bạn đã được hình thành tại IOAA”, đại diện Ban Tổ chức nói.

Theo Chủ tịch Uỷ ban Olympic thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế Aniket Sule, những mối liên kết quốc tế được hình thành từ các kỳ thi như IOAA là một trong những nền tảng cho sự hợp tác khoa học và một tương lai hòa bình hơn.

Các đại biểu đại diện nước chủ nhà Việt Nam cùng các đoàn quốc tế chụp ảnh lưu niệm.

Việt Nam đang từng bước đầu tư phát triển lĩnh vực khoa học vũ trụ

Phát biểu tại Lễ Khai mạc, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu khẳng định, sự hiện diện của đại biểu, đội tuyển quốc tế là minh chứng sinh động cho sức sống của hợp tác khoa học quốc tế, đồng thời thể hiện sự tin cậy ngày càng lớn của cộng đồng khoa học quốc tế đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

"Kỳ thi của chúng ta mang ý nghĩa vượt ra ngoài một cuộc tranh tài. Đó không chỉ là một kỳ thi dành cho những học sinh xuất sắc, mà còn là một diễn đàn khoa học trẻ, nơi các em học sinh được chia sẻ tri thức, khơi mở tài năng và hình thành những trải nghiệm mới", Phó Thủ tướng khẳng định.

Theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Đảng và Nhà nước Việt Nam nhất quán xác định giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là quốc sách hàng đầu, là lựa chọn chiến lược cho tương lai đất nước.

Theo đó, nhiệm vụ phát hiện, bồi dưỡng và tạo môi trường phát triển cho tài năng trẻ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại Lễ Khai mạc.

Việc Việt Nam đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa chủ trương ấy, đồng thời mở thêm cơ hội để thế hệ trẻ Việt Nam kết nối, hội nhập với cộng đồng giáo dục, khoa học quốc tế.

Việt Nam cũng đang từng bước đầu tư phát triển lĩnh vực khoa học vũ trụ, với các vệ tinh quan sát Trái đất và các đài thiên văn tại Hòa Lạc, tại Khánh Hoà - nơi đội tuyển Việt Nam vừa tập huấn quan sát cho Kỳ thi này.

Đặc biệt, sau 10 năm tham dự Kỳ thi, các thế hệ học sinh Việt Nam đã trưởng thành vượt bậc. Năm 2018, Việt Nam lần đầu có thí sinh giành Huy chương Vàng; năm 2019, có thí sinh đạt điểm cao nhất toàn Kỳ thi; năm 2024 và 2025, tất cả các thí sinh dự thi đều đoạt huy chương, trong đó năm 2025 có 1 Huy chương Vàng.

Có mặt tại Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026 đã là một dấu mốc đáng tự hào trên hành trình học tập và khám phá tri thức của mỗi thí sinh. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu mong các em hãy vững bước vào Kỳ thi với sự tự tin, trung thực và bản lĩnh, nỗ lực hết mình để đạt kết quả tốt nhất.

2 đội Việt Nam tham gia tranh tài tại Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026.

Ngoài kết quả là những điểm số và những tấm huy chương, Phó Thủ tướng cũng mong các em hãy đón nhận trải nghiệm này một cách toàn diện nhất. Theo đó, giá trị lớn nhất của Kỳ thi này nằm chính ở những câu hỏi được gợi mở, những ý tưởng được sẻ chia và những tình bạn được hình thành tại Thủ đô Hà Nội.

"Chúng ta đang sống trong một thời đại khoa học và công nghệ phát triển rất nhanh; nhiều giới hạn của hôm nay sẽ được chính thế hệ của các em vượt qua. Vũ trụ vẫn còn những câu hỏi chưa có lời giải và cuộc sống vẫn cần những cách nghĩ mới, những con người dám tìm tòi, sáng tạo", Phó Thủ tướng chia sẻ.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng tin rằng vài năm sau, không còn là những thí sinh cùng tranh tài, các thí sinh dự thi hôm nay chính là những đồng nghiệp cùng khám phá những chân trời mới và cùng giải quyết những vấn đề chung của thế giới.