Khai phóng tiềm năng phát triển, kiến tạo tương lai Đồng Nai

Ðồng chí Vũ Hồng Văn (giữa, hiện là Ủy viên Trung ương Ðảng), Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Ðại biểu Quốc hội tỉnh Ðồng Nai và lãnh đạo tỉnh khảo sát khu vực quy hoạch đô thị sân bay và giao thông kết nối Sân bay Long Thành vào tháng 8-2025. Ảnh: CTV

Dáng hình mới, vị thế mới

Tỉnh Đồng Nai hiện có quy mô dân số, diện tích và quy mô nền kinh tế thuộc tốp đầu cả nước. Không những vậy, sự hợp nhất 2 địa phương giàu tiềm năng còn mở ra một không gian phát triển mới rộng lớn và đa dạng, trải dài từ vùng đô thị công nghiệp tiếp giáp Thành phố Hồ Chí Minh ở phía Nam cho đến vùng nông nghiệp - lâm nghiệp và cửa khẩu quốc tế giáp Campuchia ở phía Bắc. Đây là bước ngoặt mang tính chiến lược, tạo cơ hội tái định hình cấu trúc không gian kinh tế của tỉnh theo hướng tích hợp và hiệu quả hơn.

Tiến sĩ Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, thành viên Tổ Tư vấn kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Nai đánh giá: Tỉnh Đồng Nai đã và đang trở thành một cực tăng trưởng mới của vùng Đông Nam Bộ. Nếu xét định vị, đây là địa phương có vai trò trọng tâm kết nối với khu vực Tây Nguyên và duyên hải miền Trung với vùng Đông Nam Bộ. Nếu xét về vị trí chiến lược thì hiếm có địa phương nào thông ra biển với việc sử dụng hệ thống Cảng biển Cái Mép - Thị Vải của Thành phố Hồ Chí Minh, có Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành, tương lai là một sân bay trung chuyển quốc tế, có Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư kết nối với nước bạn Campuchia và hướng tới kết nối cả khu vực Đông Nam Á qua hành lang phía Tây như tỉnh Đồng Nai. “Tôi cho rằng việc sáp nhập 2 tỉnh Đồng Nai, Bình Phước trước đây không phải là phép cộng 1+1=2, mà nó phải lớn hơn 2. Nó phải là 3, 4, tức nó phải tạo sự cộng hưởng trong phát triển” - Tiến sĩ Trần Du Lịch nhìn nhận.

Phối cảnh ý tưởng quy hoạch đô thị mới Nhơn Trạch, tỉnh Ðồng Nai. Ảnh: Đơn vị tư vấn cung cấp

Trong khi đó, Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, Chủ tịch NgoViet Architects & Planners (Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng: Với quỹ đất lớn ở khu vực phía Bắc, tỉnh Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lớn để cơ cấu lại không gian phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là các lĩnh vực công nghiệp, phát triển đô thị. Với quỹ đất có thêm, thời gian tới, tỉnh Đồng Nai sẽ có thêm dư địa để phát triển công nghiệp hướng về khu vực phía Bắc. Đồng thời đẩy mạnh phát triển đô thị, dịch vụ ở khu vực phía Nam của tỉnh.

Theo Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà, là địa phương phát triển công nghiệp hàng đầu, hiện nay, tỉnh Đồng Nai có thêm quỹ đất rộng lớn là động lực để trở thành thủ phủ công nghiệp của cả nước. Đồng thời với vị trí tiếp giáp siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh gần như suốt chiều dài tỉnh; hệ thống sân bay, cảng biển được quy hoạch bài bản cùng hệ thống đường cao tốc có chiều dài thuộc nhóm đầu cả nước; các dự án giao thông trọng điểm dự kiến hoàn thành từ năm 2026 là lợi thế rất lớn để Đồng Nai trở thành trung tâm logistics hiện đại của vùng và cả nước.

Quy hoạch tạo động lực phát triển

Theo phương án của đơn vị tư vấn trong Dự thảo Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, không gian phát triển của tỉnh được đề xuất phân chia thành 5 vùng kinh tế - xã hội.

Một góc phường Trấn Biên, tỉnh Ðồng Nai nhìn từ trên cao. Ảnh: Phạm Tùng

Trong đó, vùng 1 được định hướng phát triển trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, hàng không, công nghệ cao. Vùng này sẽ tập trung phát triển các cụm sản xuất xanh và công nghệ cao; trung tâm logistics và du lịch MICE (du lịch kết hợp công việc và nghỉ dưỡng) kết nối với Sân bay Long Thành và khu thương mại tự do (FTZ) trong tương lai. Đồng thời phát triển khu dịch vụ tri thức hỗ trợ R&D (nghiên cứu và phát triển), kinh tế số và các hoạt động hỗ trợ kinh tế, kinh doanh như: thương mại, tài chính. Cùng với đó, phát triển dịch vụ đô thị, giải trí, giáo dục, y tế gắn liền với khu vực ven sông Đồng Nai để tạo nên một nền kinh tế ven sông năng động.

Vùng 2 là vùng cửa khẩu, công nghiệp sinh thái được định hướng phát triển dịch vụ logistics và thương mại xuyên biên giới. Trong đó, phát triển khu công nghiệp tập trung vào sản xuất chiến lược (thiết bị, linh kiện điện tử); chế biến nông - lâm nghiệp; các khu công nghiệp sinh thái, được hỗ trợ bởi năng lượng xanh; dịch vụ đô thị lấy đô thị Đồng Xoài làm trọng tâm.

Một góc phường Bình Phước, tỉnh Ðồng Nai nhìn từ trên cao. Ảnh: Phạm Tùng

Vùng 3, trung tâm nông nghiệp công nghệ cao tập trung phát triển nông nghiệp công nghệ cao và chế biến sâu nông sản và thực phẩm; du lịch di sản, sinh thái.

Vùng 4, vùng thiên nhiên và giải trí sinh thái tập trung phát triển các hoạt động giải trí hòa mình vào thiên nhiên xung quanh hồ Trị An; bảo tồn Vườn quốc gia Cát Tiên và các hành lang sinh thái lân cận; phát triển du lịch sinh thái, dịch vụ lưu trú giảm thiểu tác động vào môi trường và du lịch cộng đồng.

Vùng 5, vùng phát triển công nghiệp chế biến nông sản, tập trung phát triển chế biến nông sản công nghệ cao; dịch vụ đô thị và du lịch công nghiệp.

Cùng với đó, đơn vị tư vấn cũng đề xuất 16 cụm đặc thù hỗ trợ thúc đẩy phát triển kinh tế tại 5 vùng kinh tế - xã hội gồm: các khu đô thị ven sông, khu FTZ, cụm sản xuất công nghệ cao, cụm dịch vụ tri thức tại vùng 1; cửa ngõ thương mại nông sản và logistics xuyên biên giới, cụm sản xuất chiến lược và chế biến nông - lâm nghiệp, các khu đô thị vệ tinh hỗ trợ, cụm công nghiệp sinh thái, các khu đô thị vệ tinh hỗ trợ có tác động lan tỏa tại vùng 2; khu nông nghiệp công nghệ cao, cụm giải trí hòa mình vào thiên nhiên tại vùng 3; cụm du lịch sinh thái - chăm sóc sức khỏe, cụm năng lượng sạch tại vùng 4 và khu nông nghiệp công nghệ cao, các khu đô thị trọng điểm, cụm du lịch nông nghiệp và sinh thái tại vùng 5.

Đồng chí Nguyễn Văn Út, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: Quá trình thực hiện điều chỉnh Quy hoạch tỉnh, tỉnh Đồng Nai sẽ thực hiện phân vùng trong quy hoạch để khi triển khai quy hoạch đảm bảo thực hiện đồng bộ. Tỉnh phân vùng rõ, nơi nào phát triển công nghiệp, nơi nào phát triển thương mại - dịch vụ, nơi nào phát triển đô thị, nơi nào phát triển nông nghiệp công nghệ cao để tạo động lực phát triển cho tỉnh Đồng Nai thời gian tới.

Theo Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Tài chính Trương Thị Hương Bình, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Đồng Nai hiện tiếp tục hoàn thiện quy hoạch các đô thị Biên Hòa, Nhơn Trạch, Trảng Bom và đặc biệt là quy hoạch đô thị Sân bay Long Thành. Đồng thời tỉnh thực hiện lập quy hoạch chung xã, phường, đảm bảo phủ kín quy hoạch trong năm 2026. Đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch phân khu các khu công nghiệp và các khu chức năng, xây dựng lộ trình chuyển hóa khu công nghiệp hiện hữu thành khu công nghiệp xanh - công nghệ cao hướng đến đạt chuẩn net zero. Việc hoàn thành sớm các quy hoạch có ý nghĩa rất quan trọng, tạo cơ sở pháp lý để triển khai các dự án đầu tư khu vực quanh Sân bay Long Thành. Tỉnh Đồng Nai xác định, chỉ khi có dự án đầu tư phục vụ nhu cầu khi Sân bay Long Thành đi vào hoạt động thì mới thúc đẩy tăng trưởng.

Phạm Tùng