Khai thác dữ liệu hộ tịch phải phù hợp với quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân

Luật Hộ tịch (sửa đổi) vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua có hiệu lực thi hành từ ngày 1-3-2027 có nhiều thay đổi quan trọng. Một trong những điểm mới là người dân có thể thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, kết hôn không phụ thuộc địa giới hành chính.

Cụ thể, về thẩm quyền đăng ký hộ tịch, Luật được thông qua quy định: UBND cấp xã (không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân) có thẩm quyền đăng ký các sự kiện, thông tin hộ tịch như khai sinh, kết hôn, xác nhận tình trạng hôn nhân, khai tử…

Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch và căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, Chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy tờ hộ tịch trong trường hợp đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài.

Người dân làm thủ tục đăng ký hộ tịch. Ảnh: PV

Việc không hạn chế ủy quyền ký giấy chứng tử được dư luận đồng tình ủng hộ, bởi việc hoàn tất thủ tục này nhanh chóng sẽ giúp cho việc thực hiện các thủ tục khác kịp thời.

Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thực tiễn triển khai công tác đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1-7-2025 đến nay cho thấy hoạt động đăng ký hộ tịch cơ bản ổn định, không phát sinh vướng mắc lớn.

Hiện, Cơ sở dữ liệu hộ tịch đã được đưa vào vận hành thống nhất trên toàn quốc, kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin hộ tịch với các cơ sở dữ liệu có liên quan, nhất là Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các địa phương.

Các cơ quan đăng ký hộ tịch đã thực hiện việc tra cứu dữ liệu hộ tịch phi địa giới để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; đội ngũ công chức làm công tác đăng ký, quản lý hộ tịch tại các địa phương đã được kiện toàn, bảo đảm năng lực chuyên môn. Hiện có 8.082 công chức/3.321 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó hơn 90% công chức đã đáp ứng trình độ chuyên môn luật và được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch…

Theo Luật, đối với việc đăng ký hộ tịch mà pháp luật về hộ tịch không quy định thời hạn giải quyết thì phải được giải quyết trong 24 giờ kể từ thời điểm nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Đáng quan tâm, Luật Hộ tịch (sửa đổi) được thông qua quy định tăng cường đăng ký hộ tịch chủ động, liên thông thủ tục đăng ký hộ tịch với các thủ tục liên quan, bảo đảm người dân chỉ cung cấp thông tin một lần. Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm chủ động khai thác dữ liệu điện tử, tra cứu thông tin trong cơ sở dữ liệu liên quan, phù hợp với mức độ đáp ứng của cơ sở dữ liệu, không yêu cầu nộp, xuất trình hoặc tải lên giấy tờ là thành phần hồ sơ, trừ trường hợp không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác.

Đồng thời việc thu thập, xử lý, lưu trữ, chia sẻ, khai thác dữ liệu hộ tịch phải bảo đảm an toàn, bí mật, đúng mục đích, phù hợp quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Dữ liệu hộ tịch điện tử gồm bản điện tử giấy tờ hộ tịch, dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch đáp ứng các quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác. Người yêu cầu đăng ký hộ tịch có quyền lựa chọn nộp hồ sơ trực tuyến hoặc gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính hoặc nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền.

Luật cũng quy định rõ, thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký kết hôn, đăng ký khai tử được trả kết quả là bản giấy và bản điện tử. Thủ tục đăng ký hộ tịch khác được trả kết quả là bản điện tử, kết quả là bản giấy chỉ trả khi người đăng ký hộ tịch có yêu cầu.

Người đăng ký hộ tịch lựa chọn nhận kết quả là bản giấy qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tiếp tại cơ quan đăng ký hộ tịch, cơ quan quản lý hộ tịch, trừ trường hợp đăng ký kết hôn thì nhận trực tiếp Giấy chứng nhận kết hôn tại cơ quan đăng ký hộ tịch…

Luật Hộ tịch (sửa đổi) cũng quy định rõ, giấy tờ hộ tịch đã cấp cho cá nhân theo quy định của pháp luật về hộ tịch trước ngày Luật này có hiệu lực có giá trị sử dụng.