Khám chữa bệnh miễn phí, chăm sóc sức khỏe lâu dài cho người dân vùng khó

Người dân được chăm sóc sức khỏe miễn phí.

Đưa dịch vụ y tế đến gần người dân vùng khó

Tại những xã vùng III đặc biệt khó khăn của Tuyên Quang, chi phí khám sức khỏe không chỉ nằm ở tiền khám hay xét nghiệm. Với nhiều hộ nghèo, người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số, một chuyến đi khám bệnh còn kéo theo tiền xe, ăn uống, thời gian nghỉ làm và cả những khoản chi phát sinh nếu phải chuyển tuyến.

Bởi vậy, việc tổ chức khám sức khỏe miễn phí ngay tại địa phương có ý nghĩa thiết thực, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, đồng thời phát hiện sớm bệnh tật để có hướng điều trị kịp thời.

Dịch vụ y tế đến gần với người dân vùng khó khăn.

Ngày 22/6/2026, UBND tỉnh Tuyên Quang ban hành Kế hoạch số 236/KH-UBND về tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn từ năm 2026. Theo kế hoạch, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần. Các nhóm được xác định gồm người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; cùng các nhóm đối tượng khác theo quy định.

Kế hoạch đặt y tế cơ sở làm nền tảng, kết hợp khám tại cơ sở y tế với các đợt khám lưu động ở cộng đồng, trường học, doanh nghiệp và địa bàn khó khăn. Việc huy động nguồn lực, đầu tư trang thiết bị, nhân lực và tăng cường ứng dụng công nghệ cũng được xác định là những yêu cầu quan trọng để tổ chức thực hiện.

Thực tế tại xã Thuận Hòa cho thấy ý nghĩa của cách làm đưa dịch vụ y tế đến gần người dân. Đầu năm 2026, chính quyền xã phối hợp với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội tổ chức khám, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí. Đoàn thiện nguyện gồm 54 giáo sư, bác sĩ và cán bộ y tế thuộc nhiều chuyên khoa trực tiếp thăm khám cho người dân tại địa phương.

Bà Đặng Thị Phượng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thuận Hòa, đánh giá chương trình có ý nghĩa thiết thực, nhân văn đối với địa bàn vùng III đặc biệt khó khăn, nơi người dân còn hạn chế trong tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao.

Những đợt khám như vậy không chỉ giúp người dân tiết kiệm chi phí trước mắt mà còn góp phần thay đổi nhận thức, khuyến khích chủ động chăm sóc sức khỏe thay vì chờ đến khi bệnh nặng mới tìm đến cơ sở y tế.

Tuy nhiên, khám miễn phí mới giải quyết một phần bài toán. Sau khi phát hiện bệnh, người dân vẫn có thể phải chi trả cho thuốc men, xét nghiệm chuyên sâu, đi lại và điều trị dài ngày. Với hộ nghèo sống dựa vào sản xuất nông nghiệp, những khoản phát sinh này có thể trở thành rào cản khiến việc điều trị bị trì hoãn.

Bảo đảm nguồn lực để chăm sóc sức khỏe không gián đoạn

Một chương trình khám sức khỏe chỉ thực sự bền vững khi kết quả khám được nối tiếp bằng việc quản lý, tư vấn và điều trị phù hợp. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các xã đặc biệt khó khăn của Tuyên Quang trong quá trình triển khai chính sách chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Từ tháng 7/2026, tỉnh Tuyên Quang triển khai chiến dịch khám sức khỏe và tầm soát miễn phí trên diện rộng, hướng tới mục tiêu 100% người dân được kiểm tra sức khỏe định kỳ trong năm. Tại xã Minh Quang, bà Hoàng Thị Mến được phát hiện tình trạng tràn dịch khớp gối qua đợt khám sàng lọc, từ đó được tư vấn hướng điều trị phù hợp. Trường hợp này cho thấy giá trị của việc phát hiện bệnh sớm, nhất là với những người trước đây thường chỉ đi khám khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt.

Người dân được chăm sóc sức khỏe thường xuyên.

Ở góc độ tổ chức thực hiện, bác sĩ Nông Hồng Lợi, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Lâm Bình, chia sẻ, trạm có 17 cán bộ, viên chức, trung bình tiếp nhận khoảng 600 lượt khám mỗi tháng. Đây là một trong những ví dụ cho thấy vai trò của y tế cơ sở trong việc duy trì chăm sóc sức khỏe thường xuyên, thay vì chỉ dựa vào các đợt khám lưu động.

Dù vậy, ở địa bàn rộng, dân cư phân tán, việc duy trì dịch vụ y tế thường xuyên vẫn đòi hỏi nguồn nhân lực, trang thiết bị và kinh phí vận hành phù hợp. Nếu hoạt động khám sàng lọc không gắn với hồ sơ sức khỏe, lịch tái khám và cơ chế chuyển tuyến, nguy cơ bỏ sót các trường hợp cần theo dõi lâu dài vẫn hiện hữu.

Để giải bài toán bền vững, trước hết cần bảo đảm kinh phí khám sức khỏe được bố trí ổn định, minh bạch và đúng đối tượng; đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa ngành Y tế, chính quyền cấp xã và các cơ sở khám chữa bệnh. Việc tổ chức khám theo cụm dân cư, kết hợp lịch khám với các hoạt động cộng đồng và hỗ trợ người già, người khuyết tật đi lại khó khăn sẽ giúp giảm chi phí gián tiếp cho người dân.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh lập và cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi những trường hợp mắc bệnh mạn tính, người có nguy cơ cao và người cần tái khám. Các trường hợp phát hiện bệnh cần được hướng dẫn cụ thể về nơi điều trị, quyền lợi bảo hiểm y tế và các chính sách hỗ trợ hiện hành, tránh tình trạng có kết quả khám nhưng không đủ điều kiện tiếp tục chữa bệnh.

Nguồn lực xã hội hóa từ bệnh viện, doanh nghiệp và tổ chức thiện nguyện cũng có thể góp phần bổ sung nhân lực, thiết bị và thuốc thiết yếu. Tuy nhiên, đây nên là nguồn hỗ trợ bổ sung, không thay thế trách nhiệm bảo đảm ngân sách và dịch vụ y tế công bằng của hệ thống y tế.

Từ những đợt khám miễn phí đến mục tiêu chăm sóc sức khỏe thường xuyên là một hành trình cần sự phối hợp lâu dài. Với người dân ở xã đặc biệt khó khăn, hỗ trợ chi phí khám sức khỏe chỉ thực sự có ý nghĩa khi họ không phải lựa chọn giữa việc đi khám và những nhu cầu thiết yếu của gia đình. Bảo đảm nguồn lực ổn định, củng cố y tế cơ sở và theo dõi sức khỏe liên tục chính là nền tảng để chính sách nhân văn đi vào cuộc sống, giúp người dân được chăm sóc sức khỏe công bằng và bền vững hơn.