Khám phá đột phá về quang di truyền học đoạt giải Nobel Y học 2026

Ba nhà khoa học giành giải Nobel Y sinh 2026, từ trái qua gồm Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel. Ảnh: Stanford Health Care/AIChE

Giải Nobel Y học 2026 đã được trao cho 3 nhà khoa học Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel, Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska công bố ngày 5/10.

3 nhà khoa học đã được lựa chọn làm những người chiến thắng nhờ công trình của họ "liên quan đến các kênh ion kích hoạt bằng ánh sáng và quang di truyền học", Hội đồng giải thích trong một thông cáo báo chí.

Thông cáo báo chí nêu rõ: "Giải Nobel Y học 2026 được trao cho quang di truyền học - một phương pháp giúp hiển thị cách các tế bào thần kinh hình thành ký ức, cảm xúc và hành vi trong bộ não đang sống".

Theo thông cáo, các ông Peter Hegemann và Georg Nagel đã phát hiện ra 1 loại protein đáng chú ý là channelrhodopsin trong 1 loài tảo đơn bào. Ông Karl Deisseroth đã biến đổi loại protein này thành một công tắc điều khiển bằng ánh sáng cho các tế bào thần kinh.

Các nhà khoa học đoạt giải đã đặt nền móng cho một kỷ nguyên mới trong khoa học thần kinh.

Theo ông Per Svenningsson, Chủ tịch Ủy ban Nobel Y học: "Quang di truyền học mang lại những cơ hội để lập bản đồ bộ não theo cách mà chúng ta từng chỉ có thể mơ ước".

Quang di truyền học, một phương pháp đột phá nhằm điều khiển các tín hiệu thần kinh bằng ánh sáng, đã nhanh chóng đạt được tầm ảnh hưởng toàn cầu và thay đổi căn bản sự hiểu biết của chúng ta về bộ não, Hội đồng cho biết thêm.

Nhờ sử dụng quang di truyền học, các nhà nghiên cứu đã có thể hé lộ các mạng lưới thần kinh chi phối các ký ức, cảm xúc và hành vi cụ thể có liên quan đến các rối loạn thần kinh và tâm thần.

Trong y học lâm sàng, các nhà nghiên cứu đang sử dụng phương pháp này trong các nỗ lực nhằm phục hồi thị lực cho những người bị suy giảm thị lực.

Mỗi ngày trôi qua đều mang lại những phát hiện mới, giúp giải quyết một trong những bí ẩn lớn của nhân loại, đó là cách thức bộ não kinh ngạc của chúng ta hoạt động.

Theo TASS