Ba nhà nghiên cứu giành Nobel y học nhờ giải mã hoạt động não bộ

Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska (Thụy Điển) chiều 5/10 vinh danh ba nhà khoa học vì những khám phá về các kênh ion được kích hoạt bằng ánh sáng và quang di truyền học, còn gọi là optogenetics. Đây là phương pháp kết hợp ánh sáng với kỹ thuật di truyền để kiểm soát hoạt động của tế bào thần kinh.

Ba nhà khoa học được trao giải Nobel y học năm 2026. Ảnh: Nobel Prize

Được biết, ba nhà khoa học được vinh danh gồm nhà khoa học người Mỹ Karl Deisseroth - hiện là giáo sư tại Đại học Stanford, đồng thời nghiên cứu tại Viện Y khoa Howard Hughes. Hai nhà khoa học Đức là Peter Hegemann và Georg Nagel lần lượt công tác tại Đại học Humboldt ở Berlin và Đại học Würzburg.

Theo The Guardian, bước đột phá khởi nguồn từ việc nhà khoa học Hegemann tìm hiểu cách một loài tảo đơn bào di chuyển về phía ánh sáng. Ông cùng nhà khoa học Nagel đã phát hiện protein channelrhodopsin - loại protein có khả năng mở kênh cho các ion đi qua khi được chiếu sáng. Sau đó, nhà khoa học Deisseroth đưa gene mã hóa protein này vào tế bào thần kinh, biến ánh sáng thành công cụ kích hoạt tín hiệu thần kinh.

Viện Karolinska nhấn mạnh, công trình giúp các nhà nghiên cứu xác định những mạch thần kinh liên quan đến ký ức, cảm xúc và hành vi, qua đó tìm hiểu các rối loạn thần kinh và tâm thần. Phương pháp này cũng đang được nghiên cứu nhằm khôi phục thị lực cho người bị suy giảm khả năng nhìn

Những khám phá của ba nhà khoa học được đánh giá là đặt nền móng cho một thời kỳ mới của khoa học thần kinh.

Nobel Y học là giải đầu tiên được công bố trong mùa Nobel năm nay, mở đầu chuỗi vinh danh những đóng góp nổi bật trong các lĩnh vực như khoa học, văn học và hòa bình.