Khám phá hành trình đa sắc màu ở Tuyên Quang

Nếu chọn một nơi bắt đầu hành trình khám phá Tuyên Quang, Tân Trào có lẽ là điểm đến mang nhiều ý nghĩa đặc biệt. Dưới mái đình Tân Trào, bên cây đa lịch sử hay giữa màu xanh của núi rừng quanh lán Nà Nưa, câu chuyện của 81 năm trước được kể lại trong chính không gian đã chứng kiến những thời khắc quan trọng của lịch sử dân tộc.

Tân Trào được biết đến là “Thủ đô khu giải phóng”, “Thủ đô kháng chiến”. Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào hiện có 177 di tích trên địa bàn 4 xã. Giai đoạn 2021 - 2025, khu di tích đón hơn 2 triệu lượt khách. Tuyên Quang đang triển khai Đề án phát triển du lịch Tân Trào giai đoạn 2026 - 2030, hướng tới đưa nơi đây trở thành khu du lịch quốc gia, trung tâm giáo dục truyền thống cách mạng của cả nước, điểm đến lịch sử, văn hóa, sinh thái tiêu biểu. 

Xã Tân Trào xác định giá trị lịch sử, văn hóa là nền tảng đặc biệt để phát triển du lịch. Cùng với bảo tồn, phát huy giá trị các di tích, xã đang hướng tới kết nối hành trình về nguồn với không gian văn hóa cộng đồng, ẩm thực, sản phẩm địa phương và những trải nghiệm tại các bản làng. Qua đó, du khách không chỉ đến thăm một địa chỉ lịch sử mà có thêm lý do để lưu lại, tìm hiểu sâu hơn về vùng đất và con người Tân Trào.

Rời không gian lịch sử Tân Trào, một Tuyên Quang khác lại hiện ra trên mặt hồ Nà Hang. Vùng hồ rộng lớn giữa núi rừng có những dòng thác, cánh rừng, bản làng và đời sống văn hóa của đồng bào Tày, Dao... Du khách có thể đi thuyền, khám phá thác Khuổi Nhi, nghỉ tại homestay, thưởng thức ẩm thực địa phương, nghe hát Then, đàn tính và tìm hiểu cuộc sống cộng đồng. 

Ở khu vực phía Bắc của Tuyên Quang, một không gian cảnh quan mới cũng vừa hình thành. Đập dâng nước trên sông Lô tại khu vực trung tâm phường Hà Giang 1 với mặt nước gần 54 ha, kéo dài khoảng 7 km, tạo thêm diện mạo cảnh quan cho khu vực đô thị trước khi du khách tiếp tục hành trình lên Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Từ đây, con đường đưa du khách qua những dãy núi đá, những con đèo, bản làng và chợ vùng cao để đến cột cờ Lũng Cú, phố cổ Đồng Văn cùng nhiều điểm đến của miền cực Bắc. Sức hút không chỉ đến từ cảnh quan địa chất mà còn từ những ngôi nhà trình tường, hàng rào đá, nghề thủ công, trang phục, ẩm thực và đời sống của cộng đồng các dân tộc.

Một góc nhỏ ở Lô Lô Chải.

Làng văn hóa du lịch cộng đồng Lô Lô Chải là điểm đến tiêu biểu về cách văn hóa bản địa trở thành một phần của sản phẩm du lịch. Du khách có thể nghỉ lại trong những ngôi nhà truyền thống, thưởng thức món ăn địa phương và tìm hiểu đời sống của người Lô Lô.

Lô Lô Chải nằm dưới chân cột cờ Lũng Cú, thuộc xã Lũng Cú. Đây là một trong những thôn làng hiếm hoi giữ nguyên bản sắc văn hóa người Lô Lô. Kể từ khi được huyện Đồng Văn (cũ) đầu tư xây dựng thành làng văn hóa du lịch cộng đồng gắn với phát triển nông thôn mới, nơi đây đã trở thành điểm đến đông khách trong và ngoài nước.

Hiện thôn có khoảng 120 hộ với hơn 550 nhân khẩu, trong đó hơn 100 hộ là người Lô Lô, một dân tộc ít người ở Việt Nam, còn lại là người H'Mông. Trước đây, cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào canh tác nương rẫy trên địa hình khắc nghiệt, kinh tế khó khăn. Từ khi được công nhận là làng văn hóa du lịch cộng đồng, thôn dần tiếp cận với hoạt động du lịch và thành điểm dừng chân trong hành trình khám phá cực Bắc của du khách. Ngày 17/10/2025, Lô Lô Chải được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) chọn là một trong những "Làng du lịch tốt nhất thế giới 2025".

Xã Lũng Cú xác định lợi thế lớn nhất là cảnh quan, bản sắc văn hóa và vị trí đặc biệt của vùng cực Bắc. Vì vậy, phát triển du lịch không chỉ hướng tới thu hút thêm du khách mà quan trọng là tạo thêm trải nghiệm để khách ở lại lâu hơn, sử dụng các dịch vụ do người dân cung cấp. Cùng với bảo tồn kiến trúc, cảnh quan và văn hóa truyền thống, xã khuyến khích người dân nâng cao chất lượng homestay, ẩm thực, sản phẩm bản địa, từng bước để du lịch thực sự tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho cộng đồng.

Trong cùng một kỳ nghỉ, du khách vì thế có thể tìm thấy những trải nghiệm rất khác nhau: Trở về với lịch sử ở Tân Trào; hòa mình vào thiên nhiên trên hồ Nà Hang; dừng lại giữa không gian đô thị bên sông Lô trước khi tiếp tục lên miền đá; hay ở lại một bản làng để hiểu thêm văn hóa của cộng đồng bản địa. Chính sự khác biệt về cảnh quan, lịch sử và văn hóa giữa các vùng tạo cho Tuyên Quang khả năng hình thành những hành trình dài ngày thay vì những chuyến đi đơn điểm.