Khám sức khỏe toàn dân: Tăng tốc, bảo đảm chất lượng

Những tháng cuối năm 2026, các địa phương 2 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh đang đẩy nhanh chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Tuy nhiên, bên cạnh mục tiêu mở rộng độ bao phủ, việc xác định đúng đối tượng, hạn chế khám trùng lặp và bảo đảm kết quả khám được cập nhật đầy đủ vào hồ sơ sức khỏe điện tử đang trở thành yêu cầu quan trọng.

Tăng độ bao phủ, rà soát người chưa được khám

Tại Hà Tĩnh, hơn 809.000 người đã được khám sức khỏe từ đầu năm đến nay, đạt trên 61% dân số. Để tăng độ bao phủ, các điểm khám tổ chức phân nhóm người dân theo độ tuổi và đối tượng, qua đó bố trí nhân lực, trang thiết bị phù hợp, đồng thời ưu tiên những người chưa được tiếp cận dịch vụ y tế. 

Các địa phương ở Hà Tĩnh đẩy mạnh khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, hướng tới mục tiêu bao phủ toàn dân. Ảnh: Nguyễn Sơn.

Theo ông Lê Chánh Thành, Phó giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh, các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với ngành y tế, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân chủ động tham gia khám. Các trạm y tế xã, phường phải rà soát, lập danh sách người chưa được khám, tổ chức khám phù hợp để hạn chế bỏ sót đối tượng.

Trong Chiến dịch 90 ngày cao điểm, mỗi tháng tỉnh Hà Tĩnh dự kiến tổ chức từ 1 - 2 đợt khám tập trung, mỗi đợt kéo dài 2 - 3 ngày. Các bệnh viện, trung tâm y tế khu vực cũng được huy động hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ sở. Với hơn 61% dân số đã được khám, Hà Tĩnh đang bước vào giai đoạn tăng tốc để tiến tới mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe trong năm 2026. Bài toán đặt ra không chỉ là tổ chức thêm các đợt khám, mà còn phải xác định chính xác những người chưa được tiếp cận dịch vụ để sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Tại Nghệ An, riêng tháng 9/2026, toàn tỉnh có 123.696 người được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí. Lũy kế đến ngày 30/9, con số này đạt 1.985.865 người, tương đương 56,78% dân số. Theo số liệu của ngành y tế, tỷ lệ người dân có thẻ bảo hiểm y tế đạt 95,25%, tỷ lệ khám bảo hiểm y tế đạt 42,09%. Ước tính, tỷ lệ người dân được tiếp cận dịch vụ y tế ít nhất một lần trong năm 2026 đạt 92,68%.

Kết quả khám cần được sử dụng trong tư vấn, theo dõi và quản lý sức khỏe lâu dài cho người dân. Ảnh: CSCC.

Kết quả trên có sự đóng góp của chính quyền các cấp, ngành y tế và các sở, ban, ngành, đoàn thể trong công tác tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện tại cơ sở. Qua đó, nhận thức của người dân về khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe từng bước được nâng lên.

Gỡ điểm nghẽn dữ liệu, bảo đảm chất lượng sau khám

Bên cạnh kết quả đạt được, việc cập nhật, liên thông và tổng hợp dữ liệu khám sức khỏe tại Nghệ An gặp nhiều khó khăn.

Theo TS.BSCKII Lê Thị Hoài Chung, Giám đốc Sở Y tế Nghệ An, Cổng hồ sơ sức khỏe và Sổ sức khỏe điện tử vận hành chưa ổn định, thường xảy ra lỗi đường truyền, gián đoạn liên thông, gây khó khăn cho việc cập nhật dữ liệu. Việc đồng bộ dữ liệu các tháng đầu năm 2026 và dữ liệu khám sàng lọc miễn phí chưa có hướng dẫn thống nhất. Dữ liệu được tổng hợp từ nhiều hệ thống khác nhau cũng tiềm ẩn nguy cơ trùng lặp, sai lệch.

Đến ngày 30/9/2026, Nghệ An ghi nhận gần 2 triệu người được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí. Ảnh: CSCC.

Bên cạnh đó, ngành y tế địa phương cho biết, chưa có hướng dẫn chuyên môn cụ thể về khám sàng lọc miễn phí theo kế hoạch của Bộ Y tế, cũng như cách tổng hợp số liệu khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế vào kết quả khám sức khỏe định kỳ miễn phí trong trường hợp người dân chưa được khám theo chương trình.

Những vướng mắc này cho thấy, bên cạnh việc mở rộng số người được khám, chuẩn hóa dữ liệu và thống nhất cách tính kết quả là yêu cầu không thể xem nhẹ. Nếu không đối soát đầy đủ giữa các hệ thống, việc xác định số người đã được khám, số người còn thiếu và nhu cầu khám thực tế có thể gặp khó khăn.

Người dân được khám sức khỏe định kỳ tại cơ sở y tế. Ảnh: Nguyễn Sơn

Ngày 16/9/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công văn số 1129/TTg-KGVX về triển khai Chỉ thị số 17/CT-TTg trong tổ chức khám sức khỏe cho người dân. Văn bản nhấn mạnh năm 2026 là năm đầu triển khai chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí trên phạm vi rộng, trong khi thời gian còn lại của năm không nhiều. 

Vì vậy, các địa phương phải triển khai quyết liệt, đồng bộ, nhưng bảo đảm thực chất, đúng đối tượng, theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; không hình thức, không chạy theo thành tích, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả triển khai trên địa bàn; đồng thời phải rà soát, cập nhật kế hoạch đến hết năm 2026, xác định chính xác số người đã được khám, số người chưa được khám, nhóm cần ưu tiên, năng lực của từng cơ sở y tế và tiến độ thực hiện theo từng tháng.

Các nhóm cần được quan tâm gồm người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính và người sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu. Với những người gặp khó khăn trong đi lại, địa phương cần tổ chức khám lưu động phù hợp.

Một yêu cầu đáng chú ý khác là kế thừa kết quả từ các hình thức khám sức khỏe khác nhau. Trên thực tế, người dân có thể đã được khám thông qua chương trình khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí, kiểm tra sức khỏe học sinh, sinh viên, khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe người lao động hoặc khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế.

Việc đối soát, kế thừa những kết quả còn giá trị lâm sàng không chỉ giúp hạn chế khám trùng lặp mà còn góp phần sử dụng hiệu quả nhân lực, trang thiết bị và kinh phí. Đây cũng là cơ sở để xác định chính xác số người thực sự chưa được khám, tránh tình trạng tăng số liệu nhưng chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe.

Cùng với đó, các địa phương cần tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ và chất lượng chuyên môn, quản lý chặt chẽ kinh phí; kịp thời chấn chỉnh những nơi triển khai chậm, hình thức, không bảo đảm chất lượng và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, thất thoát, lãng phí, tiêu cực, trục lợi chính sách.

Mở rộng độ bao phủ là bước đầu tiên, nhưng giá trị của chương trình còn nằm ở những gì diễn ra sau mỗi lần khám. Kết quả chuyên môn cần được cập nhật đầy đủ vào hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ tư vấn, theo dõi, chuyển tuyến và quản lý bệnh mạn tính khi cần thiết.

Khi số liệu được chuẩn hóa, kết quả khám được sử dụng liên tục và người dân được theo dõi sức khỏe phù hợp, chương trình khám sức khỏe toàn dân mới phát huy hiệu quả lâu dài. Đó cũng là yêu cầu để việc tăng tốc trong những tháng cuối năm không dừng ở những con số, mà thực sự trở thành nền tảng cho chăm sóc sức khỏe chủ động.