Khẩn trương hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế trước ngày 3/8

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu yêu cầu khẩn trương hoàn thiện Nghị định về phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế trước ngày 3/8/2026. Ảnh: VGP

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 410/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại cuộc họp về dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Nghị quyết số 20/2026/QH16.

Nghị quyết này quy định cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Tại Thông báo, Phó Thủ tướng cơ bản thống nhất với nội dung tiếp thu, giải trình của Bộ Tư pháp đối với ý kiến của các Thành viên Chính phủ về dự thảo Nghị định.

Bộ Tư pháp được giao tiếp tục chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan rà soát, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm quy định đầy đủ, chặt chẽ và khả thi khi triển khai trong thực tế.

Làm rõ điều kiện hưởng mức hỗ trợ tối đa 300% lương

Một trong những nội dung được Phó Thủ tướng lưu ý là quy định mức hỗ trợ tối đa bằng 300% mức lương theo hệ số lương hiện hưởng, không bao gồm phụ cấp, đối với người trực tiếp tham gia giải quyết vụ việc tranh chấp đầu tư quốc tế tại Cơ quan đại diện pháp lý và Cơ quan chủ trì.

Theo Phó Thủ tướng, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế là công việc phức tạp, nhạy cảm, đòi hỏi cán bộ, công chức phải có năng lực, kinh nghiệm và trình độ chuyên môn cao. Do đó, quy định về mức hỗ trợ tại dự thảo Nghị định là phù hợp với khoản 3 Điều 18 Nghị quyết số 20/2026/QH16.

Tuy nhiên, để bảo đảm việc hỗ trợ đúng người, đúng việc và tương xứng với trách nhiệm được giao, dự thảo cần tiếp tục bổ sung, làm rõ các tiêu chí liên quan.

Trong đó, cần xác định cụ thể thế nào là “thời gian tham gia trực tiếp giải quyết vụ việc”; quy định rõ điều kiện, tiêu chuẩn đối với người được xác định là trực tiếp tham gia giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Người đứng đầu Cơ quan chủ trì và Cơ quan đại diện pháp lý phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp lý trong việc xác định thời gian tham gia và số lượng người tối đa được hưởng hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Hoàn thiện quy trình hòa giải và cơ chế phối hợp

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu cơ quan soạn thảo rà soát kỹ các quy định liên quan đến trình tự, thủ tục và nội dung phương án hòa giải trong quá trình giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Dự thảo cần giải thích hoặc điều chỉnh quy định về “nguyên đơn” để bảo đảm cơ quan có thẩm quyền có thể sớm xác định Cơ quan chủ trì giải quyết vụ việc ngay từ thời điểm xuất hiện văn bản thể hiện ý định khởi kiện.

Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan, đặc biệt là cơ quan tiến hành tố tụng, trong việc phối hợp xử lý văn bản thể hiện ý định khởi kiện hoặc thông báo trọng tài.

Việc làm rõ cơ chế phối hợp này được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm chủ động nhận diện, xử lý nguy cơ tranh chấp ngay từ giai đoạn đầu, hạn chế phát sinh các vụ kiện đầu tư quốc tế phức tạp.

Phân định rõ trách nhiệm của Bộ Tư pháp và Bộ Tài chính

Đối với các quy định về kinh phí, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp thu ý kiến của Bộ Tài chính, bỏ điểm c và điểm d khoản 2 Điều 24 dự thảo Nghị định về việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước cho công tác phòng ngừa, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Điều 28 của dự thảo cũng cần được chỉnh lý theo hướng phân định rõ trách nhiệm giữa Bộ Tư pháp và Bộ Tài chính.

Theo đó, Bộ Tư pháp có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc việc tổ chức thi hành Nghị định; chủ trì xử lý hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền xử lý khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Chương III và Chương IV.

Bộ Tài chính chủ trì xử lý hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết những khó khăn, vướng mắc liên quan đến việc thực hiện Chương II của Nghị định.

Phó Thủ tướng giao Bộ Tư pháp khẩn trương phối hợp với Bộ Tài chính và Văn phòng Chính phủ rà soát kỹ thuật, hoàn thiện dự thảo Nghị định, trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 3/8/2026 để xem xét, ký ban hành.