Khẩn trương thu nhận mẫu ADN, đưa liệt sĩ trở về quê hương

“Trả danh tính - nối người thân”

Cuối tháng 6/2026, trong bối cảnh cả nước đang hướng về kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) thì thông tin, thông qua công nghệ giám định ADN và đối chiếu thông tin thân nhân, Công an tỉnh Thanh Hóa xác định thêm được danh tính liệt sĩ sau hơn nửa thế kỷ hy sinh đã tiếp thêm động lực cho lực lượng tham gia chiến dịch thu nhận mẫu ADN của thân nhân để xác định danh tính liệt sĩ. Đồng thời, mở ra hy vọng cho hơn nửa triệu gia đình có con em hy sinh trong 2 cuộc chiến tranh nhưng đến nay vẫn chưa xác định được mộ chí.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Long trao quà của Bộ Công an cho 3 gia đình liệt sĩ có kết quả giám định ADN hài cốt liệt sĩ

Liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát (sinh năm 1952, quê xã Minh Dân, tỉnh Thanh Hóa) nguyên là trung đội phó, tham gia chiến đấu tại chiến trường Nam Bộ, hy sinh ngày 20/10/1972 và được an táng tại nghĩa trang liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp, TP Cần Thơ. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, gia đình đã tổ chức nhiều cuộc tìm kiếm nhưng không có kết quả.

Tháng 5/2025, thân nhân gia đình liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát đã được Công an tỉnh Thanh Hóa thu nhận mẫu ADN để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin và sau hơn 1 năm, trong số hơn 37.000 mẫu sinh phẩm ADN đã được thu nhận trên địa bàn, niềm hạnh phúc vỡ òa khi thông qua việc đối sánh ADN với thân nhân, danh tính liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát được xác định chính xác, giúp gia đình khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài nhiều thập kỷ.

Cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội hỗ trợ thân nhân liệt sĩ tại các điểm lấy mẫu ADN tập trung

Được biết, tỉnh Thanh Hóa hiện có 55.977 liệt sĩ, trong đó có hơn 40.000 liệt sĩ chưa tìm thấy mộ, có 60 Mẹ Việt Nam Anh hùng và khoảng 1.000 mẹ liệt sĩ còn sống. Thanh Hóa hiện là một trong những địa phương hoàn thành sớm việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ và cũng là địa phương có số lượng mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được thu nhận lớn nhất cả nước. Đến nay, đã có 8 liệt sĩ quê Thanh Hóa được xác định danh tính thông qua phương pháp giám định ADN.

Cùng “về nhà” với liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát đợt này, tại lễ phát động triển khai cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin trên toàn quốc được tổ chức tại trụ sở Bộ Công an vào ngày 24/6 vừa qua, 2 liệt sĩ khác là Nguyễn Thiện Quyết, trú tại xã Chí Minh, TP Hải Phòng và liệt sĩ Đoàn Văn Khải, quê ở tỉnh Ninh Bình - có phần mộ được an táng tại nghĩa trang liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp (TP Cần Thơ) cũng đã được trao thông báo kết quả giám định ADN hài cốt liệt sĩ cho đại diện thân nhân các gia đình sau hơn nửa thế kỷ được an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ ở TP Cần Thơ và Gia Lai.

Trước đó, trường hợp đầu tiên tại tỉnh Nghệ An là liệt sĩ Nguyễn Công Hòa, quê ở xã Thanh Văn, huyện Thanh Chương (cũ), hy sinh ngày 26/6/1973 tại chiến trường nước bạn Lào. Đây là trường hợp thứ hai trên địa bàn tỉnh Quảng Trị xác định được danh tính thông qua công nghệ xét nghiệm, đối sánh ADN. Càng ý nghĩa hơn khi tại thời điểm cho kết quả (tháng 4/2025), mẹ đẻ của liệt sĩ Nguyễn Công Hòa là cụ Phạm Thị Lài đã bước sang tuổi 104 nhưng vẫn nhẫn nại chờ đón đứa con thân yêu về với quê nhà sau 52 năm xa cách. Ít tháng sau ngày anh Hòa về nhà với mẹ, cụ đã thanh thản ra đi.

Công an cơ sở đến nhà thân nhân liệt sĩ để lấy mẫu ADN

Đưa các anh về nhà với mẹ

Số liệu thống kê cho thấy, hiện nay cả nước vẫn còn khoảng 500.000 hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Trong số này, hiện còn trên 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt, trên 300.000 mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin và khoảng 200.000 hài cốt liệt sĩ chưa quy tập, nằm rải rác ở các tỉnh phía Nam, Lào và Campuchia. Thời gian qua, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam cùng Công ty Cổ phần GeneStory triển khai công tác thu nhận, đối sánh, phân tích và đồng bộ hơn 53.000 dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin vào cơ sở dữ liệu, qua đó xác định và công nhận danh tính cho 25 liệt sĩ chưa xác định được thông tin, góp phần nâng cao hiệu quả xác định danh tính liệt sĩ.

Trong đợt cao điểm, Bộ Công an phấn đấu đạt mục tiêu 70% số thân nhân đủ điều kiện đã được cập nhật trên hệ thống

Hưởng ứng lễ phát động triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin trên phạm vi toàn quốc, hiện nay công an các địa phương đang tổ chức đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ trên địa bàn.

Sau 7 ngày triển khai chiến dịch thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ tại 7 điểm cố định trên địa bàn tỉnh, Công an tỉnh Nghệ An đã thu nhận được 17.831 mẫu sinh phẩm, phục vụ công tác tìm kiếm, xác định danh tính hơn 22.000 liệt sĩ, góp phần đáp ứng nguyện vọng của các gia đình liệt sĩ và phục vụ hiệu quả công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.

Hỗ trợ thân nhân liệt sĩ đến nơi lấy mẫu ADN để phục vụ công tác xét nghiệm, đối sánh

Tại tỉnh Hà Tĩnh, từ ngày 3 đến 7/7, Công an tỉnh đã tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ, thu nhận 11.953 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ. Đến nay, địa phương này đã có 22.587 liệt sĩ được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; trong đó 12.363 liệt sĩ chưa có thông tin phần mộ, 127 phần mộ liệt sĩ chưa có hài cốt.

Hoạt động thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ hiện cũng đang được lực lượng Công an 34 tỉnh, thành phố trong cả nước khẩn trương thực hiện. Nhận thức được việc nhiều thân nhân trực hệ của liệt sĩ nay đã tuổi cao, sức yếu; trong khi khát vọng tìm kiếm được liệt sĩ đã đau đáu gần như suốt cả cuộc đời nên lực lượng Công an đang ngày đêm chạy đua với thời gian để thu nhận mẫu của thân nhân.

Lực lượng Công an hỗ trợ thân nhân liệt sĩ già yếu, bệnh tật lấy mẫu ADN

Để đợt cao điểm đạt hiệu quả cao nhất, chính quyền và lực lượng Công an cơ sở đã tích cực chủ động chung tay vào cuộc. Tại nhiều địa phương, chính quyền và công an xã đã bố trí xe ô tô hỗ trợ đưa đón miễn phí; tổ chức cấp phát thức ăn, nước uống cho thân nhân liệt sĩ trong suốt quá trình đến các điểm thu nhận mẫu với mục tiêu không để sót lọt bất cứ thân nhân liệt sĩ nào không được thu nhận mẫu.

Đợt cao điểm được Bộ Công an phát động từ đầu tháng 6/2026, dự kiến kết thúc vào cuối tháng 7/2026, với mục tiêu phấn đấu đạt 70% số thân nhân đủ điều kiện đã được cập nhật trên hệ thống. Xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, nhân văn, vừa là trách nhiệm, vừa là tình cảm và là sự tri ân thiêng liêng đối với các anh hùng, liệt sĩ cùng thân nhân gia đình, lực lượng Công an đang cùng các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai hiệu quả cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ trong “Chiến dịch 500 ngày đêm” của Ban Chỉ đạo quốc gia.