Khẳng định vai trò cơ quan dân cử

Đại biểu HĐND phường Tam Thanh bỏ phiếu bầu Chủ tịch UBND phường nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại kỳ họp thứ nhất của HĐND phường

Hiện nay cơ cấu thường trực HĐND cấp xã cơ bản thống nhất gồm 4 thành viên: chủ tịch HĐND do đồng chí bí thư hoặc phó bí thư đảng ủy kiêm nhiệm, 1 phó chủ tịch HĐND hoạt động chuyên trách và 2 ủy viên là trưởng các ban của HĐND. Quy mô đại biểu HĐND cấp xã sau kiện toàn phổ biến từ 14 đến 26 đại biểu, được phân thành từ 4 đến 9 tổ đại biểu hoạt động theo địa bàn khu dân cư.

Nâng cao chất lượng kỳ họp  

Nhận thức rõ việc tổ chức kỳ họp HĐND là hình thức hoạt động chủ yếu và quan trọng nhất của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, thường trực HĐND cấp xã đã thực hiện nghiêm túc quy trình, thủ tục chuẩn bị và tổ chức kỳ họp theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Từ đầu năm 2026 đến nay, HĐND cấp xã trên địa bàn tỉnh đã tổ chức trên 380 kỳ họp. Tại các kỳ họp, HĐND cấp xã đã xem xét, biểu quyết thông qua và ban hành trên 1.800 nghị quyết về công tác nhân sự, phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách và các lĩnh vực khác.

Trong đó nhiều HĐND xã, phường đã đổi mới bằng phương thức sử dụng tài liệu, hình ảnh trình chiếu minh họa trực quan thực tế tại hội trường thay vì đọc báo cáo. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số tại kỳ họp là điểm chuyển biến rõ nét, nhiều đơn vị đã triển khai mô hình "kỳ họp không giấy", tạo mã QR tra cứu tài liệu, gửi tài liệu qua phần mềm quản lý nghiệp vụ HĐND và hệ thống quản lý văn bản, qua đó tiết kiệm đáng kể chi phí in ấn và nâng cao tính công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho đại biểu trong nghiên cứu tài liệu kỳ họp. 

Đại biểu HĐND phường Đông Kinh biểu quyết thông qua nghị quyết tại kỳ họp thứ 6 HĐND phường khóa VIII, nhiệm kỳ 2026 – 2031 

Cùng với đó, hoạt động chất vấn tại kỳ họp HĐND cấp xã được quan tâm. Từ đầu năm 2026 đến nay, có 40 HĐND xã, phường tổ chức hoạt động chất vấn trực tiếp tại kỳ họp, với tổng số trên 190 lượt chất vấn; HĐND cấp xã đã ban hành 24 nghị quyết về chất vấn để làm cơ sở đôn đốc, giám sát sau kỳ họp. 

“Sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức và hoạt động của HĐND 65 xã, phường đã nhanh chóng đi vào ổn định, duy trì liên tục, không để gián đoạn. Hoạt động tổ chức kỳ họp của HĐND cấp xã bảo đảm đúng quy định pháp luật, kịp thời quyết định các vấn đề theo thẩm quyền; chất lượng nghị quyết được nâng lên, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và bám sát thực tiễn. Hoạt động giám sát, khảo sát, chất vấn, giải trình được quan tâm triển khai trên nhiều lĩnh vực, có sự chuyển dịch rõ nét”.

Đồng chí Dương Xuân Huyên, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh

Ông Sầm Anh Dũng, Phó Chủ tịch HĐND xã Đình Lập cho biết: Hiện nay HĐND xã có 18 đại biểu. Từ đầu năm 2026 đến nay, HĐND xã đã tổ chức thành công 6 kỳ họp, thông qua 32 nghị quyết. Các kỳ họp được tổ chức đúng trình tự, thủ tục theo quy định; bảo đảm nguyên tắc dân chủ, công khai, khách quan; phát huy vai trò, trách nhiệm của đại biểu HĐND trong thảo luận, chất vấn và quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương. Thực hiện chủ trương về chuyển đổi số, Thường trực HĐND xã đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức các kỳ họp. Tài liệu kỳ họp được số hóa, gửi đến đại biểu qua thư điện tử và phần mềm quản lý nghiệp vụ HĐND tỉnh; việc trao đổi, cập nhật tài liệu, nghị quyết, quản lý hồ sơ và điều hành công việc chủ yếu thực hiện trên môi trường điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm thời gian và chi phí.

Tăng cường giám sát 

Cùng với chú trọng nâng cao chất lượng các kỳ họp HĐND, hoạt động giám sát, khảo sát được HĐND các xã, phường triển khai sâu rộng, tập trung vào những vấn đề thiết thực, gắn với thực tiễn địa bàn, nguyện vọng chính đáng của cử tri. Từ đầu năm 2026 đến nay, HĐND, thường trực HĐND, các ban và tổ đại biểu HĐND cấp xã đã thành lập gần 600 đoàn giám sát chuyên đề. Qua giám sát đã ban hành hơn 2.000 kiến nghị đến các cơ quan, đơn vị chức năng tại cơ sở; hiện nay đã giải quyết xong hơn 1.000 kiến nghị, còn lại đang tiếp tục giải quyết.

Đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND phường Kỳ Lừa giám sát chuyên đề tại Trạm Y tế phường (tháng 9/2026)

Nội dung giám sát tập trung vào các vấn đề xuất phát từ thực tiễn, cử tri quan tâm như: tiến độ giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia; xóa nhà tạm, nhà dột nát, y tế cơ sở; quản lý đất đai; chuyển đổi số, cải cách hành chính, ủy quyền chứng thực, trật tự đô thị và việc thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh... Trước khi tiến hành giám sát, các đơn vị đã tăng cường khảo sát trực tiếp tại hiện trường, giúp thu thập thông tin khách quan, đa chiều và thực chất phục vụ hiệu quả cho công tác giám sát. 

Bà Trần Thị Hợp, Phó Chủ tịch HĐND phường Kỳ Lừa thông tin: HĐND phường chú trọng đổi mới công tác giám sát, bám sát những vấn đề được cử tri và Nhân dân quan tâm. Trong quá trình triển khai, các đoàn giám sát tăng cường khảo sát trước khi tiến hành giám sát để nắm bắt đầy đủ tình hình thực tế, từ đó lựa chọn nội dung, phương pháp giám sát 

phù hợp. Từ đầu năm 2026 đến nay, HĐND, thường trực, các ban HĐND phường đã tổ chức giám sát chuyên đề được 9 cuộc, ban hành 82 kiến nghị sau giám sát, đến nay các cơ quan, đơn vị chức năng đã giải quyết xong 39/82 kiến nghị (còn 43 kiến nghị đang tiếp tục giải quyết).  

Sau giám sát, việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị được HĐND cấp xã quan tâm, nhằm bảo đảm những vấn đề được chỉ ra qua giám sát từng bước được khắc phục, các kiến nghị được thực hiện nghiêm túc. Từ đó nâng cao trách nhiệm của các cơ quan chức năng, góp phần giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của cử tri.

Chú trọng tiếp xúc cử tri

Bên cạnh việc không ngừng nâng cao chất lượng các kỳ họp, đổi mới phương thức và nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, HĐND cấp xã còn quan tâm thực hiện tốt công tác tiếp xúc cử tri, bảo đảm mối liên hệ thường xuyên giữa đại biểu dân cử với Nhân dân. Công tác tiếp xúc cử tri tiếp tục được duy trì nền nếp trước và sau các kỳ họp, nội dung và hình thức tổ chức từng bước được điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính. Tỷ lệ đại biểu tham dự các hội nghị tiếp xúc cử tri đạt cao, phổ biến từ 90% đến 100%, thể hiện tinh thần trách nhiệm của đại biểu trong việc lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, phản ánh và kiến nghị của cử tri. Đáng chú ý, một số đơn vị đã chủ động nghiên cứu, áp dụng các hình thức đổi mới trong trình bày báo cáo, như sử dụng video clip để truyền tải thông tin ngắn gọn, trực quan, dễ tiếp cận, qua đó góp phần tiết kiệm thời gian trình bày, dành thêm thời lượng cho hoạt động trao đổi, đối thoại trực tiếp, nâng cao chất lượng và hiệu quả các buổi tiếp xúc cử tri.

Từ đầu năm 2026 đến nay, thường trực HĐND cấp xã đã phối hợp chặt chẽ với ban thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp tổ chức trên 1.100 cuộc tiếp xúc cử tri, với nhiều hình thức đa dạng, bao gồm tiếp xúc cử tri chuyên đề, tiếp xúc cử tri định kỳ trước và sau kỳ họp, cùng các hình thức tiếp xúc khác phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Thông qua các hội nghị, HĐND cấp xã đã tiếp nhận trên 5.800 ý kiến, kiến nghị của cử tri. Các ý kiến, kiến nghị được tổng hợp, phân loại và chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định; đồng thời, công tác theo dõi, đôn đốc việc giải quyết được quan tâm thực hiện nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân. Đến nay tỷ lệ giải quyết dứt điểm các kiến nghị của cử tri đạt gần 70%; đối với các kiến nghị còn lại, HĐND cấp xã tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan theo dõi, đôn đốc giải quyết. 

Đồng chí Dương Xuân Huyên, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh nhận định: Sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức và hoạt động của HĐND 65 xã, phường đã nhanh chóng đi vào ổn định, duy trì liên tục, không để gián đoạn. Hoạt động tổ chức kỳ họp của HĐND cấp xã bảo đảm đúng quy định pháp luật, kịp thời quyết định các vấn đề theo thẩm quyền; chất lượng nghị quyết được nâng lên, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và bám sát thực tiễn. Hoạt động giám sát, khảo sát, chất vấn, giải trình được quan tâm triển khai trên nhiều lĩnh vực, có sự chuyển dịch rõ nét. Thời gian tới, chúng tôi kiến nghị thường trực HĐND các xã, phường tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động, chất lượng các kỳ họp; đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp xúc cử tri theo hướng thiết thực. Đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát, khảo sát, giải trình, chất vấn; tổ chức thực hiện có hiệu quả các nghị quyết của HĐND tỉnh. 

Với những kết quả đạt được, HĐND cấp xã đã khẳng định vai trò là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân ở cơ sở. Qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.