Khẳng định vai trò xuyên suốt của MTTQ trong công tác bầu cử

Đồng chí Đỗ Thị Toán, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh bàn giao danh sách những người ứng cử ĐBQH khóa XVI và ứng cử đại biểu HĐND tỉnh khóa XIX cho Ủy ban Bầu cử tỉnh. Ảnh: HOÀI LINH

PV: Thưa đồng chí, với vai trò của mình, MTTQ các cấp trên địa bàn tỉnh đã tham gia vào những nội dung nào của công tác bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031?

Đồng chí Đỗ Thị Toán: Cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang ra sức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và công cuộc sắp xếp tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị.

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ MTTQ tham gia bầu cử, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã ban hành Thông tri số 05 về hướng dẫn MTTQ Việt Nam tham gia công tác bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Trong đó, yêu cầu đặt ra đối với MTTQ Việt Nam các cấp là thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, đúng quy định Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND, Luật MTTQ Việt Nam; các chỉ thị của Bộ Chính trị, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cũng như các văn bản hướng dẫn khác có liên quan đến công tác bầu cử. Công tác hiệp thương lựa chọn, giới thiệu người ứng cử thực sự dân chủ, khách quan, đúng luật, bảo đảm đúng tiêu chuẩn, cơ cấu, thành phần, số lượng, chất lượng người được giới thiệu. Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp xây dựng kế hoạch cụ thể, đồng bộ về tiến độ thực hiện các công việc thuộc trách nhiệm; phối hợp chặt chẽ với chính quyền và các tổ chức thành viên để hoàn thành tốt công tác MTTQ tham gia công tác bầu cử.

Theo đó, MTTQ Việt Nam tham gia thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử. Có trách nhiệm tổ chức các hội nghị hiệp thương lựa chọn, giới thiệu người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND theo đúng quy định của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp. Phối hợp với UBND cùng cấp triệu tập và chủ trì tổ chức hội nghị cử tri nơi cư trú để lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND. MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội thông tin, tuyên truyền về ý nghĩa, tầm quan trọng của hội nghị cử tri, quyền và nghĩa vụ của cử tri, thông báo đầy đủ về tóm tắt tiểu sử của người ứng cử, địa điểm tổ chức hội nghị để cử tri được biết, đảm bảo đến đúng thành phần, đủ số lượng. Tổ chức hội nghị gặp gỡ người ứng cử để triển khai kế hoạch vận động cử tri, phối hợp cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội của địa phương, những kiến thức, kỹ năng cần thiết để người ứng cử xây dựng chương trình hành động và thực hiện vận động cử tri theo luật định. Chủ trì, phối hợp với UBND đơn vị bầu cử tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri để vận động bầu cử. Bên cạnh đó, MTTQ có trách nhiệm giám sát việc thực hiện công tác chuẩn bị bầu cử; tiếp công dân về nội dung liên quan đến trách nhiệm của MTTQ Việt Nam trong công tác bầu cử; tiếp nhận, xử lý đơn, thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đến công tác bầu cử; tập hợp dư luận xã hội về công tác bầu cử; thực hiện các hình thức để tuyên truyền về bầu cử...

PV: Hiệp thương lựa chọn người ứng cử và tự ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của MTTQ các cấp. Xin đồng chí cho biết thời gian qua MTTQ các cấp trong tỉnh đã triển khai nhiệm vụ này như thế nào để lựa chọn, giới thiệu được những người có đức, có tài ứng cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031?

Đồng chí Đỗ Thị Toán: Thực hiện các văn bản hướng dẫn của Trung ương, của tỉnh, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của MTTQ tham gia công tác bầu cử. Đồng thời ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, chỉ đạo trong toàn hệ thống; tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ kịp thời, bảo đảm thống nhất và hiệu quả. MTTQ tỉnh cũng phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Bầu cử tỉnh, HĐND tỉnh, Sở Nội vụ và các ngành liên quan triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt là thực hiện quy trình hiệp thương lựa chọn, giới thiệu người ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp đúng quy định pháp luật.

Với tinh thần trách nhiệm, dân chủ, khách quan và thống nhất cao, sau các bước hiệp thương, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh đã tổ chức Hội nghị hiệp thương lần thứ ba, thống nhất lập danh sách 21 người đủ tiêu chuẩn ứng cử ĐBQH khóa XVI do tỉnh giới thiệu, bảo đảm cơ cấu, thành phần theo phân bổ với tỷ lệ nữ chiếm 47,62%; ngoài Đảng 4,76%; dưới 40 tuổi 33,33%; người dân tộc thiểu số 28,57%); đồng thời lựa chọn 143 người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu HĐND tỉnh khóa XIX, nhiệm kỳ 2026-2031, đáp ứng yêu cầu về cơ cấu và số dư theo quy định với tỷ lệ nữ chiếm 43,3%; ngoài Đảng 11,8%; dưới 40 tuổi 30%; người dân tộc thiểu số 21,6%; tôn giáo 4 người. Qua các bước hiệp thương, những người được giới thiệu ứng cử đều bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện theo luật định. Việc tổ chức các hội nghị lấy ý kiến cử tri tại nơi công tác và nơi cư trú được tổ chức dân chủ, công khai, đúng quy trình. Ngày 14/2/2026, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 151 công bố danh sách chính thức người ứng cử ĐBQH khóa XVI trên cả nước; Ủy ban Bầu cử tỉnh cũng ban hành quyết định công bố danh sách người ứng cử ĐBQH và đại biểu HĐND tỉnh theo từng đơn vị bầu cử. Đây là cơ sở để Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh tổ chức Hội nghị gặp gỡ các ứng cử viên ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND tỉnh khóa XIX cũng như triển khai công tác tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử nhằm thống nhất nhận thức, trang bị kỹ năng cần thiết để việc vận động của các ứng cử viên được tiến hành dân chủ, công khai, bình đẳng, đúng pháp luật, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

PV: Đồng chí có thể chia sẻ rõ hơn về những nội dung kiểm tra, giám sát của MTTQ trong cuộc bầu cử lần này, cũng như giải pháp nhằm phát huy tối đa hiệu quả vai trò kiểm tra, giám sát của MTTQ?

Đồng chí Đỗ Thị Toán: Hoạt động kiểm tra, giám sát công tác bầu cử là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọng của MTTQ Việt Nam, được quy định tại Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND, Luật MTTQ Việt Nam và được hướng dẫn cụ thể tại Thông tri số 04/TT-MTTW-BTT ngày 04/11/2025 của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. Hoạt động kiểm tra, giám sát với mục đích nắm bắt tình hình, kết quả tổ chức triển khai công tác bầu cử tại các địa phương, nhằm phát hiện những khó khăn, vướng mắc, những vi phạm pháp luật về bầu cử để hướng dẫn hoặc đề xuất với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền các biện pháp khắc phục kịp thời, góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra thật sự dân chủ, đúng luật, an toàn, tiết kiệm, thật sự là ngày hội của toàn dân. Quá trình giám sát phát huy tối đa vai trò của MTTQ Việt Nam, các thành viên của MTTQ Việt Nam các cấp, nhất là ở các địa phương trong thực hiện nhiệm vụ bầu cử.

Vừa qua, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã triển khai hoạt động giám sát bầu cử một cách tích cực. Nội dung giám sát tập trung vào việc quán triệt, triển khai các văn bản chỉ đạo công tác bầu cử; việc thành lập và hoạt động của các tổ chức phụ trách bầu cử; việc thực hiện các quy định về hiệp thương giới thiệu người ứng cử ĐBQH, HĐND; việc lập, tiếp nhận, chuyển giao hồ sơ ứng cử; việc tiếp công dân, tiếp nhận, xử lý, phân loại, giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến công tác bầu cử; công tác tuyên truyền về bầu cử...

Tại các buổi làm việc, thành viên đoàn và đại diện các địa phương trao đổi cởi mở, thẳng thắn; giải đáp, làm rõ những khó khăn, vướng mắc của địa phương trong quá trình triển khai tổ chức bầu cử, bảo đảm linh hoạt, phù hợp, đúng quy định của pháp luật về bầu cử. Qua giám sát của mặt trận, những vướng mắc, khó khăn được chỉ rõ, kiến nghị được khắc phục kịp thời. Việc hướng dẫn, chỉ đạo, nắm bắt sâu sát và tập trung sớm giải quyết các vướng mắc ở cơ sở, đặc biệt là những nội dung liên quan đến điều chỉnh cơ cấu, thành phần, số lượng đại biểu HĐND ngay sau khi phát hiện, là một trong những nguyên nhân góp phần hạn chế khiếu nại, đảm bảo cho cuộc bầu cử thực sự dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và tiết kiệm.

PV: Để ngày bầu cử thực sự là ngày hội của toàn dân, xin đồng chí cho biết những công việc MTTQ các cấp cần tập trung thực hiện trong thời gian tới là gì?

Đồng chí Đỗ Thị Toán: Đến thời điểm này, công tác chuẩn bị bầu cử trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa được triển khai đồng bộ, chặt chẽ, đúng luật, đã hoàn thành 20/37 bước theo hướng dẫn của Trung ương, nhiều nội dung hoàn thành sớm hơn kế hoạch. Thông qua 3 vòng hiệp thương dân chủ, khách quan, tỉnh đã thống nhất danh sách ứng cử viên bảo đảm cơ cấu, thành phần và tính đại diện. Việc lập và niêm yết danh sách cử tri, công tác tuyên truyền về địa điểm, thời gian, trình tự bỏ phiếu, phiếu bầu, cách thức ghi phiếu bầu... được MTTQ phối hợp với các địa phương, đơn vị thực hiện chủ động, nghiêm túc.

Thời gian từ nay đến ngày bầu cử (chủ nhật, 15/3/2026) không còn nhiều, trong khi khối lượng công việc còn lớn. Để cuộc bầu cử thành công tốt đẹp, với trách nhiệm của mình, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh sẽ chỉ đạo MTTQ cơ sở, các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền, vận động trên các nền tảng thông tin về tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và những kết quả nổi bật trong chăm lo, xây dựng đời sống Nhân dân, xây dựng hệ thống chính trị, tạo niềm tin, khí thế để toàn dân thực hiện quyền làm chủ của mình. Phát động các phong trào thi đua nhằm tạo không khí thi đua sôi nổi, phấn khởi trong Nhân dân, tích cực tham gia bỏ phiếu. Hướng dẫn ban thường trực ủy ban MTTQ các xã, phường tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử đảm bảo dân chủ, công khai, công bằng, bình đẳng, đúng pháp luật. Phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể trong các hoạt động bảo đảm phục vụ công tác bầu cử. Cùng với đó, MTTQ sẽ tiếp tục nắm bắt tình hình tư tưởng, đời sống của đoàn viên, hội viên và Nhân dân; chủ động triển khai các hoạt động kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật về công tác bầu cử; nắm bắt và xử lý thông tin cũng như giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở trước ngày bầu cử để cuộc bầu cử diễn ra an toàn, đúng luật, ngày bầu cử thực sự là ngày hội của non sông, đất nước, ngày hội của toàn dân.

PV: Xin cảm ơn đồng chí!

Phan Nga (thực hiện)