Khẳng định vị thế trong thương mại toàn cầu
10 tháng năm 2026 ghi nhận kỷ lục mới của hoạt động xuất nhập khẩu Việt Nam khi tổng kim ngạch cả nước chính thức vượt mốc 1.000 tỷ USD. Kết quả khởi sắc này có được nhờ chiến lược đa dạng hóa thị trường hiệu quả, phát triển toàn diện cả về chiều rộng lẫn chiều sâu.

Xưởng sản xuất veston xuất khẩu tại Tổng công ty May 10 (Ảnh: TUỆ NGHI)
Đóng góp vào kết quả chung là đà tăng tích cực của xuất khẩu với kim ngạch ước đạt 499,24 tỷ USD, tăng 27,5% so với cùng kỳ năm 2025, tạo tiền đề vững chắc để đạt và vượt mục tiêu tăng trưởng 15-16% cả năm. Thách thức cốt lõi giai đoạn tới là duy trì đà bứt phá mạnh mẽ, bảo đảm quy mô xuất nhập khẩu tiếp tục phát triển ổn định và bền vững.
Nền tảng vững chắc
Với 18 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã có hiệu lực, một FTA đang đàm phán cùng các hiệp định thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, UKVFTA và RCEP, Việt Nam đang mở rộng không gian thị trường, thu hút dịch chuyển dòng vốn sản xuất và khẳng định vững chắc vị thế mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nhận định về kim ngạch xuất nhập khẩu 10 tháng ước đạt 1.010,55 tỷ USD (theo Cục Thống kê, Bộ Tài chính), Phó giáo sư, Tiến sĩ, chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh: Đây là một bước tiến rất lớn của hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa Việt Nam, đồng thời là kết quả từ sự nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương cùng quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thúc đẩy xuất khẩu thời gian qua.
Như vậy, chỉ sau gần 20 năm chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), quy mô xuất nhập khẩu của Việt Nam đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ, vươn từ mốc 100 tỷ USD năm 2007 lên mốc 1.000 tỷ USD vào năm nay. Theo Cục Hải quan (Bộ Tài chính), Việt Nam hiện xếp thứ 18 thế giới về xuất khẩu và thứ 20 về nhập khẩu; giữ vị trí thứ hai về tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong khu vực ASEAN (chỉ sau Singapore).
Ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) chia sẻ: Kết quả trên là sự cộng hưởng từ đà phục hồi vững chắc của sản xuất trong nước với trọng tâm là công nghiệp chế biến, chế tạo, cùng vai trò đầu tàu của khối doanh nghiệp FDI trong các ngành hàng chủ lực như điện tử, máy móc, dệt may và da giày. Song song đó, việc khai thác hiệu quả các FTA đã giúp hàng hóa Việt Nam mở rộng dư địa sang các thị trường mới giàu tiềm năng tại Trung Đông, Nam Á, châu Phi và Mỹ Latinh. Đặc biệt, chính sự chủ động và linh hoạt của cộng đồng doanh nghiệp trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, chuyển đổi xanh và biến động chính sách thương mại toàn cầu đã tạo nên lực đẩy bền vững cho xuất khẩu.
Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EFTA (FTA thứ 18) chính thức được ký tại Hà Nội ngày 18/10 vừa qua tiếp tục mở ra nhiều cơ hội mới cho hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam. Thỏa thuận này không chỉ giúp đa dạng hóa thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, hàng Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, mà còn thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao, công nghệ tiên tiến cùng kinh nghiệm quản trị từ các nền kinh tế hàng đầu châu Âu.
Đến nay, Việt Nam có quan hệ thương mại với 237 quốc gia, vùng lãnh thổ, trong đó ghi nhận 36 thị trường xuất khẩu và 31 thị trường nhập khẩu đạt kim ngạch hơn 1 tỷ USD. Việc thiết lập các quan hệ đối tác (bao gồm các Đối tác chiến lược toàn diện) kết hợp đẩy mạnh đàm phán, ký kết các thỏa thuận thương mại đã tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động xuất khẩu, giúp Việt Nam từng bước đa dạng hóa cả thị trường lẫn mặt hàng xuất khẩu, nhất là nông sản, thủy sản và các mặt hàng chủ lực khác.
Góp phần tăng trưởng hai con số
Như vậy là chưa hết năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đã vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, khẳng định mạnh mẽ tiềm lực, vị thế và uy tín của Việt Nam trên thị trường quốc tế. Theo các chuyên gia, trong tiến trình hội nhập, Việt Nam đang tận dụng tốt các lợi thế từ 18 FTA đã ký kết, giúp hàng hóa có thêm động lực vươn ra thế giới. Đáng chú ý, sau tám tháng đầu năm liên tục nhập siêu, chỉ trong hai tháng 9 và 10, mức nhập siêu đã giảm từ 20,46 tỷ USD xuống còn 12,07 tỷ USD (theo Cục Thống kê). Kết quả này minh chứng cho đà tăng trưởng tích cực cũng như vai trò then chốt của thương mại hàng hóa đối với tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Đinh Trọng Thịnh, việc quy mô thương mại vượt 1.000 tỷ USD cũng đặt ra yêu cầu mới về phát triển bền vững. Đó là không chỉ tiếp tục duy trì tốt đà tăng trưởng về quy mô mà còn cần nâng cao chất lượng tăng trưởng, gia tăng giá trị tạo ra trong nước, giảm phụ thuộc vào nguồn cung nguyên phụ liệu bên ngoài cũng như nâng cao vị thế của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Nhiệm vụ này đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải nâng cao hơn nữa năng lực sản xuất cũng như hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu. Theo đó, từng ngành, từng địa phương cần nỗ lực khai thác thế mạnh sẵn có để tối ưu hóa kết quả thương mại.
Bộ Công thương cho biết, cơ quan này đang tiến hành xây dựng Dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Dự thảo đề ra các mục tiêu trọng tâm, bao gồm: Thúc đẩy xuất nhập khẩu tăng trưởng cao, góp phần vào mức tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu bình quân dự kiến đạt 15-16%/năm (giai đoạn 2026-2030) và đến năm 2045, Việt Nam vươn lên thuộc nhóm 10 quốc gia có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất toàn cầu.
Với nhập khẩu, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 12-13%/năm (giai đoạn 2026-2030), đồng thời thuộc nhóm 10 nước có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất thế giới vào năm 2045. Ngoài ra, cán cân thương mại hàng hóa giai đoạn 2026-2030 duy trì thặng dư bền vững; trong đó, tỷ trọng xuất siêu trên tổng xuất khẩu bình quân đạt 3-6% và đạt từ 7-10% vào năm 2045.
Để đạt được các mục tiêu nêu trên, dự thảo định hướng cần đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu, giảm mức độ tập trung và phát triển hài hòa cả về chiều rộng lẫn chiều sâu. Cụ thể, đến năm 2030, không có thị trường xuất khẩu nào chiếm quá 25% tổng kim ngạch xuất khẩu, qua đó bảo đảm sự phân tán và hạn chế tổn thương trước các cú sốc thương mại. Cùng với đó, độ phủ thị trường sẽ được mở rộng với mục tiêu số thị trường xuất khẩu đạt kim ngạch hơn 1 tỷ USD vượt mức 45 thị trường vào năm 2030 và đạt hơn 55 thị trường vào năm 2045.
Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/khang-dinh-vi-the-trong-thuong-mai-toan-cau-post1003583.html

