Khẳng định vị thế và đóng góp cho phát triển ngành luyện kim Hà Nội

Toàn cảnh Hội nghị khoa học công nghệ Đúc-Luyện kim lần thứ 20.

Phát biểu tại hội nghị, Kỹ sư Phạm Chí Cường, Chủ tịch danh dự Hội Khoa học kỹ thuật Đúc-Luyện kim Việt Nam, ghi nhận những đóng góp của Hội Đúc-Luyện kim Hà Nội trong thời gian qua, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục phát triển ngành luyện kim theo hướng hiện đại, nâng cao năng lực sản xuất và làm chủ công nghệ.

Đáng chú ý, việc Việt Nam sản xuất thành công nhôm thỏi bằng công nghệ điện phân alumin tại Nhà máy Điện phân nhôm Đắk Nông (tỉnh Lâm Đồng) đánh dấu bước tiến mới của ngành luyện kim. Đây cũng là cơ sở để thúc đẩy phát triển các lĩnh vực chế biến sâu, trong đó có khai thác và chế biến đất hiếm.

Báo cáo tại hội nghị, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tô Duy Phương, Chủ tịch Hội Đúc-Luyện kim Hà Nội cho biết, từ năm 2020 đến nay, số lượng hội viên tăng từ 200 cá nhân và 8 tập thể lên 320 cá nhân, 12 tập thể cùng 2 đơn vị liên kết ngoài địa bàn Hà Nội.

Trong những năm qua, Hội tích cực tham gia tư vấn, phản biện và giám định xã hội; góp ý các dự thảo Luật Khoa học và Công nghệ, Luật Đất đai, Luật Thủ đô; tham gia tư vấn quy hoạch khai thác, chế biến và sử dụng đất hiếm gắn với thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Hội cũng tham gia đồng chủ nhiệm xây dựng Quy hoạch phát triển ngành Đúc Việt Nam đến năm 2045, chủ trì đề tài cấp Bộ Công thương về định hướng và nhiệm vụ ưu tiên phát triển khoa học và công nghệ phục vụ ngành luyện kim đen Việt Nam đến năm 2045.

Kỹ sư Phạm Chí Cường, Chủ tịch danh dự Hội Đúc-Luyện kim Việt Nam phát biểu.

Trong hoạt động nghiên cứu khoa học, Hội đã hoàn thành hai đề tài cấp Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, trong đó có đề tài về công nghệ chế tạo thép hợp kim mangan phục vụ ngành xi măng năm 2021. Năm 2025, Hội đăng ký chủ trì ba đề tài cấp Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, tập trung vào chế tạo titan, fero đất hiếm và thu hồi kim loại quý từ bột sản xuất đá mài.

Theo số liệu của Hiệp hội Thép Thế giới, năm 2025, Việt Nam sản xuất 24,7 triệu tấn thép thô, đứng thứ 11 thế giới. Đây là một trong những chỉ dấu về quy mô phát triển của ngành thép trong nước.

Ghi nhận những đóng góp trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học và đào tạo nhân lực, trong 5 năm qua, Hội được trao 3 Bằng khen của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và 5 Bằng khen của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Các hội viên có 5 bằng sáng chế, giải pháp hữu ích; 4 cán bộ đạt Giải thưởng VIFOTECH và 21 cá nhân được tặng Kỷ niệm chương vì sự nghiệp phát triển Hội.

Trong khuôn khổ hội nghị, các chuyên gia, nhà khoa học trình bày nhiều nghiên cứu về công nghệ đúc, luyện kim và nâng cao chất lượng vật liệu. Đáng chú ý là nghiên cứu sử dụng kim loại đất hiếm để biến tính các hợp chất liên kim gây hại trong hợp kim nhôm, qua đó cải thiện cấu trúc và tính chất cơ học của sản phẩm.

Kỹ sư Nguyễn Hồng Quân, Viện Khoa học và Công nghệ Mỏ-Luyện kim, trình bày nghiên cứu công nghệ nấu luyện hợp kim nhôm A7075. Theo ông, việc làm chủ công nghệ nấu đúc và nhiệt luyện loại hợp kim có độ bền cao này góp phần chủ động nguồn vật liệu chất lượng cao, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và tối ưu chi phí sản xuất.

Các đại biểu cũng trao đổi về công nghệ điện phân tinh luyện chì, nâng hàm lượng kim loại từ 96-98% lên 99,99%; nghiên cứu sử dụng vật liệu chế tạo từ bùn đỏ Tây Nguyên để hấp phụ asen trong nước ngầm và ảnh hưởng của nhiệt độ, thời gian hóa già đến tính chất cơ học của một số hợp kim nhôm.

Hội nghị là dịp nhìn lại chặng đường hoạt động của Hội Đúc-Luyện kim Hà Nội, đồng thời tạo diễn đàn trao đổi chuyên môn, thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ, góp phần nâng cao năng lực ngành đúc-luyện kim Việt Nam.