Khánh Hòa: Tăng cường quản lý rừng và ngăn chặn săn bắt chim yến trái phép

Toàn cảnh Hội nghị.

Công tác quản lý, bảo vệ và phát triển quần thể chim yến

Nhiều số liệu cho thấy tình trạng xâm hại rừng và chim yến vẫn diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu phải có biện pháp quyết liệt, đồng bộ hơn trong thời gian tới. Hội nghị do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Minh Hoàng chủ trì, với sự tham dự của đại diện các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp liên quan.

Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và phát triển bền vững ngày càng trở nên cấp thiết. Mục tiêu của Hội nghị nhằm đánh giá thực trạng công tác quản lý, bảo vệ rừng và quần thể chim yến thời gian qua; chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và thách thức; từ đó đề xuất các giải pháp đồng bộ, hiệu quả nhằm bảo vệ bền vững diện tích rừng, đất lâm nghiệp và tài nguyên chim yến - một nguồn lợi đặc hữu, gắn liền với thương hiệu và uy tín của tỉnh Khánh Hòa.

Ông Trịnh Minh Hoàng - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa phát biểu tại Hội nghị.

Khánh Hòa là một trong những địa phương đi đầu cả nước về nghề nuôi chim yến. Hiện nay, toàn tỉnh có 61/65 xã, phường và đặc khu phát triển nghề nuôi yến, với tổng cộng 1.425 nhà yến. Bên cạnh đó, tỉnh còn có 33 đảo yến với 173 hang yến thiên nhiên do Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa (Công ty Yến sào Khánh Hòa) quản lý.

Năm 2025, sản lượng tổ yến khai thác đạt hơn 19.000 kg, tăng trưởng ổn định so với cùng kỳ, góp phần tạo sinh kế cho người dân và đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế địa phương.

Không chỉ mang giá trị kinh tế cao, chim yến còn giữ vai trò quan trọng trong cân bằng hệ sinh thái tự nhiên. Qua nhiều thế hệ, chim yến đã trở thành biểu tượng đặc trưng, gắn liền với thương hiệu Yến sào Khánh Hòa - niềm tự hào không chỉ của địa phương mà còn của cả nước. Việc bảo vệ chim yến vì thế không đơn thuần là bảo vệ một ngành nghề, mà còn là bảo vệ di sản thiên nhiên và giá trị bền vững cho các thế hệ tương lai.

Thực trạng săn bắt trái phép và những hệ lụy đáng báo động

Nhằm tăng cường công tác quản lý, bảo vệ chim yến, thời gian qua, Chính phủ và UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu các địa phương và ngành chức năng triển khai các biện pháp ngăn chặn tình trạng săn bắt chim yến trái phép.

Ông Trần Ngọc Hiếu - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường phát biểu.

Các lực lượng chức năng, Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa đã cùng Công ty Yến sào Khánh Hòa phối hợp chặt chẽ trong công tác tuần tra, kiểm tra, bảo vệ đàn chim yến.

Tuy nhiên, tình trạng săn bắt chim yến trái phép vẫn diễn biến phức tạp và có xu hướng lan rộng tại nhiều địa phương. Từ năm 2018 đến nay, số vụ vi phạm được phát hiện ngày càng nhiều, với phương thức ngày càng tinh vi. Bình quân mỗi năm, lực lượng chức năng phát hiện và xử lý từ 140 đến 160 vụ vi phạm, thu giữ hàng trăm tấm lưới bẫy, kịp thời giải cứu từ 4.000 đến 5.000 cá thể chim yến. Trong hơn 7 năm qua, gần 35.000 cá thể chim yến đã được giải cứu và thả về tự nhiên.

Đáng lo ngại hơn, theo đánh giá tổng hợp năm 2025, tình trạng săn bắt trái phép đã khiến sản lượng tổ yến tại các nhà yến trên địa bàn tỉnh sụt giảm phổ biến từ 30 đến 40% so với năm trước. Xu hướng suy giảm này không còn mang tính cục bộ mà diễn ra trên diện rộng, tại hầu hết các xã, phường có nghề nuôi yến phát triển.

Nếu không có giải pháp đủ mạnh và sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền các cấp, trong vòng 5 năm tới, nhiều nhà yến có nguy cơ không còn chim để khai thác, gây thiệt hại lớn về kinh tế và xã hội.

Toàn tỉnh hiện có hơn 1.400 nhà yến, với tổng giá trị đầu tư ước tính trên 2.000 tỷ đồng. Đây là tài sản lớn, là sinh kế của hàng nghìn hộ dân. Việc suy giảm quần thể chim yến không chỉ gây tổn thất trực tiếp cho người nuôi yến mà còn kéo theo nguy cơ mất cân bằng sinh thái, gia tăng sâu bệnh, ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

Cần giải pháp đồng bộ, quyết liệt và lâu dài

Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Yến sào Khánh Hòa Trịnh Thị Hồng Vân phát biểu tại Hội nghị.

Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Yến sào Khánh Hòa Trịnh Thị Hồng Vân nhấn mạnh: Bảo vệ quần thể chim yến đảo thiên nhiên là nhiệm vụ mang tính chiến lược, lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ tỉnh đến cơ sở.

Thực tiễn cho thấy, việc phục hồi một cá thể chim yến là quá trình công phu, tốn kém và kéo dài. Trong khi đó, chỉ cần một tấm lưới giăng trong vài giờ có thể tiêu diệt hàng nghìn cá thể chim, gây tổn thất không thể bù đắp.

Hội nghị cũng thống nhất nhận định rằng, công tác bảo vệ chim yến cần được gắn chặt với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng và đất rừng. Suy giảm rừng tự nhiên đồng nghĩa với thu hẹp môi trường sống và nguồn thức ăn của chim yến, làm gia tăng nguy cơ suy giảm quần thể trước các hành vi xâm hại trái phép.

Trong thời gian tới, tỉnh Khánh Hòa sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và địa phương; đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ trong theo dõi, quản lý đàn chim yến; đồng thời chú trọng công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là tại các khu vực có nhà yến và đảo yến. Các hành vi vi phạm cần được phát hiện kịp thời, xử lý nghiêm minh, bảo đảm tính răn đe.

Bảo vệ quần thể chim yến không phải là nhiệm vụ của riêng một ngành hay một giai đoạn, mà là trách nhiệm chung, lâu dài của cả cộng đồng. Chỉ khi có sự thống nhất cao về nhận thức và hành động, cùng các giải pháp đủ mạnh, đủ sớm và được triển khai đồng bộ, Khánh Hòa mới có thể gìn giữ được tài nguyên chim yến - một lợi thế đặc hữu, góp phần bảo vệ hệ sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh trong tương lai.

Các đại biểu phát biểu thảo luận tại hội nghị

Mạnh Hùng