Khánh Hòa tạo động lực cho các dự án trọng điểm bứt tốc

Các nhà thầu tập trung san lấp mặt bằng dự án tái định cư thuộc dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh). Ảnh: Công Thử - TTXVN

Để bứt tốc phát triển trong những tháng cuối năm 2026, tỉnh Khánh Hòa đang tập trung dồn lực đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm để khơi thông các nguồn lực và phát huy hiệu quả đầu tư, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng GRDP đạt hai con số như mục tiêu đặt ra.

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển, Tỉnh ủy Khánh Hòa đã ban hành Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 14/7/2025 về tăng trưởng kinh tế 2 con số giai đoạn 2025 - 2030, nhằm sớm đưa tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030. Để đạt mục tiêu trên, Tỉnh ủy Khánh Hòa đã đặt ra “4 trụ cột” phát triển, đó là: Công nghiệp; Năng lượng; Du lịch, Dịch vụ; Đô thị - Xây dựng. Những lĩnh vực được Khánh Hòa chọn là khâu đột phá đều đang tự khẳng định mình trên bước đường phát triển mới.

Lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa cho biết, toàn tỉnh có 15 dự án trọng điểm, động lực được xác định cần tập trung đẩy mạnh đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách và vốn ngoài ngân sách. Trong đó, nhóm các dự án đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng gồm: Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh; đầu tư hạ tầng khu công nghiệp Dốc Đá Trắng; khu công nghiệp Ninh Diêm 1; khu công nghiệp Ninh Xuân; khu công nghiệp Cà Ná giai đoạn 1; dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2.

Các nhà thầu tập trung san lấp mặt bằng dự án tái định cư thuộc dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh). Ảnh: Công Thử - TTXVN

Mặc dù Khánh Hòa luôn quyết tâm khơi thông các điểm nghẽn để tập trung thi công các dự án. Song một số dự án vẫn còn gặp những khó khăn nhất định bởi lực cản từ cơ chế, chính sách, vướng mắc trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng…, đã gây cản trở tiến độ triển khai thi công dự án, làm ảnh hưởng đến giải ngân nguồn vốn đầu tư. Điển hình như dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2; dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh; các dự án khu công nghiệp, khu tái định cư, giao thông…         

Theo đánh giá của Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng, có nhiều nguyên nhân làm ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án. Trong đó nguyên do cốt lõi vẫn là cơ chế, chính sách chưa kịp khơi thông. Bên cạnh đó cũng phải thấy rõ nhiều địa phương còn thiếu đội ngũ chuyên môn, năng lực quản lý, chỉ đạo, điều hành của cấp cơ sở còn có những hạn chế, thiếu chủ động, chưa quyết liệt, quyết tâm bám sát cơ sở để có cái nhìn toàn diện, đúng đắn, sát thực tiễn; qua đó để kịp thời tháo gỡ những “điểm nghẽn” đang gặp phải.

Theo tìm hiểu của phóng viên TTXVN, tại dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua tỉnh Khánh Hòa, việc triển khai xây dựng khu tái định cư cho người dân có đất bị thu hồi làm dự án, nhất là tại các địa phương khu vực phía Nam của tỉnh còn gặp một số khó khăn, dẫn đến tiến độ triển khai còn chậm.

Các nhà thầu đang tiến hành san lấp mặt bằng dự án thành phần tái định cư Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam tại địa bàn xã Ninh Phước. Ảnh: Công Thử - TTXVN

Tại dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh) và dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 (xã Vĩnh Hải), mặc dù công tác thu hồi đất, đền bù và giải phóng mặt bằng, tái định cư thuộc các dự án thành phần có chuyển biến tích cực hơn so với trước. Song một số “điểm nghẽn” vẫn chưa được tháo gỡ. Cụ thể có nhiều trường hợp có đất nhưng bị chồng lấn đất rừng, đang chờ xác minh giải quyết. Có trường hợp đã được phê duyệt phương án bồi thường nhưng chưa chịu nhận kinh phí bồi thường, chưa bàn giao mặt bằng, làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Đối với dự án Khu công nghiệp Cà Ná (xã Cà Ná), giai đoạn 1, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng còn gặp khó khăn do nhiều diện tích còn bị chồng lấn với dự án Khu công nghiệp Dốc Hầm trước đây. Công tác xác định nguồn gốc đất, áp giá và hoàn thiện phương án bồi thường còn chậm. Còn tại dự án Khu công nghiệp Phước Nam (xã Thuận Nam) giai đoạn 2, do chưa giải quyết các thủ tục có liên quan nên dẫn đến tình trạng người dân trở lại lấn chiếm đất canh tác, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Để thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản số 13462/UBND-XDNĐ ngày 30/10/2026, giao các sở, ban, ngành; UBND các xã, phường, đặc khu; các Ban Quản lý dự án và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh tăng cường kiểm tra thực tế, trực tiếp tại các dự án, các địa phương chậm tiến độ giải phóng mặt bằng. Theo đó, xác định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan để kịp thời chỉ đạo khắc phục, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế tại các dự án.

Các nhà thầu đang tiến hành san lấp mặt bằng dự án thành phần tái định cư Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam tại địa bàn xã Ninh Phước. Ảnh: Công Thử - TTXVN

Đồng thời, tăng cường giám sát, đôn đốc các chủ đầu tư, đơn vị đo đạc khẩn trương hoàn thành, bàn giao bản đồ, ranh giới theo từng phần để các địa phương triển khai kiểm kê, không chờ hoàn thành công tác đo đạc toàn dự án. Theo đó, khẩn trương tập trung nhân lực, đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng theo phương thức “cuốn chiếu”. Khẩn trương thực hiện các thủ tục lựa chọn nhà thầu, tăng cường kiểm tra, yêu cầu nhà thầu bố trí đầy đủ trang thiết bị, nhân lực để triển khai xây dựng hạ tầng các khu tái định cư.

Ngoài ra, các sở, ngành và địa phương cần rà soát, tháo gỡ xử lý các khó khăn, vướng mắc về giá đất để tính tiền bồi thường, nhất là tại các khu vực có chênh lệch lớn khi áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất. Đồng thời, chấn chỉnh những bất cập trong công tác phối hợp giữa chủ đầu tư, UBND cấp xã và các cơ quan, đơn vị thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; xác định rõ trách nhiệm, quy trình và thời gian xử lý từng khâu, hạn chế tình trạng hồ sơ bị trả lại nhiều lần do chưa đảm bảo yêu cầu.

Chủ tịch UBND xã Ninh Phước Quảng Thúc Đoan cho biết, Ninh Phước là địa phương có dự án Đường sắt tốc độ cao đi qua. Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, UBND xã đã phối hợp với chủ đầu tư dự án thành phần tái định cư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh chọn địa điểm xây dựng khu tái định cư cho 53 hộ có đất bị thu hồi với diện tích hơn 8 ha ở khu vực tỉnh lộ 708 (thôn Thuận Hòa) và khu vực phía Tây Quốc lộ 1 (Phước Dân). Đến nay, UBND xã đã chi trả xong kinh phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư dự án. Chủ đầu tư đang bắt đầu san lấp mặt bằng nơi tái định cư.

Các nhà thầu tập trung san lấp mặt bằng dự án tái định cư thuộc dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh). Ảnh: Công Thử - TTXVN

Ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, tỉnh có hai dự án thuộc dự án trọng điểm của quốc gia, đó là: Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua tỉnh; dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Riêng với dự án điện hạt nhân, thời gian qua UBND tỉnh đã rất nỗ lực và kiến nghị với Trung ương để có có cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ triển khai dự án.

Theo ông Trịnh Minh Hoàng, dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận là dự án trọng điểm, lần đầu tiên được triển khai tại Khánh Hòa, mức độ ảnh hưởng lớn. Hơn nữa, do thực tiễn trước đây công tác quản lý đất đai của địa phương còn lỏng lẻo nên khi tiến hành thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng đã gặp không ít khó khăn trong việc quy chủ, xác minh nguồn gốc đất, giá cả bồi thường và hỗ trợ về đất, vật kiến trúc trên đất…

Tuy nhiên, điểm đáng mừng nhất là dự án luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của Trung ương. Nhiều cơ chế, chính sách đặc thù đã được Trung ương ban hành, tạo thuận lợi và làm cơ sở để tỉnh áp dụng triển khai. Vừa qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 121/2026/UBTVQH15 ngày 30-3-2026 về việc bổ sung, điều chỉnh một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận của Nghị quyết số 189/2025/QH15, đã giúp cởi được “nút thắt” về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án, phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Các nhà thầu đang tập trung đổ trụ bê tông để thi công cầu cảng thuộc dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh) Ảnh: Công Thử - TTXVN

Để các dự án được triển khai thi công thông suốt, UBND tỉnh Khánh Hòa tiếp tục rà soát, điều phối, tăng cường nhân lực có chuyên môn, kinh nghiệm về đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến các địa bàn, dự án trọng điểm để hỗ trợ các địa phương trong công tác xác minh nguồn gốc đất. Đồng thời, bố trí đầy đủ, kịp thời kinh phí chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân, không để xảy ra tình trạng người dân đã đồng ý nhận tiền nhưng chậm được chi trả do thiếu kinh phí.

Song song với đó, các địa phương có dự án trọng điểm triển khai đầu tư cũng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, đối thoại với người dân để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kịp thời giải thích chính sách, pháp luật và giải quyết các kiến nghị chính đáng cho người dân. Qua đó để tạo sự đồng thuận, thống nhất cao cho các dự án trọng điểm, động lực triển khai đảm bảo tiến độ và mục tiêu đặt ra.