Khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Hòa Lạc
Sáng 13/3, tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, TP. Hà Nội, đã diễn ra lễ khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, tổ hợp cơ sở hạ tầng hiện đại được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển và từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ của Việt Nam.

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Hòa Lạc.
Trung tâm được xây dựng với nhiều hợp phần quan trọng như Trung tâm điều hành, Trung tâm khai thác và ứng dụng dữ liệu vệ tinh, Trung tâm nghiên cứu và phát triển vệ tinh, trung tâm gia công, hệ thống mặt đất với ăng-ten đường kính 9,3 m, cùng các hạng mục như Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam, Trung tâm đa phương tiện và Nhà khách quốc tế.
Việc đưa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam vào hoạt động được xem là dấu mốc quan trọng trong chiến lược tăng cường năng lực và từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ – lĩnh vực được xác định là một trong những ngành công nghệ chiến lược của quốc gia.
Công trình góp phần triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời cụ thể hóa định hướng phát triển các công nghệ chiến lược theo Quyết định 1131/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là hợp phần quan trọng của Dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam – dự án khoa học công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của Nhật Bản.
Dự án hướng tới mục tiêu tiếp nhận chuyển giao công nghệ, tiến tới làm chủ công nghệ vệ tinh quan sát Trái đất.
Theo các chuyên gia, việc phát triển công nghệ vệ tinh sẽ góp phần nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên, giám sát môi trường thông qua dữ liệu viễn thám, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc gia.
Bên cạnh việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng, một nhiệm vụ quan trọng của dự án là chế tạo và phóng vệ tinh quan sát Trái đất LOTUSat-1, sử dụng cảm biến radar khẩu độ tổng hợp (SAR). Đây là vệ tinh radar đầu tiên của Việt Nam, cho phép quan sát bề mặt Trái đất trong mọi điều kiện thời tiết, cả ngày lẫn đêm.
Trước đó, dự án đã hoàn thành hợp phần đào tạo nhân lực tại Nhật Bản với 36 thạc sĩ công nghệ vũ trụ và chế tạo thành công vệ tinh thử nghiệm MicroDragon nặng khoảng 50 kg. Vệ tinh này đã được phóng thành công lên quỹ đạo vào ngày 18/1/2019 bằng tên lửa Epsilon-4.
Đến nay, vệ tinh LOTUSat-1 đã hoàn thành chế tạo, hệ thống mặt đất đã được lắp đặt và bàn giao, đồng thời đội ngũ nhân lực vận hành cũng đã được đào tạo bài bản tại Nhật Bản.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu cắt băng khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. (Ảnh: VGP/Nhật Bắc)
Theo PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, hạ tầng kỹ thuật và nguồn nhân lực của dự án đã sẵn sàng bước sang giai đoạn vận hành, khai thác và phát triển các ứng dụng công nghệ vũ trụ trong thời gian tới.
Theo định hướng của Chính phủ, công nghệ vũ trụ nằm trong danh mục 11 ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam theo Quyết định 1131/QĐ-TTg. Các nhóm sản phẩm trọng tâm gồm vệ tinh viễn thám và viễn thông tầm thấp, trạm mặt đất và hệ thống điều khiển vệ tinh, cùng các thiết bị bay không người lái.
Trong đó, thiết bị bay không người lái được xác định là một trong sáu sản phẩm công nghệ chiến lược được ưu tiên triển khai trước, nhằm phục vụ các lĩnh vực như giám sát môi trường, nông nghiệp thông minh, quản lý tài nguyên và quốc phòng – an ninh.
Việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Hòa Lạc vì vậy không chỉ đánh dấu bước tiến về hạ tầng khoa học công nghệ, mà còn mở ra nền tảng quan trọng để Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ vũ trụ trong khu vực và trên thế giới.











