Khi bệnh án không còn nằm trên giấy

Từ hồ sơ giấy sang môi trường điện tử

Được triển khai từ tháng 8/2025, đến ngày 1/7/2026, Bệnh viện đa khoa khu vực (BVĐKKV) Đồng Hới chính thức bỏ hoàn toàn bệnh án giấy, chuyển sang BAĐT. Theo bác sĩ CKI Đỗ Minh Huệ, Giám đốc bệnh viện, việc sử dụng bệnh án điện tử giúp giảm thời gian chờ, giảm giấy tờ, hạn chế chỉ định, xét nghiệm trùng lặp và hỗ trợ nâng cao hiệu quả điều trị. Dữ liệu trên hệ thống giúp quản lý, điều hành hiệu quả hơn, với số liệu minh bạch, rõ ràng.

Tại Bệnh viện đa khoa (BVĐK) tỉnh, quá trình chuyển đổi được thực hiện trên nền tảng các hệ thống HIS, LIS, RIS/PACS và phần mềm chuyên ngành đã triển khai trước đó. Tháng 7/2025, BAĐT được đưa vào vận hành chính thức, thay thế bệnh án giấy theo phạm vi triển khai. Đến nay, các khâu từ tiếp đón, quản lý thông tin người bệnh, thanh toán bảo hiểm y tế… đến lưu trữ và tra cứu hồ sơ đã cơ bản được số hóa. Bệnh viện cũng triển khai chữ ký số cho nhân viên y tế và ký điện tử của người bệnh.

Tại Bệnh viện đa khoa tỉnh, các khâu trong hoạt động khám chữa bệnh cơ bản được số hóa - Ảnh: H.L

Theo thông tin từ Sở Y tế, hết năm 2025, 29/29 bệnh viện trên địa bàn tỉnh đã công bố triển khai BAĐT. Đến tháng 8/2026, có 24/29 bệnh viện đã chuyển sang sử dụng BAĐT, không sử dụng bệnh án giấy trong hoạt động chuyên môn theo phạm vi công bố.

Ông Đinh Viễn Anh, Phó Giám đốc Sở Y tế khẳng định, kết quả trên cho thấy các đơn vị đã có chuyển biến rõ về nhận thức, quyết tâm tổ chức thực hiện và khả năng làm chủ hệ thống. Tuy nhiên, mức độ hoàn thiện giữa các bệnh viện chưa đồng đều. Một số đơn vị mới đáp ứng yêu cầu vận hành cơ bản; khả năng liên thông giữa hệ thống quản lý bệnh viện, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, lưu trữ hình ảnh, chữ ký số và thanh toán cần hoàn thiện thêm.

Dữ liệu không chỉ để lưu trữ

BAĐT là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chuyển đổi số ngành Y tế. Việc triển khai gắn với nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm an toàn thông tin, chuẩn hóa dữ liệu, sử dụng chữ ký số, kết nối các hệ thống chuyên môn và từng bước hình thành kho dữ liệu ngành Y tế, Hệ thống điều phối thông tin y tế của tỉnh. Đây là quá trình chuyển đổi tổng thể cả về công nghệ, quy trình chuyên môn, quản trị và phương thức phục vụ người bệnh.

Đối với người dân, BAĐT giúp thông tin khám bệnh, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, đơn thuốc và quá trình điều trị được lưu trữ đầy đủ, có hệ thống. Khi dữ liệu được kết nối và khai thác đúng quy định, người bệnh giảm việc phải mang theo nhiều giấy tờ, hạn chế thực hiện lại các xét nghiệm không cần thiết, rút ngắn thời gian chờ đợi và được theo dõi sức khỏe liên tục hơn. Bác sĩ có thêm thông tin để đánh giá tiền sử bệnh, sử dụng thuốc và kết quả điều trị, qua đó hỗ trợ chỉ định phù hợp, giảm sai sót, nâng cao an toàn người bệnh.

Bệnh án điện tử giúp tăng khả năng kết nối, truy xuất và khai thác dữ liệu phục vụ điều trị - Ảnh: H.L

Đối với các bệnh viện, BAĐT giúp chuẩn hóa quy trình khám, chữa bệnh; giảm chi phí in, lưu trữ và khai thác hồ sơ giấy; kiểm soát tốt hơn việc chỉ định dịch vụ kỹ thuật, kê đơn, sử dụng thuốc và thanh toán chi phí khám chữa bệnh. Dữ liệu được hình thành trong quá trình chuyên môn còn phục vụ quản lý chất lượng, điều hành bệnh viện, thống kê, báo cáo, giám sát dịch tễ và hỗ trợ ra quyết định. Đây cũng là tiền đề để phát triển bệnh viện thông minh, tư vấn khám chữa bệnh từ xa và các công cụ hỗ trợ chuyên môn dựa trên dữ liệu.

Bác sĩ CKII Phan Xuân Nam, Giám đốc BVĐK tỉnh cho rằng, thay đổi rõ nhất là khả năng tiếp cận thông tin người bệnh nhanh chóng và đồng bộ giữa các bộ phận. Hiện bác sĩ đã có thể khai thác tương đối đầy đủ các thông tin cần thiết của người bệnh trên môi trường điện tử để phục vụ quá trình khám, chẩn đoán và điều trị.

“Tuy nhiên, chúng tôi xác định đây mới chủ yếu là giai đoạn số hóa và khai thác dữ liệu phục vụ trực tiếp cho hoạt động chuyên môn. Với BAĐT, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng kết nối, truy xuất và khai thác dữ liệu phục vụ quyết định điều trị. Mục tiêu tiếp theo của bệnh viện là tiến từ có dữ liệu số sang “hiểu và khai thác được dữ liệu số”, để dữ liệu thực sự trở thành công cụ hỗ trợ bác sĩ và nâng cao chất lượng điều trị”, bác sĩ Nam chia sẻ.

Không chỉ là câu chuyện công nghệ

Yêu cầu đặt ra đối với triển khai BAĐT là bảo đảm sự đồng bộ giữa hạ tầng, phần mềm, dữ liệu, quy trình chuyên môn và nhân lực. Theo bác sĩ Đỗ Minh Huệ, tại BVĐKKV Đồng Hới, khó khăn hiện nay là hạ tầng chưa đồng bộ, phần mềm và liên thông dữ liệu còn hạn chế; nhân lực công nghệ thông tin thiếu, kinh phí đầu tư còn khó khăn. Không ít cán bộ y tế chưa đáp ứng với hệ thống công nghệ nên dẫn đến còn nhiều sai sót.

Đồng tình với quan điểm trên, bác sĩ Phan Xuân Nam chia sẻ: “Khó khăn lớn nhất không nằm ở một thiết bị hay phần mềm cụ thể, mà làm thế nào để đồng bộ giữa con người, quy trình và công nghệ trong toàn bệnh viện, trong đó, thách thức lớn chính là thay đổi thói quen và phương thức làm việc. Công nghệ có thể đầu tư, phần mềm có thể nâng cấp nhưng thay đổi con người và quy trình cần thời gian, sự đồng thuận và quyết tâm của cả tổ chức”.

Ông Đinh Viễn Anh, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết, thời gian tới, sở tiếp tục rà soát, đánh giá thực chất mức độ hoàn thiện BAĐT tại từng bệnh viện; yêu cầu khắc phục các chức năng còn thiếu, giảm quy trình song song giữa hồ sơ điện tử và hồ sơ giấy, đồng thời kiểm tra việc tuân thủ quy định chuyên môn, chữ ký số, lưu trữ và an toàn thông tin. Người đứng đầu cơ sở khám, chữa bệnh chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ, chất lượng và hiệu quả vận hành; không xem việc mua sắm phần mềm hoặc công bố triển khai là kết quả cuối cùng.

Ở tuyến y tế cơ sở, BAĐT cũng sẽ được triển khai trong thời gian tới. Sở đang phối hợp với UBND cấp xã, các trạm y tế và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ để rà soát hiện trạng, bổ sung thiết bị, hoàn thiện phần mềm, đào tạo người sử dụng, thiết lập cơ chế hỗ trợ kỹ thuật. Dự kiến kế hoạch hoàn thành chạy thử trước ngày 15/12/2026 và sẵn sàng triển khai chính thức từ ngày 1/1/2027.

Bệnh án không còn nằm trên giấy, nhưng đó mới là điểm khởi đầu. Phía trước là quá trình số hóa dữ liệu, chuẩn hóa và liên thông, phân tích dữ liệu, hỗ trợ quyết định, từng bước hướng tới bệnh viện thông minh và một hệ sinh thái y tế số đồng bộ. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực, quyết tâm và các giải pháp đồng bộ trong tổ chức thực hiện, từ cấp tỉnh đến từng cơ sở y tế.