Khi công nghệ 'tiếp sức' cho đào tạo nghệ thuật

Nhưng, từ những thông tin về chương trình đào tạo được các khoa cung cấp nhân dịp công bố liên hoan vừa qua, chúng ta đã có thể nhận thấy những chuyển động trong việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy, thực hành sáng tác và đưa tác phẩm đến với công chúng, nhất là trong bối cảnh Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được triển khai rộng rãi.

Đơn cử, trong đào tạo thiết kế mỹ thuật sân khấu và điện ảnh, sinh viên được tiếp cận thiết kế 3D bằng phần mềm Blender, học kỹ xảo với After Effects, đồng thời có cơ hội thực hành tại xưởng sản xuất sân khấu, trường quay, nhà hát và các doanh nghiệp.

Ở lĩnh vực điện ảnh, dù AI chưa được đưa vào chương trình đào tạo chính thức, các buổi chuyên đề với chuyên gia AI đã được tổ chức để sinh viên cập nhật kiến thức mới.

Ban tổ chức giới thiệu thông tin về Liên hoan nghệ thuật “Chuyện thanh xuân”. Ảnh: Phương Lan - TTXVN

Công nghệ số còn mở rộng cách thức sản xuất và phổ biến tác phẩm. Trong đào tạo truyền hình, sinh viên được trang bị tư duy sản xuất nội dung đa nền tảng, kỹ năng kể chuyện bằng video ngắn. Riêng với liên hoan Chuyện thanh xuân, Khoa Truyền hình dự kiến giới thiệu tác phẩm trên các nền tảng số của nhà trường và đối tác, đồng thời đánh giá hiệu quả tiếp cận qua lượt xem, thời lượng xem và mức độ tương tác. Những dữ liệu này có thể giúp sinh viên hiểu rõ hơn cách công chúng tiếp nhận sản phẩm để hoàn thiện kỹ năng sáng tạo.

Thậm chí, trong nghệ thuật truyền thống, sinh viên ngành kịch hát dân tộc cũng được khuyến khích ứng dụng công nghệ số để ghi hình, lưu trữ tư liệu, xây dựng video ngắn giới thiệu các trích đoạn và câu chuyện văn hóa gắn với tác phẩm, qua đó tạo thêm cơ hội để tuồng, chèo, cải lương tiếp cận công chúng trẻ.

Đáng nói, như chia sẻ từ phía nhà trường, việc ứng dụng công nghệ vẫn phải gắn với vai trò chủ động của người sáng tạo. Theo Trưởng khoa Thiết kế Mỹ thuật Vũ Đình Toán, người họa sĩ sử dụng AI như một công cụ sáng tạo theo sự chỉ đạo của chính mình. Ý tưởng và định hướng thẩm mỹ vẫn thuộc về người nghệ sĩ.

Hoặc, ở lĩnh vực nhiếp ảnh, khi điện thoại thông minh, phần mềm và AI ngày càng hỗ trợ nhiều thao tác chụp, xử lý hình ảnh, việc đào tạo càng chú trọng khả năng quan sát, phát hiện câu chuyện, tư duy thị giác và cách kể chuyện bằng hình ảnh. Theo Trưởng khoa Nhiếp ảnh Phan Thị Phương Hiền, sinh viên còn cần hiểu về bản quyền, đạo đức nghề nghiệp và tính xác thực của hình ảnh.

Đáng chú ý, hạng mục phim ngắn của Chuyện thanh xuân cũng không nhận tác phẩm dự thi là phim AI. Bởi như giải thích của Trưởng khoa Điện ảnh Trần Quang Minh, quy định này nhằm hướng sinh viên tới sáng tạo và thực hành nghề nghiệp, chứ không phủ nhận lợi ích của công nghệ. Việc cập nhật kiến thức AI trong đào tạo vì thế vẫn gắn với yêu cầu phát triển năng lực chuyên môn và tư duy nghệ thuật.

"Những người làm văn học nghệ thuật và điện ảnh đang rất băn khoăn trước sự phát triển của AI. Vì vậy, chúng tôi cần sự nhiệt huyết của các bạn trẻ để có thể làm chủ AI và biến nó trở thành một công cụ hiệu quả trong tay mình. Chúng ta không được phép sợ hãi" - Hiệu trưởng Bùi Như Lai chia sẻ tại buổi công bố liên hoan.

Tinh thần chủ động tiếp cận và làm chủ công nghệ ấy cũng phù hợp với mục tiêu được đặt ra tại Nghị quyết số 57: "Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo góp phần quan trọng xây dựng, phát triển giá trị văn hóa, xã hội, con người Việt Nam". Khi được trang bị kiến thức chuyên môn vững vàng và khả năng ứng dụng công nghệ, thế hệ nghệ sĩ trẻ sẽ có thêm điều kiện phát huy sức sáng tạo, tạo ra những tác phẩm có giá trị, đóng góp cho đời sống nghệ thuật và sự phát triển của công nghiệp văn hóa.