Khi đồng bào chủ động thay đổi để nâng cao thu nhập

Ruộng lúa nước dưới chân rẫy đang trong giai đoạn làm đòng; dù diện tích nhỏ, gia đình anh Đặng Quang Phúc vẫn canh tác 2 vụ mỗi năm, bảo đảm chủ động nguồn lương thực

Tính toán trên từng diện tích đất

Gia đình anh Đặng Phúc Quang, dân tộc Dao, ở bản Đầm Giỏ có 1,4 ha đất rẫy. Hơn 10 năm trở về trước, diện tích này được trồng hồ tiêu, bình quân mỗi vụ cho thu khoảng 6 tấn. Những năm hồ tiêu được giá cao, gia đình anh ổn định cuộc sống, tích lũy, xây dựng nhà kiên cố.

Khi hồ tiêu già cỗi, gia đình anh chuyển sang trồng cà phê, xen sầu riêng để đa dạng nguồn thu. Giờ đây, vườn cho thu khoảng 4 tấn cà phê, 3 tấn sầu riêng mỗi vụ. Niên vụ 2025, gia đình anh thu khoảng 300 triệu đồng khi đã trừ chi phí sản xuất.

Sau khi thay đổi cây trồng, anh tiếp tục điều chỉnh cách chăm sóc sao cho giảm chi phí và duy trì năng suất; việc bón phân, tỉa cành, tạo tán, phòng trừ sâu bệnh cũng được thực hiện phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây cà phê, sầu riêng. Hệ thống tưới phun sương được lắp đặt khắp vườn, vừa tiết kiệm nước, vừa giảm công lao động. Không bỏ phí những phần đất còn có thể sản xuất, khu sình lầy dưới chân rẫy được anh cải tạo trồng lúa nước, bảo đảm nguồn lương thực cho gia đình.

Cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và hoa màu là những cây trồng gắn với sinh kế của người dân bản Đầm Giỏ. Trong sản xuất, bà con tích cực tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật, học hỏi kinh nghiệm từ những mô hình hiệu quả và áp dụng phù hợp với điều kiện vườn cây.

Ông Đậu Quang Hiếu - Trưởng bản Đầm Giỏ cho biết: “Bà con ở đây chủ yếu là đồng bào các dân tộc Dao, Tày, Nùng. Không riêng anh Đặng Quang Phúc, hầu hết bà con đều chăm chỉ, biết tính toán làm ăn và tích cực áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Kinh tế khá lên, bà con có điều kiện tái đầu tư cho vườn cây, nâng cao năng suất và hiệu quả”.

Vườn cà phê của anh Đặng Quang Phúc trong giai đoạn dưỡng quả

Chủ động thay đổi

Gia đình anh Lý Thanh Tâm, dân tộc Dao, cũng ở bản Đầm Giỏ có 7 ha cà phê và từng sở hữu khoảng 4 ha hồ tiêu cho năng suất cao. Khi vườn hồ tiêu già cỗi, năng suất giảm, gia đình anh mạnh dạn loại bỏ hoàn toàn, chỉ giữ lại vườn cà phê để duy trì nguồn thu.

Sau một thời gian để đất nghỉ, anh Tâm trồng lại 2 ha hồ tiêu. Lần này anh lựa chọn trụ sống kết hợp một phần trụ gỗ, thay vì sử dụng trụ bê tông như trước kia. Anh Lý Thanh Tâm cho biết: “Trụ bê tông đòi hỏi chi phí đầu tư cao, nhưng thân trụ không có khả năng giữ ẩm, vào mùa khô rễ tiêu bị nóng, khâu chăm sóc, phòng bệnh rất vất vả. Giờ trồng với trụ sống thì hơi tốn công phát dọn cành cây, nhưng tôi tham khảo nhiều vườn thấy mô hình thế này giúp hồ tiêu phát triển tốt, tuổi thọ cao, ít bệnh, hi vọng vườn của gia đình cũng sẽ phát triển bền vững”.

Sau nhiều năm canh tác, nhiều vườn hồ tiêu bị già cỗi, sâu bệnh, năng suất giảm. Trước thực tế ấy, mỗi nông hộ đang lựa chọn điều chỉnh sản xuất, với phương án tái canh, chuyển đổi cây trồng hoặc thay đổi kỹ thuật canh tác.

Câu chuyện phát triển kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số ở bản Đầm Giỏ, xã Thuận Hạnh không chỉ dừng ở việc thoát nghèo. Trước những thay đổi của cây trồng, thời tiết và thị trường, bà con ngày càng chủ động tính toán, lựa chọn hướng sản xuất phù hợp, mạnh dạn chuyển đổi và áp dụng kỹ thuật mới. Từ đó, nhiều gia đình từng bước nâng cao thu nhập, có điều kiện tái đầu tư cho sản xuất, hướng đến cuộc sống ổn định và bền vững hơn.