Khi dữ liệu trở thành tài nguyên của du lịch

“Mỏ dữ liệu” từ hàng triệu tương tác số là nguồn tài nguyên giúp nhận diện nhu cầu thị trường, sở thích và xu hướng tiêu dùng để các doanh nghiệp tạo ra những sản phẩm phù hợp hơn với du khách.

Du khách trải nghiệm công nghệ điều khiển chuyển động 3D để khám phá nội dung các cuốn sách tại Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Nhật Nam

Đọc thị trường từ “dấu chân số”

Dạo phố buổi tối bên hồ Hoàn Kiếm, anh Michael Brown (du khách đến từ Australia) sử dụng điện thoại để tìm kiếm địa điểm ăn uống, tra cứu thông tin lịch sử và lựa chọn điểm tham quan cho hành trình tiếp theo. “Tôi thường xem đánh giá của những người đã trải nghiệm trước khi quyết định đến một địa điểm nào đó. Với Hà Nội, phần lớn thông tin tôi biết đều đến từ Google Maps, Tripadvisor và các video trên mạng xã hội”, anh Michael Brown cho biết.

Câu chuyện của vị khách Australia phản ánh xu hướng phổ biến của du lịch hiện đại. Hành trình của du khách ngày nay thường bắt đầu từ môi trường số. Từ tìm kiếm điểm đến, đặt dịch vụ, lựa chọn nơi lưu trú đến chia sẻ cảm nhận sau chuyến đi, du khách liên tục để lại những “dấu chân số” phản ánh hành vi tiêu dùng và nhu cầu trải nghiệm.

Nếu trước đây ngành Du lịch chủ yếu dựa vào các cuộc khảo sát định kỳ để nắm bắt thị trường thì nay dữ liệu số cho phép quan sát thị trường gần như theo thời gian thực. Mỗi lượt tìm kiếm trên Google, mỗi giao dịch đặt phòng, mỗi đánh giá trên Tripadvisor hay mỗi bài đăng trên mạng xã hội đều là tín hiệu phản ánh nhu cầu của du khách.

Các báo cáo xu hướng từ Google Destination Insights (công cụ theo dõi xu hướng thị trường của Google) những năm gần đây cho thấy, Việt Nam liên tục nằm trong nhóm điểm đến được du khách quốc tế quan tâm trên môi trường số. Trong dòng chảy đó, Hà Nội luôn là một trong những địa danh được tìm kiếm nhiều khi du khách lên kế hoạch đến Việt Nam. Những nội dung được quan tâm nhiều thường gắn với trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và đời sống địa phương, điều này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của du khách đối với các sản phẩm mang đậm bản sắc của Thủ đô.

Dữ liệu từ Tripadvisor cũng phản ánh sức hút của Hà Nội trên môi trường số. Khu phố cổ Hà Nội ghi nhận gần 29.000 lượt đánh giá, Nhà tù Hỏa Lò và Văn Miếu - Quốc Tử Giám đều có hơn 11.000 lượt nhận xét... Nội dung đánh giá tập trung nhiều vào ẩm thực đường phố, không gian đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm và các giá trị văn hóa - lịch sử đặc trưng của thành phố.

Một chỉ dấu khác đến từ nền tảng du lịch trực tuyến Agoda cho thấy, lượng tìm kiếm chỗ ở tại Việt Nam của khách quốc tế trong năm 2025 tăng 21% so với năm trước. Kết quả này cho thấy sức hút ngày càng lớn của du lịch Việt Nam trên môi trường số, trong đó Hà Nội tiếp tục là một trong những điểm đến trọng điểm của dòng khách quốc tế.

Nguồn lực mới cho tăng trưởng

Theo Sở Du lịch Hà Nội, trong 6 tháng đầu năm 2026, Thủ đô ước đón hơn 18 triệu lượt khách, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khách quốc tế đạt 4,64 triệu lượt, tăng 26,8%. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt khoảng 74.200 tỷ đồng, tăng hơn 19%. Quy mô thị trường càng lớn, lượng dữ liệu phát sinh từ hoạt động tìm kiếm, đặt dịch vụ, thanh toán và tương tác trực tuyến càng gia tăng. Nếu trước đây dữ liệu được xem là thông tin tham khảo thì nay trở thành một nguồn lực mới của ngành Du lịch.

Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Đặng Hương Giang cho rằng, cùng với hạ tầng và sản phẩm du lịch, dữ liệu đang trở thành nguồn lực quan trọng hỗ trợ công tác quản lý điểm đến. Theo đó, việc khai thác hiệu quả dữ liệu từ các nền tảng số sẽ giúp cơ quan quản lý nắm bắt tốt hơn nhu cầu thị trường, nâng cao hiệu quả xúc tiến quảng bá và xây dựng chính sách phát triển du lịch phù hợp với từng nhóm khách.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp lữ hành đã sử dụng dữ liệu từ hệ thống đặt dịch vụ, lịch sử giao dịch và phản hồi của khách hàng để nhận diện xu hướng tiêu dùng, điều chỉnh sản phẩm và tối ưu hóa hoạt động tiếp thị.

Lãnh đạo nhiều đơn vị lữ hành cho rằng, dữ liệu đang trở thành công cụ quan trọng trong việc phát triển sản phẩm du lịch. Thông tin từ hệ thống đặt dịch vụ, lịch sử giao dịch, phản hồi của khách hàng và xu hướng tìm kiếm trên môi trường số giúp doanh nghiệp nhận diện nhu cầu thị trường nhanh hơn, từ đó điều chỉnh chương trình tour, lựa chọn thời điểm tung sản phẩm và tối ưu hoạt động tiếp thị.

Trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành một loại tài sản mới. Khác với các nguồn lực truyền thống, dữ liệu không bị tiêu hao khi khai thác mà có thể tiếp tục tạo ra giá trị thông qua phân tích và ứng dụng. Với ngành Du lịch, dữ liệu giúp dự báo nhu cầu thị trường, nhận diện xu hướng tiêu dùng, tối ưu công suất phòng lưu trú, xây dựng các gói sản phẩm phù hợp và nâng cao hiệu quả quảng bá.

TS Nguyễn Anh Tuấn, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch (Cục Du lịch quốc gia Việt Nam) khẳng định, dữ liệu đã trở thành nguồn lực chiến lược của ngành Du lịch. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở lượng dữ liệu mà ở khả năng phân tích và chuyển hóa dữ liệu thành các quyết định kinh doanh và phát triển thị trường. Thách thức lớn hiện nay là sự phân tán dữ liệu giữa các lĩnh vực như: Du lịch, giao thông, lưu trú, thương mại và văn hóa. Khi chưa có sự liên thông hiệu quả, giá trị khai thác sẽ bị hạn chế đáng kể.

Với Hà Nội, bên cạnh việc nâng cao chất lượng dịch vụ, loại hình và sản phẩm du lịch thì việc tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái dữ liệu du lịch trên nền tảng số sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn, thu hút du khách đến với Thủ đô ngày càng nhiều; góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.