Khi hợp tác xã 'bắt nhịp' với lúa hữu cơ

Thay đổi lối sản xuất cũ

Năm 2019, trong khi nhiều HTX vẫn đang duy trì sản xuất lúa theo phương pháp truyền thống thì HTX Nông sản sạch canh tác tự nhiên Triệu Phong, xã Triệu Cơ đã bắt tay vào trồng thử nghiệm lúa hữu cơ. Ông Nguyễn Hữu Đạt, Giám đốc HTX cho biết: Triệu Cơ vốn là địa phương có thế mạnh về nông nghiệp, tuy nhiên, quá trình làm nông nghiệp rất vất vả, giá trị kinh tế lúa gạo của bà con bán ra lại không cao.

Mong muốn nâng cao giá trị hạt gạo Triệu Phong, HTX đã mạnh dạn chuyển đổi 11ha diện tích lúa truyền thống sang trồng theo phương pháp hữu cơ. Được sự hỗ trợ của các đơn vị, tổ chức, HTX đã làm quen được với quy trình trồng và chăm sóc lúa không sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu hóa học. Sau nhiều năm trồng theo phương pháp hữu cơ, đến nay, các thành viên HTX đã quen và thành thạo với lối canh tác này.

Cũng năm 2019, HTX Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Hàm Hòa, xã Quảng Ninh bắt đầu chuyển đổi sang sản xuất lúa hữu cơ. Ông Nguyễn Hải Bằng, Giám đốc HTX cho biết: Năm 2019, HTX liên kết với một đơn vị sản xuất lúa hữu cơ. Thời điểm đó, gia đình tôi và một số ít thành viên HTX mạnh dạn chuyển đổi mô hình sang trồng lúa hữu cơ. Lý do vì trước đó đã quen với sản xuất lúa vô cơ, sử dụng phân bón hóa học trong quá trình canh tác, sinh trưởng của cây lúa nên nhiều thành viên không hào hứng và tỏ ra hoài nghi về hiệu quả của phương pháp này.

Lúa hữu cơ là xu thế canh tác mà các hợp tác xã hướng đến - Ảnh: Đ.N

Qua thời gian trồng thử nghiệm, ông Bằng và một số thành viên nhận thấy mô hình lúa hữu cơ có nhiều ưu điểm vượt trội. Là địa phương có đặc điểm khí hậu khá khắc nghiệt, thường xuyên xảy ra mưa bão, tuy nhiên, quá trình canh tác theo phương pháp này, cây lúa phát triển xanh tốt và có sức chống chịu với thời tiết cực đoan. Tỉ lệ lúa gãy đổ do mưa, gió giảm so với phương pháp trồng vô cơ.

Nhận thấy những ưu điểm vượt trội mà lúa hữu cơ mang lại, không ít HTX trên địa bàn tỉnh cũng đã mạnh dạn chuyển sang trồng theo phương pháp này. Ông Nguyễn Giang, Giám đốc HTX Nông sản hữu cơ Gio Linh (xã Gio Linh) cho biết: Lâu nay, nhiều nông dân vẫn quen với phương pháp canh tác lúa sử dụng phân hóa học để khống chế sâu bệnh. Phương pháp này bộc lộ nhiều bất cập và hạn chế, tuy nhiên, do sự tiện lợi nên phương pháp này được nhiều người dân duy trì canh tác. Nhằm hướng đến sản phẩm nông sản hữu cơ đúng như tên gọi của HTX, vừa qua, HTX Nông sản hữu cơ Gio Linh đã chuyển đổi 13ha lúa vô cơ sang phương pháp lúa hữu cơ.

Hướng đi bền vững

Trong quá trình canh tác, việc sử dụng các loại thuốc hóa học kịp thời giúp ngăn ngừa dịch bệnh. Tuy nhiên, nếu sử dụng lâu dài, đất sẽ bị thoái hóa dần, hạt gạo làm ra cũng sẽ không ngon. Đặc biệt, việc sử dụng phân bón hóa học lâu dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người nông dân và môi trường xung quanh. Trong khi đó, sản xuất lúa theo phương pháp hữu cơ ưu tiên sử dụng các loại phân bón hữu cơ, phân vi sinh và các chế phẩm sinh học.

Theo ông Nguyễn Giang, Giám đốc HTX Nông sản hữu cơ Gio Linh, việc sử dụng phân bón hữu cơ và vôi để cải tạo đất giúp hạn chế được dịch bệnh và tăng độ phì nhiêu cho đất. Về lâu dài, phương pháp này tốt cho đất và có lợi cho cây trồng. Sản xuất lúa hữu cơ không chỉ thân thiện với môi trường mà sản phẩm lúa gạo làm ra cũng dẻo và thơm ngon hơn rất nhiều. Nhờ đó, gạo hữu cơ được người tiêu dùng ưa chuộng, giá thành cũng cao hơn so với gạo vô cơ.

Sau nhiều năm chuyển đổi sang mô hình canh tác hữu cơ, điều mà các thành viên HTX Nông sản sạch canh tác tự nhiên Triệu Phong nhận ra là mô hình này không chỉ an toàn, thân thiện với môi trường mà còn mang lại giá trị kinh tế cao. Đến nay, ngoài 11ha lúa hữu cơ đã được chứng nhận, HTX đang mở rộng thêm 15ha để sản xuất theo phương pháp này. Ông Nguyễn Hữu Đạt, Giám đốc HTX Nông sản sạch canh tác tự nhiên Triệu Phong cho biết: Bây giờ các thành viên HTX đã tự chế tạo ra phân hữu cơ và thuốc trừ sâu từ các loại củ, quả tự nhiên nên tiết kiệm được chi phí.

Bà Đinh Thị Quỳnh Hoa, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh cho biết: Để đáp ứng nhu cầu sử dụng nông sản sạch, nhiều HTX trên địa bàn tỉnh đã liên kết chuyển đổi từ mô hình sản xuất lúa vô cơ sang mô hình sản xuất lúa hữu cơ. Phương pháp này thể hiện tính ưu việt khi tập trung ưu tiên các kỹ thuật canh tác sạch, hạn chế sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu hóa học. Đây được xem là hướng canh tác bền vững an toàn cho môi trường, con người và là xu thế tất yếu để phát triển nền nông nghiệp xanh, nông nghiệp sạch trong tương lai.