Khi khoảng trống giám hộ được lấp đầy nhờ tinh thần nhân văn của Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội
Từ việc xác minh thông tin hai trẻ mồ côi bị gián đoạn trợ cấp xã hội, VKSND Khu vực 6 TP Hồ Chí Minh đã phối hợp cùng UBND xã Bình Khánh tháo gỡ vướng mắc thủ tục giám hộ, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho các cháu theo quy định.
Tổ công tác VKSND Khu vực 6 TP Hồ Chí MInh trực tiếp xác minh thông tin về vụ việc.
Khi trợ cấp bị “chặn” bởi một thủ tục chưa hoàn tất
Chiều 27/1/2026, tại trụ sở UBND xã Bình Khánh, TP Hồ Chí Minh, đại diện VKSND Khu vực 6 làm việc với chính quyền địa phương để xác minh thông tin hai trẻ chưa thành niên là cháu Huỳnh Quang Minh Nhật (SN 13/3/2012) và cháu Huỳnh Quang Minh Khôi (SN 29/9/2013) chưa được nhận trợ cấp xã hội trong nhiều tháng.
Theo biên bản làm việc, hai cháu có hoàn cảnh đặc biệt: cha mất năm 2016, mẹ qua đời vào tháng 5/2025. Trước đó, các cháu được hưởng trợ cấp trẻ mồ côi tại địa phương. Tuy nhiên, từ tháng 7/2025 đến nay, việc chi trả bị gián đoạn do chưa hoàn tất thủ tục xác định người giám hộ đương nhiên.
Qua xác minh thực tế, hai cháu hiện sinh sống cùng bà ngoại tại ấp Trần Hưng Đạo, xã Bình Khánh. Bà ngoại trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và lo việc học tập cho các cháu. Tuổi cao, sức khỏe hạn chế, nguồn thu nhập chủ yếu từ việc làm thuê, buôn bán nhỏ lẻ, song bà vẫn cố gắng duy trì cuộc sống ổn định cho hai đứa trẻ.
Vướng mắc phát sinh khi theo quy định pháp luật, trong trường hợp không còn cha, mẹ thì ông bà nội, ngoại là người giám hộ đương nhiên. Tuy nhiên, giữa bà nội và bà ngoại chưa có văn bản thỏa thuận cử người giám hộ; đồng thời bà nội không liên hệ được, không thể hiện ý chí nhận hay từ chối việc giám hộ. Chính vì vậy, địa phương chưa thể hoàn tất thủ tục, dẫn đến việc trợ cấp bị “treo”.
Tại buổi làm việc, đại diện UBND xã Bình Khánh cho biết địa phương rất quan tâm đến trường hợp này và đã hướng dẫn gia đình thực hiện thủ tục giám hộ. Một số ý kiến tại cuộc họp cũng thống nhất quan điểm: trong phạm vi có thể, cần ưu tiên giải quyết để bảo đảm quyền lợi kịp thời cho hai trẻ; nếu sau này phát sinh tranh chấp về giám hộ thì cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét theo quy định.
Từ kết quả xác minh, ngày 2/2/2026, VKSND Khu vực 6 đã ban hành văn bản kiến nghị Chủ tịch UBND xã Bình Khánh chỉ đạo các bộ phận chuyên môn hướng dẫn bà ngoại hoàn tất thủ tục giám hộ đương nhiên, đồng thời lập hồ sơ để hai cháu được tiếp tục hưởng chính sách trợ cấp xã hội theo quy định.
Hình ảnh tại buổi trao Quyết định cử người giám hộ vào sáng ngày 3/3/2026.
Một quyết định được trao và một khoảng trống được lấp đầy
Sau khi tiếp nhận kiến nghị, UBND xã Bình Khánh đã triển khai các bước cần thiết để xác lập người giám hộ cho hai cháu. Đến sáng ngày 3/3/2026, VKSND Khu vực 6 phối hợp cùng chính quyền địa phương trao Quyết định cử người giám hộ cho gia đình, chính thức tháo gỡ vướng mắc tồn tại nhiều tháng.
Khoảng trống về mặt thủ tục được lấp đầy, cũng là lúc quyền lợi của hai đứa trẻ được nối lại đúng quỹ đạo. Việc xác lập giám hộ không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn là điều kiện để các cháu tiếp tục được hưởng chính sách bảo trợ xã hội - nguồn hỗ trợ thiết thực cho việc học tập và sinh hoạt hằng ngày.
Điều đáng nói là, trong suốt quá trình xử lý vụ việc, sự phối hợp giữa VKSND Khu vực 6 và UBND xã Bình Khánh được triển khai trên tinh thần trách nhiệm, chủ động và thống nhất mục tiêu chung: đặt quyền lợi của trẻ em lên trên hết. Thay vì để một thủ tục hành chính kéo dài thêm, các bên đã cùng nhìn nhận vấn đề từ thực tế đời sống của hai đứa trẻ - những người chưa đủ khả năng tự bảo vệ quyền lợi của mình.
Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, vụ việc tại xã Bình Khánh cho thấy một cách làm cụ thể: từ tiếp nhận thông tin, xác minh thực tế, kiến nghị tháo gỡ đến phối hợp thực hiện.
Không phải là một vụ việc lớn, cũng không có những con số ồn ào, nhưng việc hai trẻ mồ côi được xác lập người giám hộ và nối lại chế độ trợ cấp kịp thời là kết quả rõ ràng nhất của sự vào cuộc đúng lúc. Ở đó, pháp luật không dừng lại ở những điều khoản khô cứng mà được cụ thể hóa bằng một quyết định hành chính, bằng sự an tâm của người thân các cháu, bằng việc những khoản trợ cấp sẽ tiếp tục đến tay các em.
Có những khoảng trống tưởng chừng chỉ là một thủ tục còn thiếu, nhưng với trẻ em mồ côi, đó lại là ranh giới giữa được bảo đảm và bị bỏ quên. Khi khoảng trống ấy được lấp đầy, không chỉ quyền lợi được bảo vệ mà niềm tin vào sự đồng hành của các cơ quan nhà nước cũng được củng cố thêm một bước.
